Altın Oran Fotoğraf Çekerken Ne İşimize Yarar?

Altın oran hakkında bilgi sahibi olmanız daha iyi fotoğraf çekmenize yarayabilir...

Bir doğa yürüyüşüne çıktığınızı ve muhteşem bir manzaraya denk geldiğinizi düşünün. Muhtemelen cebinizdeki telefon ya da fotoğraf makinesi aracılığı ile gördüğünüz görüntüyü ölümsüzleştirmek isteyeceksinizdir. Ancak doğru bir ışık olsa bile tek başına kameranızın özellikleri sizin iyi bir fotoğraf çekmenizi sağlamayacaktır. Başarılı bir fotoğraf için ihtiyacınız olan şey kompozisyondur. Bu nedenle, fotoğrafçıların zaten bildiği, üçte bir kuralı, güçlü bir kompozisyon aracı olarak işinize yarayacaktır. Ayrıca bu kuralın altın oran ile de yakından ilgisi vardır.

Üçte bir kuralı, 18. yüzyılın sonlarında ressam John Thomas Smith tarafından formüle edilmiştir. Bu kural sanatçılara kompozisyon öğelerini farklı oranlarda sahne içinde konumlandırmalarını tavsiye eder. Yani bir manzarayı yarı deniz ve yarı gökyüzü biçiminde kullanmak yerine, denizi çerçevenin alttan üçte birlik kısmına yerleştirmelisiniz. Ayrıca, gökyüzünü de çerçevenin üstten üçte ikilik kısmına koyarsınız daha dinamik bir kompozisyon elde edebilirsiniz. Üçte bir kuralı sadece fotoğrafçılık için tasarlanmamıştır. Ressamlardan görüntü yönetmenlerine kadar bir çok kişi, etkili sonuçlar elde etmek için, bu kuralı kullanır.

Çerçeveyi, yatayda ve dikeyde 3’er bölüm olmak üzere dokuz eşit parçaya bölen dört çizgi düşünün. Üçte bir kuralına göre, bu çizgilerin birleşme yerlerine eğer modelinizi konumlandırmanız gerekiyor. Bu sayede fotoğrafınız çok daha ilgi çekici olacaktır. Günümüzde ister cep telefonu, ister dijital fotoğraf makinesi ile çekim yapın, her durumda bu kurala uygun bir sanal ızgara seçeneğine ulaşmanız mümkündür.

Çarpıcı bir fotoğraf ile sıkıcı bir fotoğraf arasındaki fark kompozisyon ile ilgilidir.

Üçte Bir Kuralının Altın Oran İle İlişkisi Nedir?

Altın oran, karşımıza pek çok alanda çıkan bir geometrik orandır. Yaklaşık olarak 1.618 sayısına eşittir. Doğada göze hoş gelen birçok nesne bu orana uyduğu için, altın oran aynı zamanda estetiğin matematiksel ölçüsü olarak da değerlendirilmektedir. Üçte bir kuralı her fotoğrafçının öğrendiği kompozisyon kuralı olsa da, aslında bu altın oranın basite indirgenmiş halidir.

Uzun kenarının kısa kenarına oranı altın oranı veren dikdörtgene altın dikdörtgen denir. Altın dikdörtgenin ayırt edici özelliklerinden biri, şeklin içinden bir kare çıkarıldığında yine bir altın dikdörtgen elde edilmesidir. Yeni dikdörtgen, ilkiyle aynı oranlara sahiptir. Kare çıkarma işlemini sonsuza kadar devam edebilirsiniz. Her durumda ilk dikdörtgeniniz ile aynı oranlara sahip yeni bir dikdörtgen geriye kalacaktır. Ayrıca bu karelerin köşeleri, özel bir logaritmik spiral olan, altın spiral üzerindeki sonsuz nokta dizisine karşılık gelir.

Altın spirali elde etmek için altın dikdörtgeni bölmemiz gerekir.

Birçok fotoğrafçı günümüzde üçte bir kuralı yerine altın spiralin kullanılmasının daha iyi bir seçenek olduğunu düşünüyor. Bu sayede doğal ve göze hoş gelen kompozisyonlar oluşturmak daha kolay hale geliyor. Fotoğraf makinelerinde bu amaca uygun hazırlanmış ızgaralar ile karşılaşmış olmanız da muhtemeldir. (Phi ızgara). Bu ızgaranın üçte bir ızgaradan farkı mevcut dikdörtgenlerin birbirinden farklı boyutlarda olmasıdır. Bu hizalama neticesinde fotoğrafta vurgulanmak istenen nesne daha çok merkeze yakın bir yer alır. Sonucunda da fotoğraf daha estetik görünür.

Altın Oran Fotoğraf Çekerken Nasıl Kullanılmalıdır?

Altın oran fotoğraf çekerken de işinize yarayacaktır.

Fotoğrafta altın oranı uygularken en küçük dörtgen yani spiralin başlangıç noktası en çok vurgulamak istediğiniz noktaya denk gelmelidir. İdeal olarak, nesnenin geri kalanı da spiralin içine yerleştirilmelidir. Spiralin merkezinin sağ alt ya da üst köşede olması fark etmeyecektir. Nesnenize bağlı olarak çerçevenin herhangi bir yerinde olabilir. Yukarıda bunun güzel bir örneğini görebilirsiniz.

altın oran

Bir fotoğraf çekiminde ustalaşmak ve kompozisyona hakim olmak uzun süreli çalışma gerektirir. Bu nedenle fotoğrafçılar işe ilk olarak Üçte Bir Kuralı, ardından Phi ızgara, ardından da altın spiral kullanarak kendimizi geliştirmemizi önerirler.

altin oran

Amerikalı doğa fotoğrafçısı Ansel Adams, 20. yüzyılın en iyi fotoğrafçılarından birisi olarak tanınıyor. Ansel Adams’ın Amerikan vahşi doğasının siyah-beyaz manzaraları o kadar ikoniktir ki çoğu insan bir Adams fotoğrafını gördüğünde tanır. Kendisi yukarıda aktardığımız tekniği de fotoğraflarına başarı ile aktarıyor. Yazımıza çalışmalarından bazılarını ekledik. Gördüğünüz gibi matematik sayesinde daha güzel fotoğraflar çekmeniz mümkündür. Ancak elbette sadece matematik yetmez. Bunun için bolca da pratik yapmanız gerekmektedir.

Tutkulu bir çevreci olarak Adams, fotoğraflarının doğanın ihtişamını yansıtacağını, izleyenlerin bundan etkileneceğini, sonucunda da onu keşfetmeye ve korumaya mecbur kalacaklarını umuyordu. Aynı dilekleri bir kere daha diliyoruz.



Kaynaklar ve ileri okumalar:


Dip Not

Matematiksel, 2015 yılından beri yayında olan ve Türkiye’de matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmak ve ilgiyi arttırmak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Sitemizde, öncelikli olarak matematik ile ilgili yazılar yer almaktadır. Ancak bilimin bütünsel yapısı itibari ile diğer bilim dalları ile ilgili konularda ilerleyen yıllarda sitemize dahil edilmiştir. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki günümüzde oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım.

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.

Bu Yazılarımıza da Bakmanızı Öneririz