Günlük Hayatımızda Matematik

Murphy Kanunları: Gülümse Çünkü Yarın Daha Kötü Olacak!

Her şeyin ters gittiği anlar vardır. Tüm olumsuzluklar bir araya gelmiş gibi olur bu zamanlarda. Örneğin trafikte adım adım ilerlerken diğer tüm şeritlerin daha hızlı hareket ettiğini görürsünüz. Şerit değiştirirsiniz ama bu sefer siz beklerken diğer şeritler hızla akmaya başlar. Murphy Kanunları dünyasına hoş geldiniz.

Murphy Kanunları bunu “Eğer bir işi halletmek için birden fazla olasılık varsa ve bu olasılıklardan biri istenmeyen sonuçlar veya felaket doğuracaksa kesinlikle bu olasılık gerçekleşecektir.” biçiminde ele alır. İşler yolunda gittiğinde bunun bir sebebini aramayız. Ama işler ters gitmeye başladığında durum değişir. Murphy Kanunları, olumsuz üzerinde durma ve olumlu olanı gözden kaçırma eğilimimizden yararlanır. Bunun için de bir şeyin meydana gelmesinin matematiksel olasılığını kullanır.

Edward A. Murphy Jr. Kimdi?

1917 doğumlu Edward A. Murphy Jr. ABD Hava Kuvvetlerinde 1949’da roketler üzerine deney yapan mühendislerden biriydi. İnsan üzerine ivmelenmenin etkilerini inceliyordu. Deneylerden biri pilot üzerinde 16 değişik noktaya akselometre takılması gerekiyordu. Sensör bir yapıştırıcı ile iki türlü takılabiliyordu. Birisi 16 sensörün tamamını da yanlış takmayı becerdi. Bu olaydan sonra Murphy kanun olarak nitelendirilecek söylemlerini bir basın toplantısında açıkladı. Birkaç ay içinde “Murphy Kanunları” mühendislik sahasında çalışanlar arasında yayıldı.

Murphy Kanunlarına ters düşen karmaşık sistemlerden olan kültürler için ortaya konan kanun şöyledir. Belirli bir gelişme herhangi bir yerde ortaya çıkmadıysa, zaten bu durumda mümkün değil demektir. Olasılık “gerçek sonuçların olası sonuçlara oranı” şeklinde tanımlanır. Bir olay süreç içerisinde gerçekleşmezse olasılığı 0’dır yani imkânsızdır. Murphy Kanunları ise olaya tersinden yaklaşır. Bir olay mümkünse, gerçekleşir. Aslında Murphy Kanunları temelini sibernetik ve sistem kuramındaki fen bilimsel ve matematiksel bir kanundan alır. Bir olayda az organizasyon ve daha çok kaos, olasılık olarak sıkı organizasyon ve daha çok düzene göre ezici bir üstünlük kazanır. Daha basit bir cümleyle söylemek gerekirse, kaos, düzenden daha olasıdır.

Murphy Kanunları
Yanlış gitme olasılığı bulunan bir şey, yanlış gider!

Murphy Kanunu Formülü

Evet, aslında Murphy kanununun bir formülü de vardır. British Columbia Üniversitesi’nde biyoloji mühendisi olan Joel Pel, Murphy Kanunu oluşumunu tahmin eden bir formül geliştirdi. Formülde, bire eşit bir sabit, sabit olmayan bir faktör ve birkaç değişken var. Bu formülde Pel, olayın önemini (I), ilgili sistemin karmaşıklığını (C), sistemin çalışma ihtiyacının aciliyetini (U) ve sistemin kullanıldığı sıklığı (F) olarak kabul etmiş. Bazı olumsuz durumların matematiksel olarak da tahmin edilebileceğini bilmek bir şekilde rahatlatıcı.

Bazı Murphy Kanunları

  • “Bir şeyin ters gitme olasılığı varsa, ters gidecektir. “Bir şeyin birkaç şekilde ters gitme olasılığı varsa, hep en kötü sonuç doğuracak şekilde ters gidecektir.”
  • “Ne zaman bir şeyden vazgeçseniz, vazgeçtiğiniz o şey size geri gelir.”
  • “Bir şeyin ters gidebileceği olasılıkları engelleseniz bile, anında yeni bir olasılık ortaya çıkacaktır.”
  • “Bir şeyin olma olasılığı, isteme olasılığı ile ters orantılıdır.”
  • “Olmuyorsa zorlayın, kırılırsa zaten değişmesi gerekir.”
  • “Ne kadar beklersen bekle istenmediği zaman gelecektir.”
  • “Çözülen her problem yeni problemler yaratır.”
  • “Her şey yolunda gidiyorsa, kesin bir terslik vardır.”
  • “Bir şeyle fazla oynarsanız, onu bozarsınız.”
  • “Bütün bir dönem kusursuz çalışan hesap makinesinin, matematik sınavında pili biter. (Her ihtimale karşın, beraberinizde pil taşırsanız ama o da bayat çıkar)”
  • “Hiçbir şey göründüğü kadar kolay değildir.”
  • “Piyangoda para kazandığınız gün, ölümünüze fazla kalmamıştır.”
  • “Bir şeyi anlayamıyorsanız, içgüdüsel olarak doğrudur.”
  • “Bir kişiye “Masa boyalı, sakın değme!” derseniz, size inanmadan önce mutlaka masaya dokunacaktır.”
  • “Eğer kendinizi iyi hissediyorsanız, üzülmeyin geçer.”
  • “Aradığınız bir şeyi en başından değil en sonundan aramaya başlayın.
  • “Anlattığın bir şeyin dinlenme ihtimali, anlatma isteğinle ters orantılıdır.

Şeyma Atahan

Göz Atmak İsterseniz

Kaynaklar:

Matematiksel


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu