Asal sayılar, yalnızca 1’e ve kendilerine bölünebilen sayılardır. Tanımları son derece basit olsa da, dağılımları ve sahip oldukları özellikler hâlâ matematik dünyasında pek çok sürpriz barındırmaktadır.
The Big Bang Theory, 2007 yılında yayın hayatına başlayan bir televizyon komedi dizisidir. Aynı apartmanda yaşayan bir grup arkadaşın günlük yaşamlarını konu alır: Sheldon Cooper kuramsal fizikçi, Leonard Hofstadter deneysel fizikçi, Howard Wolowitz mühendis, Raj Koothrappali astrofizikçi; ayrıca Penny ise oyuncu olmayı hedefleyen bir garsondur.
Dizinin bir bölümünde Sheldon, 73 sayısının “en iyi sayı” olduğunu öne sürer. Ardından da bu görüşünü çeşitli matematiksel özelliklere dayanarak açıklar.
“En iyi sayı 73’tür! Çünkü 21. asaldır ve bu da 7 ve 3 ün çarpımıdır. 73’ün tersten yazılı hali 37 sayısıdır. Bu da 12. asaldır ve 21’in tersten yazılı halidir. 73 aynı zamanda ikilik sistemde 1001001 biçiminde yazılmaktadır. 21 sayısı ise 10101 biçiminde olarak yazılır. Bu sayıların her ikisi de palindrom sayılardır.”
Sheldon Asalları Nedir?
Dizide Sheldon, 73 hakkında söylediği her şeyde haklıdır. Bu özellikleri taşıyan sayılara da Sheldon asalı denir. Sheldon’ın en iyi sayının 73 olduğu yönündeki iddiasının örtük sonucu, 73’ün tek Sheldon asalı olduğudur. Buna da Sheldon varsayımı denmektedir.
Bölümün 2010’da yayımlanmasından birkaç yıl sonra, matematikçi Christopher Spicer, bu özellikleri taşıyan başka “Sheldon asalları” olup olmadığını merak etti. 2015’te o dönemki öğrencileri ile birlikte ilk 10 milyon asal sayıyı taradılar ve bunlar arasında başka bir Sheldon asalı bulamadılar.
Bulgularını Math Horizons dergisinde yayımlanan “The Sheldon Conjecture” başlıklı makalede paylaştılar. 2019’da da Christopher Spicer ile Carl Pomerance, Sheldon asalının tek olduğunu kesin olarak gösterdi. kaldı.
Sonuç Olarak
David Saltzberg, University of California, Los Angeles’ta çalışan bir fizikçidir ve The Big Bang Theory dizisine bilim danışmanlığı yapmıştır. Sheldon asalıyla ilgili matematiksel ispatı öğrenince, bunu diziye küçük bir ayrıntı olarak eklediler.
Nisan 2019’da yayımlanan bir bölümde, arka plandaki beyaz tahtada bu ispatta geçen bazı ifadeler yazılıdır. Bu, matematikçilere yapılmış sessiz bir selam niteliğindedir.
Kaynaklar ve ileri okumalar:
- Pomerance, Carl & Spicer, Chris. (2019). Proof of the Sheldon Conjecture. The American Mathematical Monthly. 126. 688-698. 10.1080/00029890.2019.1626672.
- ‘The Big Bang Theory’ takes math notes from Carl Pomerance. Kaynak site: Yayınlanma tarihi: Bağlantı: ‘The Big Bang Theory’ takes math notes from Carl Pomerance/
Size Bir Mesajımız Var!
Matematiksel, matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmak ve ilgiyi arttırmak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Sitemizde, öncelikli olarak matematik ile ilgili yazılar yer almaktadır. Ancak bilimin bütünsel yapısı itibari ile diğer bilim dalları ile ilgili konular da ilerleyen yıllarda sitemize dahil edilmiştir. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki günümüzde oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım.
Matematiksel
