Antropodermik Yani İnsan Derisi Kaplı Kitaplar Sanılandan Çoktur

Antropodermik bibliyopeji diğer adıyla antropodermik kitap ciltçiliği, kitapların insan derisinde ciltlenmesi uygulamasına verilen isimdir. Bu tarz kitapların (veya daha uygun olarak elle yazılmış oldukları için el yazmalarının) Orta Çağ’dan beri var oldukları düşünülse de konu ile ilgili ilk güvenilir kayıtlar 17. yüzyıla aittir. Ayrıca 19. yüzyılda popüler hale geldiği görülmektedir.

Günümüzde Asur dönemine ait kabartmalar, mahkumların veya tutsakların derilerinin yüzüldüğünü göstermektedir. Bu, derinin vücuttan, tercihen tek parça halinde çıkarıldığı, yavaş ve acılı bir uygulama yöntemiydi. Ancak bunun temel nedeni insanları korkutmaktı. Bu yöntem benzer biçimde Ortaçağ’a kadar devam etti. Belki de bu uygulamadan dolayı, Ortaçağ döneminde insan derisinin kitap ciltlemek için kullanıldığına dair söylentiler dolaşmaya başladı.

Michelangelo resimlerine, kendi zamanında pek de değeri bilinmese de zamanla halkın takdirini kazanan çeşitli gizli sembol eklemiştir. Bunların biri Sistina Şapelinde bulunan Son Yargı isimli freskte gizlidir. Elinde deriyle bulutun üzerinde oturan bu figür, canlı canlı derisi yüzülerek şehit edilen Aziz Bartalmay’dan başkası değil. Bu deride resmedilen suratın aslında Michelangelo’nun bir otoportresi olduğuna inanılmaktadır.

Ancak gerçekte, Orta Çağ el yazmalarının insan derisinden yapıldığını kanıtlayacak çok az kanıt vardır. Bir çok kitap incelendikten sonra insan değil farklı hayvan derileri ile kaplı olduğu anlaşılmıştır.

Antropodermik Yani İnsan Derisi İle Kaplı Kitapların İlk Örneği

Genellikle tabaklama yöntemiyle, yani derinin fiziksel ve kimyasal işlemlere tabi tutulup endüstriyel bir ürün olarak kullanılacak hale getirilmesiyle yapılan bu işlemin ilk örneğinin 13. yüzyıla ait Fransızca bir İncil olduğu iddia edilmişti. Ancak daha sonra bu fikir uzun süre tartışılacaktı.

İnsan derisiyle kaplı kitapların ilk güvenilir kayıtları 16. yüzyılın sonları / 17. yüzyılın başlarına aittir. Böyle bir örneğin, Harvard Hukuk Okulu’na ait olan Practicarum quaestionum circa leges regias adlı 17. İspanyol hukuk metni olduğu uzun süre iddia edilmiştir. Bununla birlikte, ciltlemenin analizi, bunun da aslında koyun derisi olduğunu ortaya çıkarmıştır.

Günümüzde insan derisi kaplı kitapların yaygın hale gelmesinin Fransız Devrimi ile birlikte olduğu kabul edilmektedir. Gerçekten de rejim tarafından idam edilenlerin derileri bazen kitapları ciltlemek için kullanılmıştır. Günümüzde bu döneme ait insan derisi kaplı kitap örnekleri bulunmaktadır.

Bazı üniversitelerin kütüphanesinde bir veya birden fazla antropodermik kitap ciltçiliği örneği bulundurmaktadır. Ancak bu kitapların bazılarının da sanıldığının aksine hayvan derisiyle kaplı olduğu da ortaya çıkmıştır.

Antropodermik bibliyopeji, 19. yüzyılda özellikle tıp mesleği ile ilgilenenler arasında özel bir ilgi konusu haline geldi. Bu döneme ait örnekler çok daha iyi belgelenmiştir. Kitapları ciltlemek için insan derisi kullananlar ve derileri cilt olarak kullanılanlar hakkında çok fazla bilgiye sahibiz.

İnsan derisi ile kaplı bir tıp kitabı örneği

Antropodermik Kitap Ciltçiliği İle İlgili Bazı Örnekler

İnsan derisiyle kaplı bir kitabın hayatta kalan birkaç örneğinden biri Bristol Kayıt Bürosu’na aittir.  Kullanılan deri, Eliza Balsum’u öldürmekten asılmaya mahkum edilen John Horwood adındaki 18 yaşındaki bir erkeğe aitti. Horwood, Bristol Hapishanesinde asılan ilk kişiydi. İdamından sonra, cesedi Richard Smith adlı bir cerrah tarafından Bristol Royal revirinde halka açık bir konferans sırasında parçalara ayrıldı. Cerrah daha sonra Horwood’un derisinin bir kısmını, vakayla ilgili bir dizi makaleyi ciltlemek için kullanmaya karar verdi. Başka bir örnek, Amerikalı bir anatomi profesörü olan Joseph Leidy’dir. Kitaplarından biri “Güney İsyanı sırasında ölen bir askerin” derisiyle ciltlenmiştir.

Günümüzde insan derisi ve hayvan derisi bilimsel analizlerle ayırt edilebilmektedir. Bu Antropodermik Kitap Projesi tarafından gerçekleştirilen bir görevdir. Ekim 2018 itibariyle, toplam 49 sözde antropodermik kitap tespit edilmiştir. Bunlardan 18’inin insan derisi olduğu teyit edilmiştir.

İnsan derisi kaplı erotik kitaplar da vardır. Marquis de Sade’ nin kadın göğüslerinden alınan deri ile ciltlenen ve filmi de olan Justine et Juliette kitabı bu tarz kitaplara bir örnektir. İnsan derisiyle kaplı cüzdanların, çantaların veya ayakkabıların olduğu bir sapkınlık hayal edilmemiştir diye umarız.



Kaynaklar ve ileri okumalar:


Dip Not:

Matematiksel, 2015 yılından beri yayında olan ve Türkiye’de matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmak ve ilgiyi arttırmak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Sitemizde, öncelikli olarak matematik ile ilgili yazılar yer almaktadır. Ancak bilimin bütünsel yapısı itibari ile diğer bilim dalları ile ilgili konular da ilerleyen yıllarda sitemize dahil edilmiştir. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki günümüzde oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım

Matematiksel

Ceren Demir

Kendini, insanları, dünyayı tanıma ve anlama çabasında, belki de kaosta olan; filmin oyuncularından, dünya üzerindeki küçücük noktalardan biriyim.. Dokuz Eylül Üniversitesi'nde Ekonomi bölümünde yüksek lisansa devam ediyorum ve İstanbul Gelişim Üniversitesi'nde akademik görevimi sürdürüyorum. Spora, sanata (özellikle resim sanatı), müziğe, doğaya, doğa sporlarına, felsefeye, psikolojiye, kitaplara, filmlere düşkünüm.. Okumayı, yazmayı, öğrenmeye çabalamayı çok seviyorum. Küçük yaşlardan itibaren birikmiş 9 adet günlüğüm var. Amaçlı ve amaçsız yaşamanın çeşitli noktalardan artı ve eksileri olduğunu düşünsem dünyadaki her şeyin gelip geçici olduğuna inanıyorum. Yine de -her şeye rağmen- ben uzun süredir amacı olanlardanım.. Buradan enerji sağlayabiliyorum.. Çoğunlukla enerjik, dışa dönük olsam da yeri geldikçe oldukça içe kapanmaya ve yalnızlığa susayabiliyorum. İkisi de keyifli ve öğretici.. Matematiksel sitesinin öncelikle hayranı olan bir okuruyum sonra Matematiksel’e katkı sağlamaya çalışan enfes ekibin bir parçasıyım. Özetle bu dünyayı bir rüyaymış gibi (Is this the real life? Is this just fantasy?) hissedip iyi bir insan olarak '‘kalmaya'’ çabalayan, sonsuzmuş gibi üretmeye çalışan insanlardan olarak; bahsettiğim 'bencil' bilgilerimi önemsiz sayıyorum. Sadece denizdeki kum tanelerinden biri olduğumun farkındayım. Ancak okyanusları merak etmekten vazgeçemiyorum. Yaşam keşifle canlanıyor.. (Instagram veya Facebook hesabım yoktur. Fotoğrafımı ve adımı kullanarak sahte hesap açıldığını öğrendiğim için bu bilgiyi belirtmek durumundayım.)
Başa dön tuşu