Fazla Söze Gerek Yok! Dünya’nın En Kısa Bilimsel Makaleleri

Bilimsel makaleleri okumak ve anlamak kolay değildir. Sonucunda bu bir kitap ya da bu yazıyı okumaya benzemez. Yazılmış onlarca sayfa arasında, insan çoğu zaman kaybolup gider. Örneğin Fermat’ın son Teoreminin 1995 yılındaki kanıtı 108 sayfa uzunluğundaydı. Pek çok bilim insanı, bu sorunun farkındadır ve çalışmalarını açık, doğru ve mümkün olduğunca kısa bir şekilde iletmek için ellerinden gelenin en iyisini yapar.

Yani, aşağıda örneklerini de göreceğiniz gibi her bilimsel makale uzun olmak zorunda değildir. Kısa bilimsel makaleler de son derece anlamlı olabilir. Önemli olan söylenilecek sözü söylemek, kuramı ortaya koymak ve sonunda bilim insanlarının ifadesiyle “quod erat demonstrandum” – “Gösterilmek istenen şey de buydu” diyebilmektir.

Güzel Bir Kısa Makale Örneği: Euler Varsayımı

Aşağıda gördüğünüz dünyanın en kısa bilimsel makalelerinden birisi. Bulletin of the American Mathematical Society isimli dergide referanslar ve başlık haricinde sadece 2 cümleden oluşan makalenin başlığı, “Benzer Kuvvetlerin Toplamına Dair Euler Varsayımına Karşıt Örnek”. Makalenin orijinini buradan inceleyebilirsiniz.

ALander, L. J., & Parkin, T. R. (1966) Bulletin of the American Mathematical Society, 72(6), 1079.

Leonhard Euler tarafından 1769’da önerilen bir teori olan Euler’ varsayımı, 200 yıl boyunca beklemeden kalmıştı. Ardından L.J. Lander ve T.R. Parkin ortaya çıktı ve iki hızlı cümle ile bu varsayımı çürüttü. Lander ve Parkin tarafından kullanılan cümleler şu şekildeydi.

“CDC 6600 üzerinde doğrudan yapılan bir araştırma, 275 + 845 + 1105 + 1335= 1445 olduğunu, yani 4 tane beşinci dereceden sayının toplamının bir diğer 5. dereceden sayıya eşit olabileceğini gösterdi. Bu, n>2 olmak üzere n. kuvvetten bir sayının en az n adet n. kuvvetten sayının toplamı olarak yazılabileceğini ileri süren Euler’in varsayımına karşı bir örnektir.”

Euler’in bu varsıyımı bir kez çürütüldükten sonra matematikçiler boş durmadılar ve denemeye devam ettiler.

  • (−220)5 + 50275 + 62375 + 140685 = 141325 (Scher & Seidl, 1996)
  • 555 + 31835 + 289695 + 852825 = 853595 (Frye, 2004)

Buldukları bu sonuçlarla varsayımın geçersizliğini tekrardan kanıtladılar. Bu arada makalenin referansı da sadece bir taneydi. O referans da Euler’in varsayımını açıklayan bir başka makale idi.

Kısa Makale Yazma Yarışı

Peki, bu rekoru yenmenin bir yolu var mıydı? Cevabımız evet. John Conway ve Alexander Soifer, 2005 yılında şimdiye kadarki en kısa matematik makalesini yazma hedefiyle bir makale sundular. Aşağıda gördüğünüz bu makale yalnızca iki kelime uzunluğundaydı!

Conway, J., Soifer, A. (2005). The American Mathematical Monthly: The Official Journal of the Mathematical Association of America.

Dergi editörleri yazarlardan makalelerini açıklamalarını istediklerinde aldıkları cevap da aslında manidardı. “Daha fazla açıklamaya ne gerek var ki…” Detayları incelemek isterseniz bu yazıya göz atabilirsiniz.

2 kelimeden daha kısa anlamlı bir makale yazabilir misiniz?

Muhtemelen cevabınız hayır olacaktır. O zaman aşağıdaki makaleye bir göz atınız. Gördüğünüz sıfır kelimeli makale (özet hariç) önemli bir noktaya da işaret etmektedir.

Sort of published in Nature chemistry, Volume 6 2014.

Kısa özetler

Özetler( abstract) tanımı gereği kısa olmalıdır. Ancak bazıları diğerlerinden daha kısadır. Aşağıdakiler en kısa olanlarından bazılarıdır.

Özet: Muhtemelen değil :) Berry, M. V., Brunner, N., Popescu, S., & Shukla, P. (2011) Journal of Physics A: Mathematical and Theoretical, 44, 492001.
Özet: Yoktur! Doyle J. C. (1978) IEEE Transactions on Automatic Control, Vol. AC-23, No.4.
Özet: Evet! Doyle J. C. (1978) IEEE Transactions on Automatic Control, Vol. AC-23, No.4.

Sonucunda basitlik ve sadelik güzeldir. Özellikle konu bilim ise anlaşılabilir olma adına daha da güzel…


Göz atmak isterseniz…


Kaynaklar ve ileri okumalar:


Dip Not:

Matematiksel, 2015 yılından beri yayında olan ve Türkiye’de matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmak ve ilgiyi arttırmak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Sitemizde, öncelikli olarak matematik ile ilgili yazılar yer almaktadır. Ancak bilimin bütünsel yapısı itibari ile diğer bilim dalları ile ilgili konular da ilerleyen yıllarda sitemize dahil edilmiştir. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki günümüzde oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım

Matematiksel

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.
Başa dön tuşu