Psikoloji

Sesler İle Yaşadığımız Deneyimin İki Ucu: ASMR ve Misophonia (Mizofoni)

YouTube gerçekten ilginçlikler ile dolu. Ünlüler sizi evlerine davet eder, algoritmalar en sevdiğiniz müzikleri sunar ve yabancılar size uyumanız için fısıldar! Eğer son kurduğumuz cümle size garip geldiyse muhtemelen otonom duyusal meridyen tepkisi diğer adıyla ASMR (Autonomous sensory meridian response) hakkında bir fikriniz yok. Hatta bu durumun diğer ucunda bulunan mizofoniyi bile duymamış olabilirsiniz. O zaman aktaralım.

misofonya
Bir turşuyu yiyen birini izlemek kimi izleyiciyi sakinleştirebilirken kimisini öfkelendirebilir. Seçici ses duyarlılığı sendromu olarak da adlandırılan Misofoni bazı seslerin duygusal veya fizyolojik tepkileri tetiklediği bir duygu durum bozukluğudur. Bu kişiler, bazı seslere aşırı ve çoğu zaman duygusal bir şekilde tepki verirler. Bir nefes alışveriş, bir çiğneme sesi çoğu zaman bu kişileri rahatsız etmek için yeterlidir. Kişi, bu durumu engellemek için dış sesleri tamamen engelleyen kulaklıklar kullansa da sesleri duymaya devam eder. Ancak sesler yalnızca başka bir kişi tarafından üretildiğinde rahatsız eder. Kişi kendi çıkardığı seslerden rahatsızlık duymaz.

Bazıları için tıkırdayan parmaklar ve yumuşak sesler beyin karıncalanması olarak tarif edilen şeyi tetikliyor. Bu durumda onların bedenlerinin gevşeyip kolay uyumalarını sağlıyor. Öte yandan da kimimizi de bu sesler rahatsız edip tiksinti duygusu oluşturuyor. Çiğneme ve dudak şapırdatma gibi şeyler, Misophonia (Mizofoni) denen psikiyatrik bir durumu tetikliyor. İkisi de hayatımıza yakın zamanda dahil olmuş ve üzerinde yeterince araştırma yapılmamış fenomenler. Ancak bir çok kişi temelde bu ikilinin birbiri ile bağlantılı olduğunu düşünüyor. Yakın zamanda 300’den fazla misofoni deneyimi yaşayan kişiyi araştıran bir çalışma, bunların yarısının ASMR’yi de deneyimlediğini öne sürdü.

Mizofoni Ve ASMR Zaman Çizelgesi

ASMR, hayatımıza 2007 yılında “okay- whatever” kullanıcı adlı bir kadının ASMR ile ilgili deneyimini bir tartışma forumunda anlatması ile girdi. O zamanlar, bu garip fenomen için bir isim yoktu. Ancak 2010 yılına gelindiğinde, Jennifer Allen adında bir başka kadın bu deneyime adını verdi. O günden beri de Youtube’da bir ASMR patlaması yaşandı. Günümüzde hemen her ülkede yüzlerce ASMR YouTuber’ı var. Bu kişilerin bir çoğunun da önemli miktarda takipçisi mevcut. Binlerce videoda ise farklı nesnenin yarattığı garip tıklamalar, hışırtılar ve sürtünme seslerini yayımlıyorlar. Ayrıca iddia edilene göre fısıldama, en yaygın tetikleyici. Bu yüzden videoların çoğunda düşük seviyeli tonlar duyuluyor.

Çoğu “ASMR’ci” kadındır ancak seslerinin daha etkili tetikleyiciler oluşturduğuna dair hiçbir kanıt bulunmuyor.

Odyologlar Margaret ve Pawel Jastreboff ise 2001 yılında mizofoniyi tanımladı. Durumun, tinnitus (kulak çınlaması) gibi bir ses algılama sorunu olduğunu öne sürdüler. Ardından 2014 yılında Güney Florida Üniversitesindeki doktorlar mizofoni için bir ölçek geliştirdi. Bu ölçek, hastanın semptomlarını ve durumunun ciddiyetini inceliyor. Sonuç yüksek çıkarsa, hastanın bu semptomlarla başa çıkması için bilişsel davranışçı terapisi gibi profesyonel tedavilere ihtiyacı olduğu anlaşılıyor. Bu durumda mizofoninin gerçek olduğu aşikar. Peki ya ASMR gerçek mi? Yeterince çabalarsa herkesin yaşayabileceği bir şey mi?

ASMR Deneyimi Gerçek mi?

2018 yılında yapılan bir çalışmada katılımcıların ASMR videoları izlerken fizyolojik tepkileri incelendi. Şaşırtıcı bir şekilde, kendilerini ASMR olarak tanımlayanlar ile olmayanlar arasında açık bir fark vardı. ASMR grubunda, düşük kalp atış hızı ve artan cilt iletkenliği yaşandığı görüldü. Bu da temelde terlemede küçük bir artış anlamına geliyordu. Bu çok ilginç bir bulgu modeliydi. Çünkü ASMR deneyiminin hem sakinleştirici (düşük kalp hızı) hem de uyandırıcı (artan cilt iletkenliği) yaşanmasına neden olduğunu ortaya koymuştu.

Ayrıca başka bir çalışmada da ASMR’yi deneyimleyenler tetikleyici videolar izlediğinde beyninde neler olduğunu anlamak için beyin görüntüleme cihazı kullanıldı. Çalışmanın sonucunda medial prefrontal kortekste bir aktivasyon buldular. Ödül ve duygusal uyarılma ile ilişkili beyin bölgelerinde de aktivasyon vardı. Aslında her iki duyu da vücudun nefes alma gibi istem dışı eylemleri kontrol eden otonom sinir sisteminde bir reaksiyon başlatıyor. Mizofonili insanlar belirli sesler duyduklarında kalp atış hızları yükseliyor; ASMR’li kişiler tetiklendiğinde, nabız düşüyor. Her iki grubun da parmak uçları terliyor ve psikologlar bunu sinir sistemi uyarılmasının bir ölçüsü olarak görüyor. Kısacası her iki deneyim de sesi deneyimleme şeklimiz hakkındaki bazı gerçekleri ortaya koyuyor.

Kaynaklar ve İleri Okumalar:

Matematiksel

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bu Yazılarımıza da Bakmanızı Öneririz

Başa dön tuşu