Anasayfa » MATEMATİK HER YERDE » Fibonacci ve Borsalardaki Altın Oran

Fibonacci ve Borsalardaki Altın Oran

Matematiğin, doğanın sanatını icra edebilmek için kullandığı bir dil olduğunu görmeyi bilen pek çok göz görebilir, algılamayı bilen pek çok zihin kavrayabilir. Sonra bu kavrayış insanın ruhuna işler, ruhunuzun bir parçasına dönüşüverir. Baktığınız her yerde ve her şeyde ona dair bir iz arar olursunuz.

Doğada, sanatta, bilimde, teknolojide, varlığımızın çoğu dinamiğinde konuştuğumuz yapı taşımız matematiğin en ünlü konularından birisi de matematiğin izlerinin doğaya nasıl yansıdığını ortaya koyar. Fibonacci Sayılarından ve Altın Oran konusundan bahsediyoruz. Haberdar olmayan kalmamıştır sanıyoruz ki. Ancak bu kez biraz daha farklı bir noktaya değinmeye çalışmak istiyoruz:

”Borsada Altın Oran”

”Borsada da mı altın oran varmış? Yok artık..” diyenler olacaktır. Bilenler mutlaka vardır. Hatta kullananlar dahi vardır. Bilmeyenler için kısaca anlatmaya çalışalım.

Fibonacci’ye kadar gidelim. 13. yüzyıldan bugüne adını matematiğin altın harfleri ile kazımış dehanın bir kitabıyla başlıyor her şey. Kitabını yazmasının kaynağı ise Hint ve Arap rakamları..

İtalyan Leonardo Fibonacci, orta çağ karanlığının parlak meşalesi ve en yetenekli matematikçilerinden olarak Hint-Arap sayılarını öğrenmesiyle ünlü kitabını yazacak bir donanım kazanmıştır. 13. yüzyıl başlarında yayınlanan Liber Abaci (1202) isimli hesaplama yöntemleri kitabıyla tanınan dehanın en bilinen çalışmalarından biri Fibonacci Dizileri olmuştur.

Fibonacci Dizileri, her sayının kendisinden bir önceki sayı ile toplanması ile elde edilen sayılar serisidir. Mesela 0-1-1-2-3-5-8-13 bir Fibonacci Dizisidir. 3-3-6-9-15 (…) şeklinde veya 4-4-8-12-20-32 (…) olarak başka bir başlangıç noktasından aynı yöntemle ilerleyerek oluşturulan kümülatif ardışık sayıların yani Fibonacci Dizisinde yer alan rakamların özelliği, sayıların kendilerinden bir öncekiyle oranlandığında oluşan serinin giderek altın orana yakınsamasıdır.

(Altın oranın sayı dizilerinden daha eski bir tarihçesi olduğunu da ekleyelim. Eski Mısırlılar tarafından bulunan altın oran, Yunan ve Mısır mimarisinde, sanatında kullanılmıştır.)

Serideki oranlamanın altın orana yakınsaması kısa bir örnekle şöyle gerçekleşir:

1/1= 1

2/1= 2

3/2= 1,50

5/3= 1,66

(…)

610/377= 1,618037

987/610= 1,6180327 şeklinde devam edip giderek altın orana yakınsar. Yani büyük bölü küçük 1,618 altın oranına (Phi- Fi- Φ ) yakınsarken küçük bölü büyük 0,618’e yakınsar.

Peki Fibonacci sayılarındaki bu büyülü işleyişte doğan altın oranın kullanıldığı sayısız alanlardan -az bilinenlerinden- biri olan borsada neler yapılır?

Fibonacci Retracement (Fibonacci Düzeltme- Geri Çekilme Seviyeleri)

Bu noktada adı zikredilesi insanlardan biri Fibonacci rakamlarını kullanarak hisse senetleri ve piyasalardaki trendleri anlamak için Elliott Wave Teorisi’ni geliştiren Ralph Nelson Elliott’tur. Kendisi Amerikalı muhasebeci ve yazar olup hisse senedi piyasalarındaki fiyat verileri üzerinde çalışmış ve borsada teknik analize epey katkı sağlamıştır.

Fibonnacci Retracement aracına kısaca FR dersek, işlevini anlatırken kolaylık sağlayacaktır. FR kullandığımızda bir paritenin aslında destek-direnç analizini yapmış oluyoruz. Kavramları tanımlarsak anlaşılması çok daha kolay olacaktır.

Pariteden kasıt iki ülke parasının karşılıklı değeridir. Mesela Dolar/TL paritesi USD/TRY olarak gösterilip 1 ABD dolarının TL cinsinden değerini ifade eder.

Destek-Direnç noktasından kasıt:

Yükseliş yönündeki bir fiyatın aşmakta zorlandığı ve genellikle aşamadığı fiyat seviyesi direnç, düşüş yönündeki fiyatın karşılaştığı ve aşmakta zorlandığı  fiyat seviyesine ise destek adı verilmektedir.

Direnç ve destek noktaları grafiğin zirve ve dip noktalarından çizilir. Direnç ve destek noktalarının belirlenmesi, alım-satım işlemlerinin planlanması, fiyat volatilite analizinin yapılabilmesinde önemlidir.

Hisse senedi piyasasında destek seviyesi borsada hisseyi nereden alacağımızı, direnç seviyesi ise nereden satacağımızı gösterir. Alımlar güçlü ise fiyat artışı olur. Direnç noktalarındaysa, yükseliş trendinde bir hisse direnç noktasındaki satışlar sonucu fiyatın düşmesi ile karşılaşır.

***

Şimdi USDTRY kuru için bakalım. Örnek bir uygulama için tradingview.com sitesine gidip grafik bölümünü seçiniz. Devamında açılacak detaylı grafikte sol bölüme geliniz. Burada mıknatıs modunu (mıknatıs işaretiyle olan simgeyi tıklayarak) açınız. Sonra aşağıdaki görselde göreceğiniz dirgen simgesinden Fib Düzeltmesi bölümünü seçiniz.

Artık parite üzerinde seçim yapabilirsiniz. Ancak soldan sağa doğru dipten zirveye (tam tersi de olur) seçim yapınız. Mesela aşağıda en alttaki resimde Şubat- Mart arası seçilen dip ve zirve noktalarından sonra oluşan Fib Düzeltmesi ile oluşmuş USDTRY paritesinin zamansal grafiği var.

Grafiğin en alttaki haline gelmesi için dip ve zirve noktalarını seçtikten sonra çizgileri uzat bölümünü seçmeniz iyi olur. Herhangi zaman aralığında seçiminizi yaptıktan sonra grafiğe çift tıklayınca bir alttaki ekran çıkacak. Çizgileri uzat bölümünü seçin.

Bahsettiğimiz grafik çizgileri uzattıktan sonra şu hale geliyor:

En sonunda bu noktaya geldiğimizde Fib Düzeltmesini görmüş oluyoruz. Peki ne anlama geliyor?

Grafik bu zaman aralığındaki yukarıda tanımladığımız destek-direnç seviyelerini Fibonacci analizi ile tanımlıyor. Destek-direnç analizine göre alım satım işlemleri yapabiliyorsunuz.

Özetle Fibonacci Dizisi borsalarda finansal varlıkların alacakları değeri tahminlemeyi ve kolay pozisyon almayı sağlıyor.

(Teknik analiz uygulamalarında kullanılan Fibonacci Dizisi ile ulaşabileceğimiz altın oranlar da yukarıda tanımladığımız 1.618 ve 1.232’dir.)

Çizgilerin yanında gördüğünüz değerler, mesela 0.78 veya 0.23 gibi değerler destek ve dirençlerdeki yüzdelik çalışmaları ifade ediyor. Siz bu izlemeleri, günlük-aylık dilediğiniz periyotta da seçip izleyebiliyorsunuz.

Fibonacci Fans (Fan Çizgileri)

Burada bir trenddeki anlamlı referans noktalarıyla dip ve ara zirve arasına çekilen Fibonacci Fan çizgileri, trend eğimi ile uyumlu yükseliş ve geri çekilmeleri gösterir. Bu hatlar sayesinde pozisyonlara ilişkin giriş ve çıkışlar için görsel referans bölgeleri oluşturabilir.

Fan Çizgileri dip nokta ile en üst zirve arasına değil, genellikle dip ile arada şekillenmiş bir zirve arasına çekilir. Örnekte bir yükseliş trendine eklenmiş Fibonacci Fan çizgileri destek ve direnç noktalarını gösteriyor. Ancak bu kullanım dalgalı piyasalarda hata payının yüksek olduğunu hatırlamakta fayda var.

Görsel: GCM FOREX

Fibonacci Time Periods (Fibonacci Zaman Aralıkları)

Analiz yöntemlerindeki fiyat değişkeninin zaman değişkeni ile incelenmesi sağlayan zaman aralıklarıdır. Fibonacci Dizileri fiyat değişimlerine ek olarak zaman aralıklarında da kullanılabilmekte, zaman aralıkları belirlenirken Fibonacci Dizisi’ndeki rakamlar gün olarak baz alınmaktadır. (1-1-2-3-5-8-13-21-34). Böylece trend gün aralıklarına bölünerek dalgalanmaların süresini izlemeyi sağlar.

QNB Finans Yatırım

Fibonacci Yayları

Kullanım olarak diğer analiz yöntemleriyle aynı olan Fibonacci Yayları destek ve direnç noktalarının belirlenmesinde başvurulan yöntemler arasındadır. Trendin dip noktasından trendin tepe noktasına çizilen referans çizgisi sayesinde oluşacak yaylar bize destek ve dirençler hakkında ipucu verir..

Yaya yukarıdan yaklaşan fiyat yayın destek konumunda olduğunu, yaya aşağıdan yaklaşan fiyatlar ise yayın direnç konumunda olduğunu ifade etmektedir.

Yaylar ile fiyatların hangi değerlerden dönüp hangi noktalara kadar gidebileceğini hesaplamak yatırım kararlarında riski minimize etmeye yarayabilir.

Yukarıda bahsettiğim Tradingview sitesindeki parite analizini Fibonacci Yayları ile de yapabilirsiniz. Mesela aşağıda sizin için USDTRY’nin Fibonacci Yayları ile Mart-Mayıs arası gösterimini seçtim.

Normalde destekte alım dirençte satım yapsak da yay analizi yaparken destekten dönüş varsa alım dirençten dönüş varsa satım hamlesi yaparız.

**

Kısaca Fibonacci Dizileri ile Borsa Analizi’ni anlatmaya çalıştık. Umarım işinize yarar. Sevgili hocam Hakan Aygören’in çok sevdiğim ”borsada oynanmaz, rasyonel yatırım yapılır” sözü ile iyi çalışmalar diliyorum kıymetli okuyucularımıza..

Peki ama neden derseniz, onu da bir sonraki yazımıza bırakalım…

Kaynaklar

https://tr.tradingview.com/chart/

https://www.goldennumber.net/fibonacci-stock-market-analysis/

https://www.investopedia.com/articles/technical/04/033104.asp

https://www.gcmforex.com/egitim/teknik-analiz/fibonacci/

Matematiksel

Paylaşmak Güzeldir

Yazıyı Hazırlayan: Ceren Demir

Avatar
Kendini, insanları, dünyayı tanıma ve anlama çabasında, belki de kaosta olan , filmin oyuncularından, dünya üzerindeki küçücük noktalardan biriyim. Pamukkale Üniversitesi ve AGH University of Science and Technology' de Uluslararası Ticaret ve Finans alanında kendimi eğitmeye çalıştım. Dokuz Eylül Üniversitesi'nde Ekonomi bölümünde yüksek lisansa devam ediyorum. Voleybol sporunda antrenör yardımcılığı yaptım ve lisanslı oynadım. Spora ve sanata düşkünüm. Resim yapmayı çok seviyorum. Klasik müziğe, doğaya, doğa sporlarına, felsefeye, psikolojiye, kitaplara ilgi duyuyorum. Okumayı, yazmayı, öğrenmeye çabalamayı çok seviyorum. Sanıyorum 7. günlüğüme başlayacağım. Satranç ve Rusça'ya merak saldım. Bahsettiğim tüm 'bencil' bilgilerimi önemsiz sayıyorum. Sadece denizdeki kum tanelerinden biri olduğumun farkındayım. Ancak okyanusları merak etmekten vazgeçemiyorum.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.