Dünyadaki Herkes Aynı Anda Zıplarsa Ne Olur?

Muhtemel duymuş olmalısınız. Çin’deki tüm insanların aynı anda zıplamasının Dünya’nın yörüngesini değiştireceğine dair bir söylenti vardır. Biz de bu söylentiyi test etmek için hemen bir düşünce deneyi yapalım. Bu yazının yeryüzündeki tüm insanlar tarafından okunduğunu ve bu kişilerin ikna olup aynı anda zıpladığını düşünelim. Hazır … ve … zıpla! Herkes aynı anda, mevcut yaşadığı yerde, zıplasaydı ne olurdu?

Aslında pek bir şey olmazdı. Elbette her etkinin bir tepkisi olması en temel fizik kurallarından biridir. Ancak insan sayısı çok olmasına rağmen kütle toplamımız, özellikle de dağınık biçimde duruyorsak, Dünya’nın kütlesinin yanında oldukça önemsizdir. Peki o zaman düşünce deneyimizi bir adım daha öteye taşıyalım. Ya dünyadaki tüm insanları aynı anda zıplamak için tek bir noktaya getirebilseydik?

Ya Bir Araya Gelsek Ve Aynı Anda Zıplasak

Çin nüfusunun tamamının aynı anda zıplaması organze edilse bile ortaya çıkan etki yalnızca 500 tonluk TNT’ye denk gelir. Kabul edelim az sayılmaz. Ancak bu güç aslında Hiroşima’ya atılan atom bombasının kuvvetinden 40 kat daha azdır. Dolayısı ile dünyamızı yörüngesinden çıkarmak için yetersiz olur.

7 milyardan fazla insanının omuz omuza durabildiğini kabul edelim. Bu durumda 805 kilometre kare yani Yalova’dan biraz daha küçük bir alanı kaplardık. Bütün insan ırkı ( 2012’de yapılan bir ölçümde toplam ağırlığın 316 milyon ton olduğu varsayıldı) tek bir noktada durup aynı anda zıplasak bile sonucunda dünyanın tek bir atomunu bile yerinden oynatamayız. Bütün insanlığa kıyasla Dünya’nın kütlesi çok daha fazla. Aslında Dünya’nın kütlesi 5.97237×1024 kg kadar. Bu ise hepimizin toplamından çok çok daha ağır olduğu gerçeğini ortaya koyuyor.

Biz insanlar günümüzde ise ortalama 30 cm zıplayabiliriz. Ancak çaresi bir biçimde zıpladıktan çok kısa bir zaman sonra da bulunduğumuz noktaya geri döneriz. Sonra hepimiz tekrar yere indiğimizde, Dünya da aynı şeyi yapar, başlangıç noktasına geri dönerdi. Kısacası Dünya’nın yörüngesi üzerinde hiçbir şekilde etkimiz olmazdı. Tamam dünyanın yörüngesini değiştiremedik. Ancak en azından senkronize zıplayışımızla küçük de olsa bir deprem olur mu?

Aynı Anda Zıplamak Depreme Neden Olur mu?

Aslında bu sorunun cevabını biliyoruz. Bir festival nedeniyle bir araya gelmiş olan 50.000 kişiye aynı anda zıplamaları söylendi. Sonuç, Richter ölçeğine göre 0,6 şiddetinde bir depremdi. Ancak bu elbette hissedilebilir bir depreme neden olmadı. Ancak 2011’de Japonya’da meydana gelen deprem sonucunda dünyanın dönme hızı arttı. O zamandan beri günler 0.0000018 saniye kısaldı. Kütle, dönen bir nesnenin merkezine doğru hareket ettikçe, dönme hızı artar. Örneğin buz pateni esnasında dönme hareketi yapan dansçılar çömelir ve kollarını kapatır. Bu sayede dönme hızlarını arttırır.

Bununla birlikte, bu depremin gücünü sadece zıplayarak yeniden yaratmak için şu anda Dünya’da yaşayan insanların sayısının yedi milyon kat daha fazlası gerekiyor. Peki, o zaman dünyanın yörüngesine etki etmek için başka ne yapabiliriz?

Dünyanın yörüngesini değiştirmemiz mümkün mü? İlginç bir video: https://www.youtube.com/watch?v=izZHOlvpLD8

Aslında bu, bilim insanlarının sorduğu bir soru. Çünkü şimdi olmasa bile gelecekte bir gün insanların dünyayı yerinden hareket ettirmesi gerekebilir. Bunun nedeni giderek ısınan hayat kaynağımız olan güneşimizdir. 1.1 milyar yıl içinde, Güneş % 11 daha büyüyecek. Bunun sonucunda da ortalama karasal sıcaklıkları yaklaşık 50°C’ye yükseltecek. Bu o zamanlarda yaşayacak türler için hayatta kalmanın imkansız hale gelmesi demektir. Torunlarımız – veya bizi takip eden diğer zeki yaşam formları – hayatta kalmak istiyorlarsa, başka yerlere göç etmek zorunda kalacaklardır. Ama nereye ve nasıl?

Dünya’yı Nasıl Yerinden Oynatabiliriz?

Aklınıza ilk gelen uygun yaşam koşullarına sahip olan başka bir gezegene gidip yerleşmek olacaktır. Bu tema bilim kurgunun gözdelerinden biri olsa da aslında çok da mümkün değildir. Bugün bu senaryoyu gerçekleştirmek istesek ve günde 1000 mekik fırlatabilsek bile, tüm gezegen nüfusunun taşınması 2700 yıl sürecektir. O zaman başka bir yol bulmamız lazım. Belki de dünyamızı başka bir yere taşımamız daha iyi bir çözüm olur.

Temel fizik bize gezegenleri gerçekten hareket ettirebileceğimizi söylüyor. Örneğin, uzaya bir roket fırlatmak, tıpkı bir silahın geri tepmesi gibi, Dünya’yı ters yönde biraz iter. Tam olarak aynı yönde 10 tonluk bir milyar roket fırlatmak, Dünya’nın hızını saniyede sadece 20 nanometre değiştirecektir. (Bir insan saçı 80.000 ila 100.000 nanometre genişliğindedir). Bu da aslında insan ırkının kurtuluşu anlamına gelmeyecektir.

Tüm bunlardan sonra, isterseniz siz zıplamaya devam edin. Dünyanın gidişatında bir değişiklik oluşturamasanız bile en azından sağlığınız için hareket ederek egzersiz yapmış olursunuz.


Kaynaklar ve ileri okumalar:

Matematiksel

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.
Başa dön tuşu