Ödev, dünya genelindeki öğrenciler arasında çeşitli olumsuz duyguları harekete geçirebilen bir terimdir. Bu konuda en sık duyulan serzenişlerden biri de: “Ödevi kim buldu?” sorusudur.
Cevap aslında basittir. Ödevi tek bir kişi bulmadı. Bilinen, kesin bir “mucidi” yoktur. Antik Mısır’da öğrenciler hiyeroglif yazı alıştırmaları yapardı. Antik Yunan’da ise Platon ve Aristoteles gibi filozoflar, bilgi ve becerileri geliştirmek için yazılı çalışmaları savunurdu. Romalılar da matematik ve edebiyat ağırlıklı ev çalışmaları verirdi. Bu erken dönem uygulamalar, modern ödev anlayışının temelini oluşturdu.
Aşağıdaki görselde, yaklaşık 2.000 yıl önce Antik Mısır’da bir öğrenciye verilen bir ev ödevi yer almaktadır. Ödevin bir bölümü yazma alıştırmasından oluşmaktadır. İlk satırda öğretmenin düzgün el yazısı dikkat çeker ve öğrenciye şu nasihatleri iletir. “Sadece bilge insanlardan öğüt almalısınız” ve “Her arkadaşa güven olmaz.”
Modern Zamanda Ödev Fikri Nasıl Yaygınlaştı?
Sınıf dışı ödevlere dair en erken örneklerden biri, MS 1. yüzyılda yaşamış Romalı devlet adamı ve yazar Genç Plinius’a aittir. Plinius, bir öğretmen olarak öğrencilerinden hitabet becerilerini geliştirmek için evde konuşma alıştırmaları yapmalarını isterdi.
İlerleyen yüzyıllarda, özellikle Avrupa’da, biçimsel eğitim sistemleri giderek standartlaştı. Bu süreçte ev ödevi, okul eğitiminin düzenli ve kurumsal bir parçası hâline geldi.
19. ve 20. yüzyıllarda kamu eğitimi Avrupa ve Kuzey Amerika’ya yayıldıkça, ev ödevi yeni işlevler kazandı. Artık yalnızca tekrar aracı değildi. Değerlendirme yapmanın, sınıf içi ayrımlar üretmenin ve zamanla öğrenciler üzerinde baskı kurmanın bir yoluna dönüştü.
Ev ödevinin normalleşmesinin birkaç temel nedeni vardı. İkinci Dünya Savaşı sonrasında ABD’de eğitim reformları daha yüksek akademik standartları öne çıkardı. Soğuk Savaş döneminde matematik ve fen bilimlerine verilen önem arttı ve bu alanlarda sınıf dışı çalışmalara ağırlık verildi. Ev ödevi, ek bütçe ya da fiziksel altyapı gerektirmeden ders süresini uzatmanın pratik bir yolu olarak görüldü. Öğretmenler, öğrenci performansını standartlaştırmak ve öğrenme boşluklarını ölçmek için ödevden yararlandı.
1960’lar ve 1970’lere gelindiğinde, Amerika ve Avrupa’daki okulların büyük bölümünde ev ödevi günlük eğitim rutininin yerleşik bir parçası hâline gelmişti.
William Farish: İlk Sınav Yapan Ve Not Verme Sistemi Geliştiren Öğretmen
“Ödevi kim buldu?” sorusunu yanıtladıktan sonra ikinci soruya geçebiliriz. Sınav yapma ve bu sınavlara not verme fikri nereden çıktı? Bu noktada yaygın anlatıların aksine, daha dikkatli bir yanıt vermek gerekir.
Öğrenci başarısını nicel olarak derecelendirme, yani sayısal notlarla ifade etme fikrini 18. yüzyılın sonlarında Cambridge Üniversitesi’nde görev yapan William Farish gündeme getirdi. Farish, İngiliz bir akademisyen ve kimyagerdi. Eğitim tarihindeki asıl önemi, sınavı icat etmesinden değil, değerlendirmeyi sayılara dökme fikrini sistemli biçimde savunmasından kaynaklanır.
1790’lı yıllarda Farish, özellikle teknik derslerde öğrencilerin çalışmalarını sayısal puanlarla değerlendirmeye başladı. Bu yöntemi, sözlü sınavlarda ortaya çıkan kayırmacılığı, önyargıyı ve tutarsızlığı azaltmak için benimsedi. Sayısal notlar, öğretmenin yargısını daha hızlı, karşılaştırılabilir ve standart bir forma sokuyordu. Bu yaklaşım, modern ölçme ve değerlendirme anlayışında önemli bir kırılma yarattı.
Bu noktada sıkça karşılaşılan bir internet efsanesini de düzeltmek gerekir. Farish, ilk sınavı yapan kişi değildir. Onun yaşadığı dönemde sınavlar zaten vardı. Antik Çin’den Orta Çağ üniversitelerine uzanan uzun bir sınav geleneği mevcutttur. Farish’in katkısı, sınavın kendisinden çok, sonuçları sayılarla ifade etme biçimidir.
Özetle, sınav da not verme de tek bir kişiyle başlamadı. Farish, bu uzun tarihsel süreçte, notlandırmayı nicel ve sistematik bir çerçeveye oturtan erken ve etkili figürlerden biri olarak öne çıkar. İlk sınavı yapan kişinin kim olduğunu ise, ilk ödevi veren kişi gibi, kesin olarak bilmiyoruz.
Kaynaklar ve ileri okumalar:
- Wilbrink, Ben. (1997). Assessment in historical perspective. Studies in Educational Evaluation. 23. 31-48. 10.1016/S0191-491X(97)00003-5.
- Even the Ancient Egyptians Had Homework, Preserved Tablet Shows. Yayınlanma tarihi: 10 Şubat 2019; Bağlantı: https://www.livescience.com/
Size Bir Mesajımız Var!
Matematiksel, matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmak ve ilgiyi arttırmak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Sitemizde, öncelikli olarak matematik ile ilgili yazılar yer almaktadır. Ancak bilimin bütünsel yapısı itibari ile diğer bilim dalları ile ilgili konular da ilerleyen yıllarda sitemize dahil edilmiştir. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki günümüzde oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım.
Matematiksel
