Toplum Bilimi

Batık Maliyet Yanılgısı: Vazgeçmek Neden Zor Gelir?

Batık maliyet yanılgısı, bir şeye zaten ciddi miktarda zaman, para, emek ya da duygusal enerji harcadıysak, vazgeçmenin daha rasyonel olduğu…

Kiki Bouba Etkisi: Geometrik Şekiller Düşüncelerimizi Nasıl Etkiler?

Bouba–kiki etkisi, insanlara aşağıdaki şekildekine benzer iki şeklin gösterildiği ve hangisinin “bouba”, hangisinin “kiki” olduğu sorulan deneyleri ifade eder. Sizce…

Kumarbaz Yanılgısı: Rastgele Bir Olayın Tekrarlama Olasılığını Neden Yanlış Hesaplarız?

Kumarbaz yanılgısı, rastgele bir olayın gelecekte gerçekleşme olasılığının, aynı türdeki önceki olaylara bağlı olduğuna inanma eğilimimizi tanımlar. Başka bir deyişle,…

Carlo Cipolla’ya Göre Aptallığın Temel Yasaları Nelerdir?

1976 yılında iktisatçı ve tarihçi Carlo M. Cipolla “İnsan Aptallığının Temel Yasaları” başlıklı bir deneme kaleme aldı. Başlangıçta yalnızca arkadaş…

Kontrol Yanılsaması: Dünya Neden Çalışmayan Düğmelerle Dolu?

Dünya, çalışmayan düğmelerle doludur. Görünüşte diğer düğmelerden farksız olan bu düğmelere “plasebo düğmeleri” denir ve kontrol yanılsaması için kullanılırlar. Asansörlerdeki…

Bundan Sonra Bundan Ötürü: Post Hoc Mantık Hatası Nedir?

Diyelim ki bir hafta sonu piknik yapmaya karar verdiniz. Hava bir aydır bulutsuzdur, fakat tam da piknik sabahı yağmur başlar.…

Beklenti Teorisi Nedir? Neden Kazanç Yerine Kaybetmekten Kaçınırız?

Beklenti teorisi, insanların belirsizlik altında nasıl karar verdiklerini açıklar. Bu teoriye göre, insanlar eşdeğer kazançlar elde etmekten çok, kayıplardan kaçınmaya…

Çapa Etkisi İle Nasıl Kolayca İkna Edilirsiniz?

Çapalama ya da çapa etkisi, karar verirken karşılaştığımız ilk bilgiye gereğinden fazla önem verme eğilimimizi ifade eder. Bu ilk bilgi,…

İnsanlar Hangi Yaşta En Mutlu Olurlar? Cevap Düşündüğünüz Gibi Olmayabilir!

Hayatınızın geri kalanını tek bir yaşta geçirme şansınız olsaydı, bu hangi yaş olurdu? En mutlu hissettiğiniz dönem hangisiydi? Eğer geçmişe…

Hatalı Bir Düşünce Biçimi Olan Sıfır Risk Yanılgısı Nedir?

İnsanlar çoğu zaman, riski bir miktar azaltan ama sıfırlamayan seçenekler yerine, “hiç risk yok” duygusu veren tercihlere yönelir. Ancak bu…

Çoğulcu Cehalet: İnanmasak da Diğerinin İnandığını Sanma Durumu

Bir şeyi kişisel olarak kabul etmeseniz bile, etrafınızdaki insanların kabul ettiğini düşünerek onay verirseniz çoğulcu cehalet ( Pluralistic Ignorance) adı…

Statüko Yanlılığı: Neden Her Şeyi Olduğu Gibi Bırakma Eğilimindeyiz?

Değişim birçok insan için korkutucu bir şeydir. Çoğu kişinin her şeyin olduğu gibi kalmasını tercih etmesinin nedeni budur. Statüko yanlılığı, mevcut…