• Geometri

    Üçgenin İç Açıları Toplamı Hep 180 Derece Olmaz: Hiperbolik Geometri

    2000 yılı aşkın bir süre önce Yunan matematikçi Öklid, geometrinin üzerine inşa edilmesi gerektiğini düşündüğü beş maddeden oluşan bir liste ortaya attı. Öklid’in ilk dört varsayımı basit, tartışmasız ve sezgiselken, beşincisi apaçık olmaktan uzak idi. Yüzyıllar boyunca onlarca matematikçi ilk…

  • Mühendislik ve Teknoloji

    Hangi Mesajlaşma Uygulamasını Kullanmalıyız?

    En son #WhatsApp‘ın kullanıcı hizmet sözleşmesi/gizlilik politikasının güncelleneceğini duyurmasıyla adeta her yer toz duman kesildi. Bilen bilmeyen herkes kendisini paylaşım yapma zorunda hissettiği gibi görseller de havada uçuştu. Kitle psikolojisiyle toplu halde başka uygulamalara geçişler yaşandı. Bunların başında #Telegram ve…

  • Biyoloji ve CoğrafyaBarbara McClintock

    Barbara McClintock: Genetik Bilimini Şekillendiren Bir Bilim İnsanı

    1983 yılında, 81 yaşındayken, “mobil genetik elementler” yani genetik transpozisyon veya genlerin kromozom üzerindeki pozisyonunu değiştirme yeteneği olarak anılan çalışmaları sebebiyle Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’nü tek başına kazanan ilk bilim kadını olan Barbara McClintock, 20. yüzyılın en seçkin bilim…

  • Matematik Ne İşe Yarar?kopernik ilkesi

    Kopernik İlkesi ve İnsanlığın Sonunu Tahmin Eden Bir Denklem

    Bundan bir milyon yıl sonra medeniyet nasıl olacak? Bugün aşina olduğumuz şeylerin çoğu muhtemel ortadan kalkacak. Ama bazı şeyler hayatta kalacak. Genel olarak, uzun zamandır etrafta olan şeyler muhtemelen çok daha uzun süre devam edecek. Tersine, yakın zamanda ortaya çıkan…

  • TarihFatma Şakir Memik

    Türkiye’nin İlk Kadın Milletvekillerinden: Fatma Şakir Memik

    Fatma Şakir Memik, 1903 yılında Safranbolu Karabük’te doğmuştur. Ekmekçi ve un taciri Şakir Bey ve Cemile Hanımın çocuğu olan Memik, 8 yaşında babası ile İstanbul’a yerleşmiştir. Fatma Şakir Memik, lise ve üniversitenin ardından tıp doktorluğu unvanına erişmiştir. Onu tarihte önemli…

  • FizikMinkowski uzayı

    Minkowski Uzayı: Uzayzamanda Mesafenin Nedensellik ile İlişkisi

    Düzlemdeki yani iki boyutlu uzaydaki her nokta iki ko­ordinatla ifade edilir. Aynı biçimde üç boyutlu uzaydaki her nokta üç koor­dinatla gösterilecektir. Buradan yola çıkarak dört boyutlu uzaydaki bir noktanın dört koordinat ile ve daha genel olarak n boyutlu uzaydaki bir…

  • Matematik Öğrenelimmonte carlo metodu pi sayısı

    Buffon İğne Deneyi Ve Monte Carlo Yöntemi İle Pi Sayısını Hesaplama

    Georges Louis Leclerc (daha sonra Comte de Buffon) Fransız doğabilimci, matematikçi, kozmolog ve ansiklopedi yazarıdır. Geometrik olasılıktaki en eski problemlerden biri 1733’te onun tarafından ortaya atıldı ve çözüldü. Aynı genişlikte bir dizi paralel çizgiye bir iğne atılırsa, iğnenin çizgilerden birini…

  • Astronomi

    Yıldız Haritası Nedir? Yıldızlar İsimlerini Nasıl Alır?

    Astronomiye yeni başlayan herkes, şaşırtıcı çeşitlilikte sayılar ve harflerle karşı karşıyadır. Sonuçta Vega yıldızını bilen bir kişi, bu yıldız için kullanılan BD +38°3238, Alpha Lyrae, 3 Lyrae, HR 7001, GC 25466, HD 172167, SAO 67174, ADS 11510 adlarını duyunca şaşıracaktır.…

  • Sorular ve Bulmacalardünyanın çevresini saran ip

    Dünyanın Çevresine Bir İp Dolayalım mı?

    Birazdan okuyacağınız ilk bulmaca 1702 tarihli. İngiliz matematikçi ve doğa filozofu William Whiston (1667-1752) tarafından yazılan bir ders kitabında yer alıyor. Bu bulmaca matematik tarihinde bir dönüm noktası falan sayılmaz. Ancak yine de sezgilerimiz konusunda bize güzel bir ders verdiği…

  • Tarihstingler yasası

    Stigler Yasası: Neden Bir Çok Keşif Gerçek Kaşifinin Adını Taşımaz?

    Hayatınızı bilimin herhangi bir alanında ustalaşmaya, evrenin gizemlerini incelemeye ve belki de büyük bir keşif yapmaya adayabilirsiniz. Bu çabanın sonucunda da ister istemez adınızın ölümsüzleşmesini, sizden sonra gelenler tarafından da bilinmesini isterseniz. Ancak Stigler yasası bu durumun her zaman mümkün…

  • Günlük Hayatımızda Matematik9 sayısı indirim

    Sol Basamak Etkisi: Etiketlerin Sonunun 9 Rakamı İle Bitmesinin Nedeni

    Biraz dikkat ederseniz, ürün fiyat etiketlerinin bir çoğunun 59,99, 29,99 veya 19,999 biçiminde olduğunu fark edeceksiniz. Bu size basit bir pazarlama tuzağı gibi gelebilir. Ancak, bu tuhaf olgunun arkasındaki sebep düşündüğünüzden daha karmaşıktır. Sayılar kesin miktarları tanımlamak için icat edildi:…

  • Matematik Öğrenelimnegatif sayılar, barometre

    Bir İleri İki Geri: Negatif Sayıların Kabulünün Kısa Tarihi

    Negatif sayılar bize yüzyıllarca zihinsel eziyet yaşattı ve bir çoğumuza halen yaşatmaya devam ediyor. Bu nedenle, binalardaki yer altı katlarını B1, B2 ve B3 gibi alfasayısal kombinasyonlarla gösteriyoruz. Bu yüzden zamanı belirtmemiz gerektiğinde sıfırı milat kabul edip, -300 yerine milattan…

  • Biyoloji ve Coğrafyabiyofizik nedir

    Biyofizik: Fizik, Kimya ve Biyolojinin Kesiştiği Nokta

    Bilim tarihi boyunca, fizik ve onun kardeş disiplini olan kimya arasında her zaman güçlü bir örtüşme olmuştur. Aslında sadece kimya değil; özellikle biyoloji de fiziğin gelişimi ile ilgili önemli bir tarihe sahiptir. Biyolojik problemlerle ilgilenen fizikçiler oldukça fazladır. Bunun sonucunda…

  • Astronomidünya eksen eğikliği

    Dünyanın Eksen Eğikliği Neden Vardır? Farklı Bir Açı Olsaydı Ne Olurdu?

    Dünyanın eksen eğikliği ve bu eğikliğin önemi hakkında belki bir miktar bilginiz vardır. Ancak eksenimizin neden dik değil de eğik olduğunu merak ettiniz mi? Bilim insanlarının bu soruya verdikleri cevabı anlamak için zamanda biraz geriye yolculuk yapıp, Güneş sisteminin oluşma…

  • Sorular ve Bulmacalar

    19. Yüzyıldan Kalma Bir Resimde Yer Alan Matematik Sorusu

    On dokuzuncu yüzyılın sonunda, Rus ressam Nikolai Petrovich Belsky (1868–1945), 1895 yılında “Mental Arithmetic. In the People’s School of SA Rachinsky” isimli bu tablosunu tamamladı. Resim, 19. yüzyılın sonlarına ait bir köy okulunu ve bu okuldaki bir aritmetik dersini tasvir…

  • Toplum ve YaşamBatık maliyet yanılgısı

    Ne Zaman Vazgeçmeliyiz? Batık Maliyet Yanılgısı Nedir?

    Başladığınız kitap size pek bir şey katmayacak farkındasınız, okumayı istemiyorsunuz ama başlamışsınız bir kere. Sinemadasınız, film sizi fazla etkilemiyor ama otuzuncu dakikasına kadar izlemişsiniz. Restoranda sipariş ettiğiniz yemeğin tadını beğenmediniz ancak sonuçta para ödediniz yemeniz gerekli. Bir döviz türüne yatırım…

  • Fizikmerkezkaç kuvveti

    Merkezkaç Kuvveti Neden Hayali Bir Kuvvet Olarak Kabul Edilir?

    Merkezkaç kuvveti hemen hepimizin adını duyduğu bir kuvvettir. Sonuçta merkezkaç kuvveti günlük hayatta her yerde karşımıza çıkar. Arabada giderken bir viraja girdiğimizde aracımızı sağa çevirdiğimiz zaman bedenimizin sola yatmasından bu kuvvet sorumludur. Ya da en azından biz öyle olduğunu zannederiz.…

  • Biyoloji ve Coğrafyahücre sintal iletimi

    Hücre Sinyal İletimi: Hücreler Birbirleriyle Nasıl ve Neden İletişim Kurar?

    Daha önce bir grubun üyesi olduysanız, iletişimin son derece önemli olduğunu bilirsiniz. Aynı şey ortak bir hedefe yönelmiş hücrelerimiz için de geçerlidir. Hücreler birbirleriyle iletişim kurmak ve koordinasyon sağlamak zorundadır. Yani çok hücreli bir organizmadaki tüm hücreler, ‘hayatta kalma’ adı…