Günlük Hayatımızda Matematik

Altın Oran Fotoğraf Çekerken Ne İşimize Yarar?

Altın oran hakkında bilgi sahibi olmanız daha iyi fotoğraf çekmenize yarayabilir...

Bir doğa yürüyüşüne çıktığınızı ve muhteşem bir manzaraya denk geldiğinizi düşünün. Muhtemelen cebinizdeki telefon ya da fotoğraf makinesi aracılığı ile gördüğünüz görüntüyü ölümsüzleştirmek isteyeceksinizdir. Ancak doğru bir ışık olsa bile tek başına kameranızın özellikleri sizin iyi bir fotoğraf çekmenizi sağlamayacaktır. Başarılı bir fotoğraf için ihtiyacınız olan şey kompozisyondur. Üçte bir kuralı, güçlü bir kompozisyon aracıdır ve genellikle çarpıcı bir fotoğraf ile sıkıcı bir fotoğraf arasındaki farkı yaratabilmektedir. Bu kuralın altın oran ile de yakından ilgisi bulunur.

Çerçeveyi, yatayda ve dikeyde 3’er bölüm olmak üzere dokuz eşit parçaya bölen dört çizgi düşünün. Üçte bir kuralına göre, bu çizgilerin birleşme yerlerine eğer modelinizi konumlandırırsanız fotoğrafınız çok daha ilgi çekici olacak, sıradanlıktan uzaklaşacaktır. Günümüzde ister cep telefonu, ister dijital fotoğraf makinesi ile çekim yapın, her durumda Üçte bir kuralına uygun bir sanal ızgara seçeneğine ulaşmanız mümkündür.

Üçte bir kuralı, 18. yüzyılın sonlarında ressam John Thomas Smith tarafından formüle edilmiştir. Bu kural sanatçılara kompozisyon öğelerini farklı oranlarda sahne içinde konumlandırmalarını tavsiye eder. Yani bir manzarayı yarı deniz ve yarı gökyüzü biçiminde kullanmak yerine, denizi çerçevenin alttan üçte birlik kısmına, gökyüzünü de çerçevenin üstten üçte ikilik kısmına koyarsınız daha dinamik bir kompozisyon elde edebilirsiniz. Üçte bir kuralı sadece fotoğrafçılık için tasarlanmamıştır. Ressamlardan görüntü yönetmenlerine kadar bir çok kişi etkili sonuçlar elde etmek için bu kuralı kullanır.

Üçte Bir Kuralının Altın Oran İle İlişkisi Nedir?

Altın oran, karşımıza pek çok alanda çıkan bir geometrik orandır. Yaklaşık olarak 1.618 sayısına eşittir. Doğada göze hoş gelen birçok nesne bu orana uyduğu için, altın oran aynı zamanda estetiğin matematiksel ölçüsü olarak da değerlendirilmektedir. Üçte bir kuralı her fotoğrafçının öğrendiği kompozisyon kuralı olsa da, aslında bu altın oran denen şeyin basitleştirilmesidir.

Uzun kenarının kısa kenarına oranı altın oranı veren dikdörtgene altın dikdörtgen denir. Altın dikdörtgenin ayırt edici özelliklerinden biri, şeklin içinden bir kare çıkarıldığında yine bir altın dikdörtgen elde edilmesidir. Yeni dikdörtgen, ilkiyle aynı oranlara sahiptir. Kare çıkarma işlemi sonsuza kadar devam ettirilebilir. Bu karelerin köşeleri, özel bir logaritmik spiral olan, altın spiral üzerindeki sonsuz nokta dizisine karşılık gelir.

Birçok fotoğrafçı günümüzde üçte bir kuralı yerine altın spiralin kullanılmasının daha iyi bir seçenek olduğunu düşünüyor. Bu sayede doğal ve göze hoş gelen kompozisyonlar oluşturmak mümkün olacaktır. Fotoğraf makinelerinde bu amaca uygun hazırlanmış ızgaralar ile karşılaşmış olmanız da muhtemeldir. (Genelde Phi ızgarası olarak bilinir.) Bu ızgaranın üçte bir ızgaradan farkı mevcut dikdörtgenlerin birbirinden farklı boyutlarda olmasıdır. Bu hizalama neticesinde fotoğrafta vurgulanmak istenen nesne daha çok merkeze yakın bir yer alır.

Fotoğrafta Altın Oran Nasıl Kullanılmalıdır?

.Altın oranı fotoğrafta uygularken en küçük dörtgen yani spiralin başlangıç noktası en çok vurgulamak istediğiniz noktaya denk gelmelidir. İdeal olarak, nesnenin geri kalanı da spiralin içine yerleştirilmelidir. Spiralin merkezinin sağ alt ya da üst köşede olması fark etmeyecektir. Nesnenize bağlı olarak çerçevenin herhangi bir yerinde olabilir. Yukarıda bunun güzel bir örneğini görebilirsiniz. Bir fotoğraf çekiminde ustalaşmak ve kompozisyona hakim olmak uzun süreli çalışma gerektirir. Bu nedenle fotoğrafçılar işe ilk olarak Üçte Bir Kuralı, ardından Phi ızgara, ardından da altın spiral kullanarak kendimizi geliştirmemizi önerirler. Ansel Adams, 20. yüzyılın en iyi fotoğrafçılarından birisi olarak tanınıyor. Kendisi yukarıda aktardığımız tekniği de fotoğraflarına başarı ile aktarıyor. Aşağıda çalışmalarından bazılarına göz atabilirsiniz.

altın oran
altin oran

Kaynaklar: Golden Ratio in Photography; https://www.phototraces.com/golden-ratio-in-photography/

Matematiksel

Sibel Çağlar

7 yıl Kadıköy Anadolu Lisesinin devamında lisans eğitimimi Marmara Üniversitesi İng. Matematik öğretmenliği üzerine tamamladım. Devamında 20 yıl çeşitli özel eğitim kurumlarında matematik öğretmenliği ve eğitim koordinatörlüğü yaptım. 2015 yılında matematiksel.org web sitesini kurdum. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.