ZİHİN AÇAN YAZILAR

Einstein Dedi ki Demeyelim: Einstein Tarafından Söylenmeyen 13 Söz

İnternet ortamında, popüler alıntılar yapılan kişilerin başında Einstein gelir. Bir bilim insanının sözlerinden alıntılar yapmak bazen kişiyi motive edebilir ancak ufak bir sorun var. Bu sözlerin bazıları Einstein tarafından söylenmese de ona ait olduğu düşünülür.

Aşağıda okuyacağınız 13 alıntıyı Einstein söylememiştir…

Einstein’a Ait Olmayan Einstein Sözleri

1-“Kötülük, insanın kalbinde Tanrı sevgisi bulunmadığı zaman ortaya çıkar.

Alber Einstein’ın hayatı ve söylemleri ve inanç hakkında biraz fikir sahibi iseniz bu söz size baştan bir garip gelmiş olmalı zaten. Gerçekten de bu söz kesinlikle Einstein tarafından söylenmemiştir.

Bu konuşma kötülüğün doğası ve kaynağı hakkında bir profesör ile öğrenci arasında geçen konuşma olarak 1999 yılında e-posta zinciri üzerinden yayılmaya başladı. Konuşmanın altında da öğrencinin genç Einstein olduğu yazıyordu. Ama aslında o değildi. Çünkü Einstein’ın böyle bir sözü söylediğine dair herhangi bir kaynak bulunmuyor.

Detay için: https://www.snopes.com/fact-check/false-einstein-humiliates-professor/

2- “Büyükannenize açıklayamadıkça gerçekten bir şey anlamıyorsunuz.”

Oldukça sık duyduğumuz bu sözün internet ortamında biraz farklı versiyonları da mevcuttur. Einstein’ın çalışmaları modern fiziğin en karmaşık ve kapsamlı açıklamalarından bazılarını içermektedir. Bu çalışmaları anlayabilmek ve anlatabilmek o kadar da kolay değildir.

Sözün bir benzeri “Fizik yasalarını bir barmene açıklamak mümkün olmalı” biçiminde Ernest Rutherford‘a atfedilmiş olsa da bu da doğru değildir.

3-“Delilik, aynı şeyi tekrar tekrar yapıp farklı sonuçlar beklemektir.”

Bu alıntının, Mark Twain’den Benjamin Franklin’e kadar bir çok farklı kişi tarafından söylendiği iddia edilse de aslında hiçbiri doğru değildir. Bu sözün olası ilk kaynağı Narcotics Anonymous adlı kitaptır. Kitapta “Delilik aynı hataları tekrarlamak ve farklı sonuçlar beklemektir” biçimde bu söz kullanılmıştır.

4-“Aslında herkes dâhidir. Ama siz kalkıp bir balığı, ağaca tırmanma yeteneğine göre yargılarsanız balık tüm hayatını aptal olduğuna inanarak geçirir.”

Aslında bizim de çok sevdiğimiz ve bu konu ile ilgili araştırmayı yapana kadar doğru zannettiğimiz bir söz bu. Ancak yine de söz doğru çıkarımlar içerse de, bu sözü söyleyen kişinin Einstein olduğuna dair herhangi bir kanıt yok.

Söz ilk olarak Matthew Kelly adlı bir yazar tarafından The Rhythm of Life: Living Every Day with Passion and Purpose adlı kitapta kaleme alınmış gibi gözüküyor.

5-“Tanrı’nın evrenle kumar oynadığını düşünmüyorum.”

Çok yakın, ama tam olarak değil. Bu söz Cornelius Lanczos ve Einstein arasındaki özel bir mektupta geçiyor. Alıntının bütünü Einstein tarafından kaleme alınan Human Side: New Glimpses from His Archives isimli kitapta bulunabilir:

“Tanrı’nın kartlarına bir göz atmak zor görünüyor. Ama zar oynuyor ve ‘telepatik’ yöntemler kullanıyor … tek bir an için inanamıyorum.”

6- “Ortalama bir insan beyninin yüzde 10’unu kullanıyor”

The average human only uses 10 percent of his brain.

Bu alıntı, özellikle en sevdiğiniz entelektüelin adını atıfta tuttuğunuzda inanılmaz derecede sağlam görünüyor. Ancak bu söz önce yazar Michael Clark tarafından şu şekilde kaleme alınmış olarak bulunuyor.

“Normalde aklımızın sadece yüzde 10 ila 20’sini kullanıyoruz. Yüzde 80 ila 90’ı bilinçaltı zihin olarak değerlendirirseniz hayatınızın ne kadar farklı olacağını düşünün.”

Teori, TV reklamlarından, bilim kurgu filmlerine kadar bir çok şeye ilham verdi. Bunun sonucunda da bilim insanları yanlış anlaşılmayı ortadan kaldırabilmek adını bir çok açıklamalar yaptılar.

Göz atmak isterseniz: https://www.matematiksel.org/beynimizin-yuzde-10unu-kullaniyoruz-efsanesi/

7- “Sayılması mümkün olan her şey önemli olmayabilir. Her önemli şey ise sayılamayabilir.”

Bu söz hakkındaki elimizdeki en doğru bilgi William Bruce Cameron’un 1963 tarihli “Gayri resmi Sosyoloji: Sosyolojik Düşünceye Sıradan Bir Giriş” adlı kitabı.

Cameron, şöyle diyor: “Sosyologların ihtiyaç duyduğu tüm verilerin numaralandırılması iyi olurdu, çünkü daha sonra bunları IBM makineleri aracılığıyla çalıştırabilir ve ekonomistler gibi grafikler çizebiliriz. Ancak, sayılabilecek her şey sayılmaz ve önemli olan her şey sayılamaz. “

8) “Güzel bir kızı öperken bir yandan da aracını güvenli bir şekilde sürebilen bir kişi, kuşkusuz ki o öpücüğe hak ettiği önemi vermiyordur.”

Bu söz, 1920’lerde, Dorca ve Philippa isimli iki hayali karakterin sohbetinde geçmektedir. 1990’lara kadar hiç Einstein’a atfedilmemiştir; sonrasında ise onun adıyla anılmaya başlanmıştır.

9) “Korkarım ki bir gün teknolojiinsan iletişiminin önüne geçecek ve aptal bir nesil ortaya çıkacak” 

İnternette bolca görülebilen bu sözün Einstein’a ait olduğunu gösteren herhangi bir güvenilir kaynak bulunmuyor. Alıntı 2012 yılında çıkan bir internet memi sonucunda ortaya çıkmış gibi gözüküyor.

10) “Dağınık bir masa, dağınık bir zihne işaret ediyorsa boş bir masa neye işaret eder?”

Dağınıklığımızı ört pas etmek adına sık kullandığımız bu söz de Einstein tarafından söylememiştir. Sözü söyleyen kişi, Dr. Laurence J. Peter‘dır.

11) “Eğer gerçekler teoriye uymuyorsa gerçekleri değiştirin.”

Bu sözün Einstein tarafından söylenmiş olması elbette mümkün değil. Gerçekleri değiştirmezsiniz! Teoriler gerçekler etrafında gelişir ve yeni bilgilere uyum sağlar. Söz, “Eğer teori gerçeklere uymuyorsa, teoriyi değiştirin.” şeklinde 1958 yılında ortaya atılan yaklaşıma yönelik bir kelime oyunudur.

12) “Su kaynatmak için nükleer güçten faydalanmak aşırı bir yöntemdir.”

Nükleer enerji ve nükleer silahlar medyada görünür hale geldikçe, bu söz daha sık ortaya çıkmaya başladı. Aslında bu alıntı, Karl Grossman’ın 1980 tarihli Cover Up: Nükleer Güç Hakkında Bilmeniz Gerekenler adlı kitabından.

13)Bilgi bilgelik değildir. Bilgeliğin tek kaynağı deneyimdir.”.

bu sözün bir kısmı 1896 tarihinde Arthur Pilsbury tarafından yazılan The Final Word isimli eserde geçmektedir ve orada da, John Locke’un Essay Concerning Human Understanding makalesindeki bir argümanının yeniden düzenlenmiş hali olarak kullanılmıştır.

Yazıyı gerçekten Einstein tarafından söylenen 3 alıntı ile bitirelim…

Tamamen Gerçek Einstein Sözleri

1- Yaşayabileceğimiz en güzel deneyim, gizemli olandır. O; gerçek sanat ve gerçek bilimin beşiğindeki en esaslı duygudur.”

  • Einstein’ın “The World as I See It” adlı 1930 tarihli makalesinden.

2- Eğer fizikçi olmasaydım, muhtemelen müzisyen olurdum.

  • Einstein hayatının büyük bir bölümünde keman çaldı. Bu sözü, etrafındaki kişilere söylediği bilinen gerçeklerden.

3- Ancak başkaları için yaşanan bir hayat, yaşamaya değer bir hayattır.

  • Einstein and the Poet: In Search of the Cosmic Man adlı kitap için yapılan görüşmelerde söylenmiştir.

Kaynak: 13 Inspiring Einstein Quotes Never Actually Said by Einstein, https://interestingengineering.com/13-inspiring-einstein-quotes-never-actually-said-by-einstein

Matematiksel

Paylaşmak Güzeldir

Sibel Çağlar

Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim… Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere... Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı