FİZİK

İmkansız Renkler Nelerdir ve Gözler Bunları Görmek İçin Nasıl Eğitilebilir?

Etrafımıza baktığımız da her şeyi görebildiğimizi düşünsek de aslında göremediğimiz bazı renkler mevcut. İmkansız renkler gözlerinizin göremediği renklerdir. Ancak bazı araştırmacılar imkansızı görmenin bir yolunu bulduklarını düşünüyorlar.

Renkleri ustaca kullanma becerisi olan bir ressam bile imkansız renkleri göremeyebilir. Bu ilginç renkleri anlamak için, biraz daha derine inelim ve önce rengin gerçekte ne olduğunu anlamaya çalışalım.

Renkler Sadece Aklımızda Var

Gördüğümüz renkler sadece farklı dalga boylarına sahip ışığın yansımalarıdır. Bir nesneden yansıyan ışık, retinamızda koniler olarak bilinen milyonlarca renk algılayıcı hücre tarafından tespit edildiğinde renkleri görüyoruz.

Örneğin, turuncu bir meyve doğal olarak turuncu değildir. Işık portakalın yüzeyinden geçtiğinde, belirli dalga boyları emilir ve diğerleri geri yansıtılır ve koniler tarafından algılanır. Bu koniler beynimize verileri tanınabilir bir renge, bu durumda turuncuya işleyen elektrik sinyalleri gönderir.

Biz insanlar, farklı dalga boylarını algılamak için milyonlarca rengi tanımamıza yardımcı olan üç tip koni hücresine sahibiz. Kırmızı, mavi ve yeşil. Diğer bütün renkler bu üç rengin çeşitli derecelerde kombine edilmesinden oluşur. Bu duruma trikromatik renkli görme denir. 

Mavi Rengi Algılama Dezavantajı

Gözlerimizde bulunan koni hücrelerinde en az sayıya sahip olan maviye odaklanan koniler. Toplam koni hücrelerinin yüzde 10’una karşılık gelen oranları nedeniyle kırmızı ve yeşil renklerdeki keskin görüş gücüne oranla mavi rengi ayırt etme konusunda belirgin bir dezavantaja sahibiz.

Mavi rengi algılamaya odaklanan koni hücreleri sayısının az oluşu, gözümüzün evrimsel süreçte geçirdiği adaptasyonlarla ilgili. Mavi, doğada en az rastlanan renk olduğu için gözlerimizin bu şekilde evrildiği düşünülüyor.

Bu bilgi de aslında yakın zamanda yayınladığımız “Eski Dillerde Mavi Renk İçin Bir Kelime Neden Yoktur?” başlıklı yazımızdaki sorunun da kısmi cevabını veriyor gibi gözüküyor.

Rakip İşlem Teorisi

Bilgisayarınızın ekranında sarı renkli bir şekil gördüğünüzde, aslında hiçbir piksel sarı değildir. Kırmızı ve yeşil piksellerin eşit derecede aktive olduğu durumda beynimiz bir sarı renk algısı yaratır. Farklı koni hücrelerinin farklı renk algıları yaratmakta rekabet etmelerine rakip işlem teorisi adı verilir.

Parlak bir ampüle uzun süre bakıp gözünüzü başka bir yöne çevirdiğinizde görme alanınızda parlak mavi bir leke görmenizin sebebi budur.

1970’lerden beri, bilinen bu teori üzerine 1980’de Hewitt Crane ve Thomas Piantanida tarafından yapılan deney önemlidir. Deneyi kısaca açıklamak gerekirse…

Deney esnasında başları sabitlenmiş biçimde bulunan deneklere kırmızı ve yeşil olmak üzere iki şeritten oluşan bir görüntüye bakmaları söylendi. Göz hareketlerinin izlenmesi ile elde edilen sonuçlar oldukça şaşırtıcıydı. İki karşıt renge uzun süre bakan insanlar, aralarındaki sınırın yavaş yavaş çözüldüğünü ve yeni bir rengin ortaya çıktığını gözlemlediler.

Ne yazık kı bu deney bilim dünyasında uzun süre kabul görmedi ancak 2010 yılında deney, Vincent Billock ve Brian Tsou’nun dikkatini çekti. Sonuçta benzer deneylerin tekrarlanmasıyla imkansız renkleri görmenin iki faktöre dayandığı fark edildi. Bunlar gözlerin hareketi ile parlaklık idi. Yapılan denemelerde 7 gözlemciden 6’sı imkansız renkleri görebiliyordu.

İmkansız Renkler Nasıl Görülür?

Biraz çaba ile imkansız renkleri siz de görebilirsiniz. görmek için kendinizi eğitip eğitemeyeceğinizi merak edebilirsiniz. Burada yapmanız gereken stereoskopik izleme yöntemini kullanarak, gözü hafif şaşılaştırıp iki (+) işaretini birbirinin üstüne getirmeye çalışmak.

Üst üste binen bölge iki rengin ​​bir karışımı olacaktır, ancak bununla birlikte, aynı anda aslında mavi / sarı olan, imkansız renk olan, alışılmadık bir renkten oluşan bir nokta alanını da gözlemleyeceksiniz.

Renkleri bu biçimde göremiyorsanız ikinci yönteme geçin. Bu tür renkler, koni hücreleri yoruluncaya kadar bir renge bakarak ve daha sonra farklı bir renge bakarak da görülebilir. Yapmanız gereken tek şey 30-60 saniye boyunca bir renge odaklanmak ve daha sonra onu tamamlayıcı diğer renge aynı biçimde bakmak.

İmkansız Renkler Var mı?

Bu konu halen tartışmalı. Bazı araştırmacılar gördüklerimizin sadece ara renkler olduğunu düşünüyorlar. Ancak, bildiğimiz şey, deneylerdeki gözlemcilerin daha önce hiç görmedikleri renkleri gördükleri.

Kaynak: Impossible Colors and How to Train Your Eyes to See Them; https://interestingengineering.com/impossible-colors-and-how-to-train-your-eyes-to-see-them

How Impossible Colors Work; https://science.howstuffworks.com/impossible-colors.htm

Matematiksel

Paylaşmak Güzeldir

Sibel Çağlar

Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim… Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere... Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı