FİZİK

EVP: Elektronik Ses Fenomeni Nedir? Ne Değildir?

Metafiziğe ilgi duyuyorsanız ya da korku filmleri izlemeyi seviyorsanız muhtemelen kayıt cihazlarıyla yakalanan ürkütücü sesler hakkında bilginiz vardır. Türkçe adıyla Elektronik Ses Fenomeni, İngilizce olarak Electronic Voice Phenomena (EVP) ruhların bizimle iletişim kurmak istediklerini ve bunun elektronik ses kayıt cihazlarıyla kaydedildiğini söyleyen bir iddiadır.

Gelin bu yazıda bunun gerçeklik payı hakkında biraz konuşalım…

Bu yazıda bir fenomen olarak konuyu ele almış olma sebebimiz ise son yıllarda EVP’nin bir iddiadan fazlası olduğuna inananların sayısının git gide artmış olması.

Elbette bu konuda ardı arkasına yazılan kitaplar ve filmlerin de bu konuya ilginin tetiklenmesinde önemli bir payı mevcut.

EVP’nin ortaya çıkışı

Konuya ilk ilgi 1920’li yıllarda Thomas Edison ile başlamış gibi gözüküyor. Edison, bir gün insanların ölülerle iletişim kurmasına yardımcı olacak bir makine inşa etmenin mümkün olacağına inanıyordu.

 “Eğer kişiliğimiz ölümden sonra da yaşayabiliyorsa, dünyada kazandığımız bilgiyi, anıyı ve zekayı saklaması mümkün ve mantıklıdır. Bu nedenle ölüm dediğimiz olaydan sonra da kişiliğimiz devam ediyorsa dünyada bıraktıklarımızla ilişkiye geçmek isteyecektir. Bu kişiliğin maddeyi de etkileyeceği düşüncesindeyim; bu mantık doğruysa yeterince duyarlı bir alet yaparsam bu ilişkiyi kaydedebilirim.”

Thomas Edison

Bununla birlikte, Edison’un böyle bir cihazı tasarladığı veya yapmaya çalıştığına dair bir kanıt yoktur. Devamında sahneye ressam, müzisyen ve film yapımcısı Friedrich Jürgenson dahil oldu. Issız bir yerde kuşların seslerini kaydettikten sonra evine dönüp çalışmalarını dinlemek için teybini çalıştırdığında kuş seslerinin yanında zayıf insan sesleri de duyduğunu iddia eden Jürgenson konu ile ilgili yaptığı çalışmalardan sonra 1968’de Kainattan Sesler ( Voices From Te Universe) adlı kitabını yazdı. Konuya ilgi gösteren psikolog Konstantin Raudive ise EVP fenomeninin yayılmasında kilit isimlerden oldu. .

Peki, Bu Sesler Nereden Geliyor?

Kayıtlar normal koşullarda dinlendiğinde bu sesler duyulmazken, ilerigeri sarıldığında ya da yavaşlatıldığında açıkça ortaya çıktığı söyleniyor. Aslında kayıtlar esnasında yakalanmış olan bu tuhaf sesler, çevredeki diğer elektronik aygıtlardan ya da beyaz gürültü olarak adlandırdığımız şeyden kaynaklanmakta.

Beyaz gürültü, farklı frekansların üst üste eklenmesiyle oluşur ve böylece bütün frekanslarda eşit dağılıma sahip bir ses ortaya çıkmış olur. Kısacası bir insanın duyabileceği tüm farklı tonlar bir araya gelir ise beyaz gürültü oluşturur. Ama kaydedildiğinde kimi cihazlar, beyaz gürültü içindeki bazı sesleri öne çıkartabilir.

Beyaz Gürültü hakkında daha fazla bilgi için: Bildiklerimizden Farklı Bir Gürültü: Beyaz Gürültü

Ayrıca elektronik ses kaydedicilerin beklenmedik sesleri de kaydetmesi doğaldır. Örneğin evinizde bir bebek telsizi varsa, bebeğinizin odasındaki seslerin bu telsizle değil de bir an için müzik sisteminin hoparlörleri aracılığıyla aktarıldığını duyarsanız şaşırmamanız gerekir.

Çünkü tüm bu elektronik aletlerin bir arada çalışıyor olması, ortamdaki seslerin kimi zaman birbirleri üzerinden aktarılmasına sebep olabilir.

Elbette bu konunun fizik açısından cevabı idi. Ancak işin daha önemli bir kısmı daha var, insan psikolojisi…

Algı, oldukça karmaşık bir mekanizma ve beynimiz bir kalıp aradığında mutlaka onu buluyor. Ortada gerçek bir veri yoksa dahi alakasız parçaları bir araya getirip gerçekmiş gibi bize sunabiliyor.

Psikolojik deneyler, insanların EVP olarak adlandırdıkları bir ses duymaları için gerçek sesleri çarpıtmalarına bile gerek olmadığını, bazı durumlarda beyinlerinin o ses cihazdan geliyormuşçasına bunu üretebildiğini gösterdi.

Kısacası, EVP’nin gerçek olduğuna dair kanıt bulunamadı. EVP, bazen elektronik cihazlarımızın, bazen de beynimizin bize oynadığı bir oyundan ibaret. Ancak elbette siz yine de neye inanmak isteyeceğini kendiniz seçin. Ancak öncesinde olayları şüpheci yaklaşmayı unutmayın…

İleri Okumalar:

1- http://www.skepdic.com/evp.html

2- https://theconversation.com/hearing-ghost-voices-relies-on-pseudoscience-and-fallibility-of-human-perception-48160

Matematiksel

Paylaşmak Güzeldir

Sibel Çağlar

Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim… Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere... Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı