SAĞLIK

Kahve ve Kardiyo: Egzersiz, Kafein İle Aynı Zihinsel Desteği Sağlayabilir mi?

Alarmınız çalıyor ve yeni bir güne başlama zamanı. İlk işiniz nedir? Bir fincan kahve yapmak mı? Belki de bunun yerine hızlı bir yürüyüş yapmayı düşünebilirsiniz.

Günümüzde en çok tükettiğimiz sıcak içecekler arasında kahve ilk sıralara oturdu. Kahvede bulunan psikoaktif bileşen olan kafein, artan uyanıklık, enerji ve ruh hali gibi çeşitli olumlu etkiler ile ilişkilendiriliyor. Ancak aynı zamanda kafeine karşı daha duyarlı olan kişilerde de endişe ve kas titremelerini tetikleyebiliyor. Bu nedenle, çocuklar ve hamile kadınların kafeinden kaçınması öneriliyor. Ayrıca bir noktadan sonra, kafein eksikliği baş ağrısı, yorgunluk ve sinirlilik gibi yoksunluk semptomları yaşatabiliyor.

Kafeine karşı egzersiz

Bilim insanları yakın zamanda yaptıkları çalışmalarda egzersizin kafeinin yerini alıp alamayacağını değerlendirmiş. Çalışmada, katılımcılar ikiye ayrılmış. Bir kısmının koşu bandında 20 dakikalık tempolu bir yürüyüş yapmaları, diğer kısmının da küçük bir fincan kahve içerek kafein almaları sağlanmış. Bu esnada araştırmacılar bu iki farklı sürecin çalışan belleği (Working memory) nasıl etkilediğini incelemişler.

Çalışan bellek, bellekte işlemlerin geçici olarak tutulduğu ve üzerilerinde değişikliklerin yapıldığı bellek bileşenidir. Günlük yaşamımızda kullanılır, okulda ve işte gösterdiğimiz performans ile ilişkilidir.

Sonuçta, bir koşu bandında yirmi dakika yapılan egzersiz ile bir fincan kahvede bulunan kafein miktarı aynı faydalara sahip olarak bulunmuş. Ancak bu bulgu araştırmacıların merakını tatmin etmemiş ve başka bir çalışmayı tetiklemiş.

Bu sefer kafein yoksunluğu sırasında yaşanan semptomların egzersiz yaparak ortadan kaldırılıp kaldırılamayacağı incelenmek istenmiş. Kafein tüketme alışkanlığı olan bir gruba 12 saat boyunca kafein verilmemiş. Ardından hızlı bir yürüyüş ile yoksunluk belirtilerinin azalıp azalmayacağı test edilmiş. Sonuçlar, 20 dakikalık tempolu yürüyüşün, özellikle yorgunluk ve depresif ruh hali gibi semptomları azaltabildiği ve aynı kafein gibi çalışan belleği güçlendirdiğini göstermiş.

Egzersiz bilişsel artışı nasıl sağlar ve kafein yoksunluk semptomlarını nasıl azaltır? 

Hâlâ çok fazla tartışma olmasına ve araştırmalar devam etmesine rağmen, önceki araştırmalar egzersizin beyinin kan akışını iyileştirerek ve beyin hücreleri için bir çeşit gıda olan nörotrofik faktörleri serbest bırakarak bu faydaları sağlayabileceğini ileri sürmüştü. Ayrıca, egzersiz esnasında dopamin ve epinefrin gibi hormonların salınmasının da ruh halini ve enerjiyi arttıran faktörler arasında olabileceği düşünülüyor.

Bu yüzden, öğle yemeği molanız sırasında hızlı bir yürüyüş yapmak öğleden sonraki enerji düşüşüyle ​​mücadele etmenize yardımcı olabilir. Hem bu arka arkaya bir kaç fincan kahve tüketmekten çok daha sağlıklıdır.

Kısacası daha enerjik olmak için pahalı kahvelere para harcamanıza gerek yok biraz daha hareketi arttırın yeterli…

Okuma Önerisi: Egzersiz Paradoksu: Egzersiz Yaparak Neden Kilo Veremezsiniz?

Araştırmanın detayları için: Effects of Caffeine and Acute Aerobic Exercise on Working Memory and Caffeine Withdrawal; https://www.nature.com/articles/s41598-019-56251-y

Kaynak: Coffee versus cardio: Can exercise offer the same mental boost as caffeine?; https://theconversation.com/coffee-versus-cardio-can-exercise-offer-the-same-mental-boost-as-caffeine-132162

Matematiksel

Sibel Çağlar

Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim… Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere... Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu