EĞİTİM

Diskalkuli Nedir? Ne Değildir?

Diskalkuli matematiği öğrenme güçlüğüdür. Diskalkuli olan insanlar matematiğin birçok düzeyi ile ilgili sorunlar yaşarlar. Temel matematik problemlerini ve soyut matematiği uygulamakta zorlanabilirler.

Diskalkuli, matematik ve matematik içeren görevleri yapmayı zorlaştıran bir durumdur. Cinsiyetin diskalkuli ile ilişkisi bulunmamaktadır.

Diskalküli ile Disleksi Farkı

Diskalkuli için matematik öğrenme güçlüğü, matematik öğrenme bozukluğu gibi farklı tanımlamalar vardır. Bazı alanlarda, buna matematik disleksisi veya sayı disleksisi tanımını da yapılmıştır. Fakat bu yanıltıcı olabilir, disleksi okuma ile ilgili bir sorundur, diskalkuli ise matematik ile ilgili…

Diskalkuli olan bireylerin belirtileri de kişiden kişiye değişebilir, farklı yaşlarda farklı belirtiler görülebilir. Kimi bireylerde okul öncesi eğitimde kendini gösterirken, kimilerinde üst öğrenimlerinde ortaya çıkması mümkündür.

Diskalkulinin kesin belirtilerini listelemek mümkün olmasa da yaygın şekilde karşılaşılan zorluklar; büyük ve küçük gibi niceliklerin veya kavramların anlamını kavrama, 5 rakamının beş kelimesiyle aynı olduğunu düşünme, okuldaki matematik edinimlerini hatırlama, para hesabı, süre tahmin etme, hız, mesafe çıkarımı, işlemlerin ardındaki mantığı anlama, soru çözerken sayısal verileri zihinde tutma gibidir.

Araştırmacılar diskaluliye neyin neden sebep olduğunu tam olarak bilmiyorlar. Ama bunun en azından beynin yapısı veya gelişim süreci ile ilişkili olduğunu düşünüyorlar.

Diskalkinin iki olası nedeni

Genler ve kalıtım: Diskalkuli aileden bir aktarım olabilir, çalışmalar genetiğin diskalkülinin ortaya çıkmasında rol oynayabileceğini gösteriyor.

Beyin gelişimi: Beyin görüntüleme çalışmaları, diskalkuli olan ve olmayan insanlar arasında bazı farklılıklar göstermiştir. Farklılıklar beynin nasıl yapılandırıldığı ve öğrenme becerileriyle bağlantılı alanlarda nasıl işlediği ile ilgilidir.

Çalışmacılar sadece disalkuliye neden olan şeyleri araştırmıyorlar. Ayrıca matematiği kolaylaştırmak için beynin kendini yeniden düzenlemesine yardımcı olabilecek stratejiler olup olmadığını da öğrenmeye çalışıyorlar.

Diskalkuliyi belirlemenin tek yolu değerlendirme yapmaktır. Değerlendiriciler her yaş grubu için farklı testler kullanırlar. Türkiye’de sıklıkla bu öğrenme güçlüğü, öğretmenlerin öğrencideki bu durumu fark etmesiyle ilk değerlendirmesinin yapılması şeklindedir.

Aynı zamanda çocuk ve yetişkinlerin değerlendirmelerini yapan özel ve devlete bağlı kurumlar da vardır. Değerlendiriciler diskalkuli için bir dizi test kullanırlar, ancak değerlendirmeler diğer güçlüklerin (disleksi, disgrafi, başka türde adlandırılamayan öğrenme bozuklukları) test edilmesini de içerir.

Bunun nedeni kısmen diskalkuli olan kişilerin genellikle okuma veya yazma belleği gibi diğer alanlarda da gücük çekmeleridir. Değerlendirme sadece bireyin güçlük çektiği yanları değil, güçlü yanlarını da ortaya koyar nitelikte olabilir. Tanı, çocukların okulda destek ve hizmet almasını sağlar.

Örneğin, çocuklar matematikte özel eğitim alabilirler. Diskalkuli tanısı korkutucu gelebilir. Ancak birçok bireylerin matematikle ilgili zorluklarının gerçek olduğunu bilmeleri, doğru destekleri almaları okulda, işte ve günlük hayatta gelişmelerine yardımcı olabilir.

Disleksi ile aynı şey değildir…

Disleksi toplumda daha yaygın görülen bir durumdur, diskaluli için de sayı disleksisi tanımları yapılabilir. Disleksi, okumayı ve hecelemeyi zorlaştıran dil sorununu ifade eder. Fakat farklı alanlardaki zorluklar için de kullanımı oldukça yaygındır.

Şu noktada haklı olunabilir, disleksi olan çocukta matematik kelime, hece vb… okuma güçlüğü olduğu için geneli ile ilgili sıkıntı yaşayabilir. Ancak çocuklarda sayılar ve matematikle ilgili bir sorunlarla karşılaştığında, disleksi tipik olarak bunun nedeni değildir.

Bununla birlikte, disleksi ve diskalkuli arasında çok fazla benzeşim olabilir. Birçok çocuk aynı anda her ikisine de sahip olabilir.  

Yetişkinler olarak, diskalkuli ve disleksi belirtilerine dikkat etmek önemlidir. Çocuğunuzda bu tip belirtiler gördüğünüzde notlar alın, okul çağındaysa öğretmeni görüşün. Ne kadar fazla bilgiye sahip olursanız, çocuğa doğru yolda destek sağlamak için o kadar donanımlı olursunuz.

Haftaya diskalkulinin olası belirtileri hakkında konuşacağız…

Yararlanılan ve Önerilen Kaynaklar

Ansari, D. (2019). https://www.understood.org.

Butterworth, B. (2003). Dyscalculia Screener: Highlighting Pupils with Specific Learning Difficulties in Maths.London, UK: Nelson Publishing Company.

Köroğlu, E. (2008). DSM-IV – Tanı Ölçütleri Başvuru Kitabı. HYB Yayıncılık, 4. Basım.

Matematiksel

Paylaşmak Güzeldir

Nurgul Kendirlioglu

Selçuk Üniversitesinde Matematik Lisansımı bitirdikten sonra Kocaeli Üniversitesinde Yüksek lisansımı tamamlayıp, Anadolu Üniversitesi Sosyoloji bölümünü bitirdim. Aslında nereli ve nereleri bitirdiğimiz çok da önemli değil... Matematiğe, bilime ve insanlığa dair farkındalık kazandırabilirsek, sanki var olduğumuz dünya daha yaşanılabilir olacak. Zira doğum ve ölüm arasında kalan zamanda, işe gitmek,fatura ödemek, tv izlemekten daha başka şeyler yapmak için dünyada olduğumuzu düşünüyorum.Okumayı, dinlemeyi, izlemeyi, yeni ve insanlığa faydalı güzel şeyleri keşfetmeyi ve paylaşmayı seviyorum... Keyifli okumalar dilerim. :)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı