Matematik
-
Mikromort: Ölüm Riskini Ölçmenin Ürpertici Hesabı
İnsanlar riskleri çoğu zaman yanlış değerlendirir. Uçaktan korkarken, istatistiksel olarak çok daha tehlikeli olan bisiklet sürmek onları bile korkutmaz. Tehlikeleri…
-
100 Mahkum Problemi: Cevabını Bilseniz Bile İmkânsız Gibi Gelen Bilmece
Bu yazıda, “cevabını bilseniz bile imkânsız gibi görünen” ünlü bir matematik bilmecesinden söz edeceğiz: 100 Mahkûm Problemi. Olasılık teorisi ve…
-
Euler Karakteristiği: Dünya’nın Küre Olduğunu Kanıtlamanın Uygulaması Zor Ama Matematiksel Olarak Şık Bir Yolu
Bir gezegenin geometrik yapısını belirlemenin yollarından biri, uzaya araç gönderip yüzeyini dışarıdan görüntülemektir. Şu ana kadar yalnızca sınırlı sayıda insan…
-
Dünya Giderek Karmaşıklaşıyor, Boltzmann Denklemi Bunu Bize Kanıtlıyor.
Evrenin hiçbir yerinde tam bir denge yok — bu da entropinin, yani düzensizlik ve karmaşıklığın, sürekli arttığı anlamına geliyor. Boltzmann…
-
Henri Lebesgue: İntegralde Yenilik Yapan Bir Matematikçi
Henri Lebesgue, integral kavramını kökten değiştirerek matematiğe yeni bir boyut kazandırdı. Riemann yöntemlerinin yetersiz kaldığı karmaşık fonksiyonları da kapsayabilen Lebesgue…
-
Ölçüm Problemi: Neden Her Uzunluğu Ölçmek Mümkün Değildir?
Metre, cetvel ya da şerit ölçü kullandığımızda, ölçmeye çalıştığımız nesnenin gerçekten ölçülebilir olup olmadığını hiç sorgulamayız. Matematikçiler de 19. yüzyılın…
-
Bitcoin Şifrelemesinin Kökeni Rönesans Sanatına Dayanıyor
Eliptik eğri kriptografisi, Bitcoin ve diğer kripto paraların dayandığı güvenlik sistemidir; aynı zamanda başka internet platformlarında da hızla yayılan bir…
-
Fraktal Desenler Estetik Açıdan Hoş ve Stres Azaltıcıdır
Estetik çoğu zaman belirsiz ve soyut bir kavram olarak kabul görür. Ancak bazı araştırma grupları bu kavramı sayısal olarak değerlendirmek…
-
Üç Yüz Yıl Sonra, Isaac Newton’dan Optimizasyon İçin Bir Araç Güncelleniyor
Newton’un basit ve yaygın kullanılan optimizasyon yöntemi, sonunda sınırsız karmaşıklıktaki problemlere uygulanabilir hâle geldi. Matematikte optimizasyon, belirli bir koşul altında…
-
Matematikçiler Fizik Yasalarını Birleştirmeyi Hedefleyen David Hilbert’in Altıncı Problemini Çözdü
Yüzyılı aşkın bir süredir fizikçiler ve matematikçiler, sıvıların hareketini ve içlerindeki parçacıkların davranışını tek bir matematiksel çerçevede birleştirme arayışındaydı. Şimdi…
-
Oyun Teorisi Ve Yapay Zeka Poker Oyununu Nasıl Şekillendirdi?
Artık poker oyuncuları, oyun teorisinin matematiksel temelleri ve yapay zekâ desteği sayesinde her elde en doğru hamleyi belirleyebiliyor. Ancak ilginçtir…
-
Matematikçiler Asal Sayıları Saymanın Yeni Bir Yolunu Keşfettiler
25 yılı aşkın bir aradan sonra matematikçiler, asal sayıları saymanın yeni bir yolunu başarıyla ispatladı. Bu çığır açıcı çalışmayla birlikte,…
