Sinirbilim

Enstrüman Çalmak Beynimizi Nasıl Geliştiriyor?

Müzik insanlık var olduğundan beri bir biçimde hayatımızın içinde. Hareketini müziğe uygun senkronize edebilen bilindik tek canlı türü olduğumuzu düşündüğümüzde müzik, ritim ve dansın insanlık tarihinde önemli bir role sahip olmasına şaşırmamak gerekli. Peki beynimizi müzik sayesinde geliştirebilir miyiz? Cevabımız evet ancak bu küçük yaşlarda daha kolay. Hatta bilim insanları daha ana rahminde iken bile müzik dinlemenin uzun dönem hafızayı harekete geçirdiğini düşünüyor. Elbette dinlemenin ötesinde bir de enstrüman çalmak bilinen her şeyden daha fazla beyni harekete geçirme potansiyeline sahip.

Müzik, beyindeki nöral aktiviteyi artırarak işitsel, görsel, duygusal, dilbilimsel ve hatta fiziksel duyumsama ve hareketleri senkronize şekilde yönetir. Bir melodi duyduğumuzda beynimizdeki farklı işlevlere sahip birçok bölge etkin hale gelir. Bir müzik aleti çaldığımızda ise bu etki çok daha belirginleşir. Üstelik yeni bir enstrüman çalmayı öğrenmek için asla geç değildir. Çocukluktan itibaren öğrenmek daha kolay olmasa da, ilerleyen yaşlarda da bu kesinlikle imkansız değildir.

Bir Enstrüman Çalarken Beyin Nasıl Çalışır?

Kaynak: https://www.brainfacts.org/

Bir müzik parçasına ait olan notaları okuyup sonra onu çalmaya çalıştığınız süreci düşünün. Bu esnada beyniniz birden çok işlevi yerine getiriyor. Notaları okumalı, ritmi anlamalı ve sürdürmelisiniz. Notaları / akorları çalmak için hafızanızı kullanmalısınız ve eşzamanlı olarak da ellerinizi, nefesinizi buna uygun şekilde kullanmalısınız. Bir dil veya resim öğrenmenin aksine, bir müzik aletini çalmayı öğrenmek için beynin belirli bölgeleri yoktur. Bunun yerine, beynin çeşitli bölgelerinin birlikte çalışması söz konusudur. Temporal loblarda bulunan işitme korteksi, karmaşık müzik notalarını algılar. İşitme korteksi, müzikal bilgi akışını parçalarına ayırabilmek için beyincik (serebellum) ile birlikte çalışır. Beyincik, amigdala (beynin duygusal merkezi) ve ön (frontal) lobla bağlantılıdır. Beyincik, motor becerimizden sorumludur. Notaları okuma esnasında da görsel korteks etkinleşir.

Tüm bu farklı bölgeler ve bahsedilmeyen daha fazlası, Beethoven’ın “Ayışığı sonatı” nı üretmek için birbirleriyle koordineli biçimde çalışır. Ayrıca konsantre olmak için prefrontal korteksin parçalarını, parçalara duygusal olarak yanıt veren beyin bölümlerini ve hipokampus gibi hafıza yapılarını kullanırız. Özetle enstrüman çalmak, beynin birçok biriminin birlikte kullanılmasını sağlar. Bu nedenle uzmanlar, müziğin bilişsel faydalarından yararlanmak istiyorsak bir enstrüman çalmaya başlamamızı tavsiye eder.

Kaynak: PxHere

İleri Yaşlarda Enstrüman Çalmak Mümkün mü?

Yukarıda aktardığımız koordinasyonu geliştirmek ve sürdürmek çocuklukta yetişkinlikte olduğundan daha kolaydır. Bunun nedeni çocukların beyin hücreleri gelişim sürecindedir ve bu esnada sadece çaldığınız enstrümana ayrılmış hücreler oluşturmak daha kolaydır. Ancak bir yetişkinlikte bu süreç zaten var olan hücreler arasında yeni bağlantılar kurmak ve ardından bu nöronal yolları güçlendirmek sayesinde olabilir. Bu biraz daha fazla çaba gerektirse de asla imkansız değildir. Burada anahtar kelimeler sabır ve disiplindir. Ancak bunun karşılığında elde edeceğiniz avantajlar çok daha fazladır. Öncelikle en bilinen avantaj, müzik ile uğraşmanın stresin ilacı olmasıdır. Ayrıca bir enstrüman çalmayı öğrenmek, diğer yeni zorluklar gibi beynimizdeki gri hücrelerin çalışmasını sağlar. Beyin hücrelerinizin zayıflamasını önler.

Yetişkin beyni durağan ve değişmez değildir. Yetişkinlikte bile beynin yeni bağlantılar oluşturma yeteneği vardır. Bu yeteneğe plastisite denir. Ancak elbette kullanılmayan şey gelişmez, yok olur. Bu nedenle pratik ve tekrar yeni oluşan beyindeki bağlantıları güçlendirir. Çocukken enstrüman çalmayı öğrenmenin kolay olmasının bir nedeni de çocukların başarısızlığa yetişkinlerden daha fazla tahammül etme potansiyelinin olması ve kendileri ile ilgili önyargılar geliştirmedikleri için pratik yapmayı daha kolay bulmasıdır.

Özetle, ileri dönemde bir enstrüman çalmayı öğrenmek göz korkutucu görünmesine rağmen imkansız değildir! Bugüne kadar hayalini kurup bir türlü fırsat bulamadığınız bir deneyim ise hemen başlamanız hem psikolojiniz hem de beyniniz için en iyisidir.

Kaynaklar

Matematiksel

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu