Sinirbilim

Amusia, Mutlak Kulak ve Diğerleri: Hepimiz Aynı Şeyi Duymuyoruz!

Müzik bir çoğumuz için hayatımızın olmazsa olmazı. Ancak belki fark etmişsinizdir, bazı müzikler kimimize keyif verirken kimimiz için de dinlemek işkenceye dönüşür. İnsanlar aynı müzik parçasına nasıl bu kadar farklı tepki verebilir? Elbette bu verdiğimiz tepkinin arka planında kişiliklerimiz ve geçmiş deneyimlerimiz önemlidir. Ancak mizacımız ne kadar farklı olursa olsun hemen hemen herkesin beyninde benzer fiziksel süreçler gerçekleşir.

Bu nedenle müzik zevkimizi belirleyen şey beynimizde fiziksel olarak gerçekleşen bu süreçler değil. Dinlediğimiz müziğin duygusal anlamda neleri tetiklediğiyle alakalı olarak farklı yönelimler sergiliyoruz. Ama bir grup insan var ki, onların beyninde bu süreç çok daha farklı işliyor. İşte bazı etkileyici örnekler:

Amusia: Ton Sağırlığı

Amusia: Ton Sağırlığı

Evet, gerçekten ton sağırı olan insanlar var. Dünyanın yaklaşık yüzde 4’ü, renk körlüğüne biraz benzeyen bu tuhaf durumdan mustarip. Bazıları melodileri, bazıları ritmi duyamayan amusia hastaları müziği tam anlamıyla algılayamadıklarından, diğerleri için eğlenceli ve rahatlatıcı olan bu deneyim onlar için tam bir işkenceye dönüşebiliyor. Bu beceri eksikliği travmatik bir beyin hasarından sonra oluşabileceği gibi bazen doğuştan da gelebiliyor. Amusianın genetik mi yoksa çevresel koşullarla oluşan bir durum mu olduğu henüz bilinmiyor. Sinirbilim uzmanları bu konudaki araştırmaları devam ediyor. Böyle bir sorun yaşayıp yaşamadığınızı anlamak için aşağıdaki testi deneyebilirsiniz: http://tonedeaftest.com/

Mutlak Kulak: Perfect Pitch

Spektrumun diğer ucunda, nadir bir yeteneğe sahip olan bir grup insan vardır. Mutlak kulak ya da mutlak perde yeteneği, duyulan bir notayı bir referans almadan, başka bir notayla karşılaştırmadan tanıyabilme becerisidir. 10.000 kişiden yalnızca birinde bu yetenek görülmektedir. Profesyonel müzikçiler içindeki oranlarının da %20 den az olduğu tahmin edilmektedir. Kişinin bu duyuş yeteneğine sahip olması, büyük ölçüde genetik altyapısıyla ilgili olsa da, bir o kadar da eğitimle ve müziğe başlama yaşı ile ilgilidir.

Sinestezi

Sinestezi, bir duyunun uyarılmasının ikinci, farklı bir duyuyu da harekete geçirdiği nadir bir durumdur. Bu genellikle müzisyenlerde farklı notalar duyduklarında ve aynı anda farklı renkler görmeleri biçiminde oluşur. Böyle bir müzisyene örnek, müzik notalarını ezberlemesine yardımcı olmak için bu “altıncı hissi” kullanan olağanüstü Fransız piyanist Hélène Grimaud’dur.

Daha fazlası için: Sinestezi: Sesleri Koklamak, Şekilleri Duymak

Müzikal Anhedoni

Bazı insanlar müzikten hiç zevk alamazlar. Miktarını net belirlemek kolay olmasa da insanların yaklaşık yüzde 2’sinin bu rahatsızlıktan muzdarip olduğu tahmin ediliyor. Anhedoni, (haz yitimi) psikolojide normalde zevk alınması gereken faaliyetlerden zevk alamama, yaşam zevkinin kaybolması hali için kullanılır. Bu durum müzik için gerçekleştiğinde de adı müzikal anhedoni oluyor. Depresyon gibi faktörlerin bu duruma geçici olarak neden olduğu bilinse de bizim bahsettiğimiz yaşam boyu süren keyif almama durumu. Konu üzerine yapılan çalışmalarda bu kişilerin müziği algılama yeteneğine sahip olup olmadığını belirlemek için özel testler kullanıldı. Bu insanlarda beynin algılama ve zevk merkezleri arasında sinirsel bir bağlantı olmadığına karar verildi.

İleri Okumalar:

Matematiksel

Sibel Çağlar

7 yıl Kadıköy Anadolu Lisesinin devamında lisans eğitimimi Marmara Üniversitesi İng. Matematik öğretmenliği üzerine tamamladım. Devamında 20 yıl çeşitli özel eğitim kurumlarında matematik öğretmenliği ve eğitim koordinatörlüğü yaptım. 2015 yılında matematiksel.org web sitesini kurdum. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler