Bilginin bir tuşla aktığı günümüzde, geçmişte ona ulaşmanın ne denli zor olduğunu unutmak oldukça doğal. Matbaanın henüz icat edilmediği, kitapların son derece nadir bulunduğu ve okuryazarlığın yaygın olmadığı bir dönemde bilgi hem dağınıktı hem de yalnızca ayrıcalıklı bir azınlığın erişebileceği bir kaynak olarak kalıyordu. Sevillalı Isidore, tam da bu bilgi kıtlığı çağında yaşadı.
6. yüzyılda doğan Sevillalı Isidore, hayatını insan bilgisini derlemeye ve korumaya adadı. En önemli eseri olan Etymologiae, dönemin bilinen tüm konularını tek bir kaynakta toplamak amacıyla yazıldı. Bu kapsamlı çalışmada dil, doğa, bilim, din ve birçok farklı alana dair bilgiler sistemli bir biçimde sunuldu. Isidore’un amacı açıktı: Bilgi kaybolmamalı ve sonraki nesillere ulaşmalıydı.
Bu çabası, yüzyıllar sonra ona bambaşka bir unvan kazandırdı. 1997 yılında Papa II. Jean Paul, Isidore’u internetin azizi ilan etti. Bu kararı, Isidore’un interneti öngördüğü için değil; bilgiyi derleme, yayma ve erişilebilir kılma konusunda gösterdiği istikrarlı çaba nedeniyle verdi.
Sevillalı İsidor Etimolojiler Kitabını Neden Yazdı?
Isidore için kelimeler, anlamın kapısını aralayan anahtarlardı. Bir kelimenin kökenini öğrenmenin, o kavramın özünü anlamaya yardımcı olacağına inanıyordu. Bu nedenle en büyük eserine Etymologiae adını verdi. Ona göre dil, insanlar ile bilgi arasında kurulmuş bir köprüydü.
Ancak Isidore’un amacı yalnızca kelimeleri tanımlamak değildi. Aynı zamanda doğa, bilim ve tarih gibi birçok alandaki temel kavramları açıklayarak insanların dünyayı daha bilinçli ve bütüncül biçimde kavrayabilmesini hedefliyordu.
Etymologiae (Etimolojiler), tarihteki ilk ansiklopedilerden biri olarak kabul edilir. Ansiklopedi, birçok konuyu bir araya getiren, genellikle alfabetik sırayla düzenlenen ve bilgiye kolay erişim sağlayan bir kitap türüdür.
Isidore’un bu eseri, dilbilimden coğrafyaya; bilimden teolojiye kadar geniş bir yelpazede bilgi sunar. Amacı, Antik Çağ’dan kalan önemli fikirleri derleyerek kendi zamanına aktarmak ve insanların bu bilgileri daha kolay anlayabilmesini sağlamaktı.
Etymologiae, Aristo, Cicero ve Plinius gibi Antik Yunan ve Roma yazarlarının yanı sıra Augustinus ve Jerome gibi Hristiyan düşünürlerin metinlerine de yer verir. Bu derleme, Orta Çağ boyunca öğrenciler ve akademisyenler için temel bir kaynak hâline gelmiştir. Ayrıca kaybolma riski taşıyan birçok bilginin korunmasına katkı sağlamıştır.
Zamanla Etymologiae, Avrupa’daki okullarda yaygın biçimde kullanılmaya başlanmıştır. Bu sayede, birçok insan ulaşması neredeyse imkânsız olan bilgilere erişme imkânı bulmuştur. Orta Çağ boyunca antik düşüncenin ayakta kalmasında Isidore’un bu eseri önemli bir rol oynamıştır.
Isidore neden internetin koruyucu azizi oldu?
En bilinen eseri Etymologiae, kendi çağının interneti gibiydi. Bugün internet bizi bilgiye nasıl bağlıyorsa, Isidore da öğrenmeyi aynı amaçla kolaylaştırmak istedi. Bilgiye erişimin son derece sınırlı olduğu bir dönemde, düşüncelerin kuşaklar arasında aktarılmasını sağladı.Katolik Kilisesi bu çabayı 1997 yılında sembolik bir unvanla onurlandırdı ve Isidore’u internetin azizi ilan etti.
Isidore’un etkisi ölümünden sonra da sürdü. Özellikle 8. ve 9. yüzyıllardaki Karolenj Rönesansı sırasında, öğrenmeyi ve kültürü canlandırmak isteyen bilginler onun eserlerine yöneldi. Etymologiae, manastır ve katedral okullarında temel bir kaynak hâline geldi. Sonraki yüzyıllarda bilim, teoloji ve klasik edebiyatla uğraşan araştırmacılar da Isidore’un derlemelerinden yararlanmaya devam etti.
Sonuç olarak
Bugün bilgi bolluğu içinde yaşıyoruz. Ancak güvenilir bilgiye ulaşmak hâlâ zor. Doğruyu yanlıştan ayırmak, her zamankinden daha kritik bir beceri hâline geldi. Isidore’un hayatı bu noktada önemli bir hatırlatma sunar. Bilgi yalnızca biriktirilmek için değil, doğru biçimde aktarılmak için de vardır. Özellikle yalanın gerçeğe karıştığı bir çağda, bu sorumluluk bireylere düşer.
Kaynaklar ve ileri okumalar
- Isidore of Seville: the patron saint of the internet who shaped knowledge for generations. Yayınlanma tarihi: 1 Ocak 2025. Kaynak site: Conversation. Bağlantı: https://doi.org/10.64628/AA.ppeccwt34
- The Editors of Encyclopaedia Britannica. “St. Isidore of Sevilla”. Encyclopedia Britannica, 31 Mar. 2025, https://www.britannica.com/biography/Saint-Isidore-of-Sevilla. Accessed 13 April 2025.
Size Bir Mesajımız Var!
Matematiksel, matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmak ve ilgiyi arttırmak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Sitemizde, öncelikli olarak matematik ile ilgili yazılar yer almaktadır. Ancak bilimin bütünsel yapısı itibari ile diğer bilim dalları ile ilgili konular da ilerleyen yıllarda sitemize dahil edilmiştir. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki günümüzde oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım.
Matematiksel
