Bazı durumlarda, içimizden gelmese bile güleriz ya da gülüyormuş gibi yaparız. Ancak bu tür sahte gülümsemeler, gerçeklerinden kolayca ayırt edilebilir. Çünkü gülmek, istem dışı gerçekleşen ve birçok karmaşık kas hareketini gerektiren doğal bir tepkidir. Bu nedenle, istemli gülüşler genellikle yapay durur ve kendini ele verir. Gerçek gülümsemelere ise Duchenne gülümsemesi denir.
Müzelerin ve kütüphanelerin fotoğraf koleksiyonlarında, yüzlerine elektrikli çubuklar dokundurulan ve kasları tuhaf biçimlerde kasılmış insanlara ait eski fotoğraflara rastlamak mümkündür. Bu sıra dışı kareler, fotoğrafçı Adrien Tournachon tarafından, Fransız hekim ve nörolog Guillaume Duchenne de Boulogne’un rehberliğinde çekilmiştir.
Duchenne, sinir-kas hastalıkları alanında uzmanlaşmış, aynı zamanda yenilikçi bir araştırmacıydı. Yüz kaslarının elektriksel uyarımla nasıl tepki verdiğini incelediği çalışmalarında, faradik uyarım sağlayan elektrikli çubuklar aracılığıyla belirli kas gruplarını harekete geçiriyor, ortaya çıkan yüz ifadelerini ise fotoğraflıyordu. Bu görüntüler, sinir sistemi, kaslar ve yüz ifadeleri arasındaki ilişkiyi anlamaya yönelik deneysel araştırmaların bir parçasıydı.
Gülme üzerine çalışan araştırmacılar, temel olarak iki tür gülümseme arasında ayrım yapar: Duchenne gülüşü ve Duchenne olmayan gülüş. Duchenne gülüşü genellikle kendiliğinden gelişen, duygusal ve içten bir ifadedir. İyi bir esprinin ardından gelen doğal bir kahkaha, bu türün tipik bir örneğidir.
Duchenne Gülümsemesi Nedir?
Duchenne olmayan gülüş ise, kişinin kendi ürettiği bir tepki niteliğindedir; dışsal bir mizah unsuruna bağlı olmayabilir ve her zaman gerçek bir neşeyi yansıtmaz. Sinirli, aldatıcı ya da manipülatif gülüşler bu kategoriye girer.
Araştırmacılar, bu ayrımın ayrıntıları hâlâ tartışmalı olsa da, iki gülümseme türünün kavramsal olarak farklı olduğunu, beyinde ayrı süreçlerle ilişkilendiğini ve Duchenne gülüşünün evrimsel açıdan daha eskiye dayandığını vurgular. Duchenne olmayan gülüş ise daha karmaşık bilişsel yetiler gerektiren, sonradan öğrenilen bir taklit biçimi olarak kabul edilir.
Gerçek mutluluğu yansıtan gülüşle sahte bir gülüş arasındaki temel fark, göz çevresindeki kas hareketlerinden anlaşılır. Her gülümsemede ağız köşelerini yukarı çeken kaslar devreye girer. Ancak Duchenne gülüşü sırasında buna ek olarak, göz çevresini saran kaslar da kasılır ve göz kenarlarında belirgin kaz ayağı çizgileri oluşur. Sahte gülüşlerde ise genellikle yalnızca ağız hareket eder; göz çevresi ifadesiz kalır.
Gerçek bir gülümsemede sadece ağız değil, göz çevresindeki kaslar da aktif biçimde çalışır. Yanaklar yukarı kalkar, göz kenarlarında ince çizgiler belirir ve gözler hafifçe kısılır. Buna karşılık, sahte gülümsemelerde genellikle yalnızca ağız kasları devreye girer. Kişi göz çevresinde herhangi bir hareket oluşturmaz.
Bilinçli olarak gülümseyen biri, bu fiziksel belirtileri taklit edebilir. Bu durumda, gerçek bir gülümsemeyle sahtesini ayırt etmek için daha ince bir detaya dikkat etmek gerekir. Kaşların ve kaşla göz kapağı arasındaki bölgenin hafifçe aşağı inmesi. İnsanlar genellikle bu küçük farkı fark etmez. Bu yüzden yapay ama geniş gülümsemeleri kolayca gerçek sanırız. Böylece gülümseme, sosyal yaşamda sıkça kullandığımız bir maske hâline gelir.
Sonuç olarak
Arkadaşlarınızla buluştuğunuzda ya da sevgilinizle karşılaştığınızda, karşınızdaki kişinin gülümsemesinin gerçek mi yoksa yapay mı olduğunu anlamak aslında sandığınızdan daha kolay. Bunun için karmaşık ipuçlarına değil, sadece gözlerine bakmanız yeterli.
Kaynaklar ve İleri Okumalar
- Why Psychologists Study The Duchenne Smile, And What It Means For You. Yayınlanma tarihi: 2 Mart 2022. Bağlantı: Why Psychologists Study The Duchenne Smile, And What It Means For You/
- Girard JM, Shandar G, Liu Z, Cohn JF, Yin L, Morency LP. Reconsidering the Duchenne Smile: Indicator of Positive Emotion or Artifact of Smile Intensity? Int Conf Affect Comput Intell Interact Workshops. 2019 Sep;2019:594-599. doi: 10.1109/acii.2019.8925535. Epub 2019 Dec 9. PMID: 32363090; PMCID: PMC7193529.
- Niedenthal, Paula & Mermillod, Martial & Maringer, Marcus & Hess, Ursula. (2010). The future of SIMS: Who embodies which smile and when?. Behavioral and Brain Sciences. 33. 464 – 480. 10.1017/S0140525X10002748.
- Drouin E, Péréon Y. Unique drawings by Duchenne de Boulogne. Lancet Neurol. 2013 Apr;12(4):330-1. doi: 10.1016/S1474-4422(13)70027-9. Epub 2013 Mar 18. PMID: 23518327.
Size Bir Mesajımız Var!
Matematiksel, matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmak ve ilgiyi arttırmak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Sitemizde, öncelikli olarak matematik ile ilgili yazılar yer almaktadır. Ancak bilimin bütünsel yapısı itibari ile diğer bilim dalları ile ilgili konular da ilerleyen yıllarda sitemize dahil edilmiştir. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki günümüzde oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım.
Matematiksel
