Disleksi terimini muhtemelen duymuşsunuzdur. Peki ya diskalkuli? Bu kavram çoğu kişi için daha az tanıdıktır; çünkü diskalkulisi olan çocukların tanı alma olasılığı daha düşüktür.
Çocukların yaklaşık %6’sında diskalkuli görülür. Bu, 30 kişilik bir ilkokul sınıfında ortalama bir ya da iki çocuğun bu güçlüğü yaşadığı anlamına gelir. Görülme sıklığı disleksiyle benzer düzeydedir.
Diskalkulisi olan çocuklar; basit sayma, toplama, çıkarma ve temel çarpma gibi matematiğin temel becerilerini kazanmakta zorlanır. Çarpım tablosunu öğrenmek onlar için oldukça güçtür. Üstelik bu durum yalnızca matematik dersini etkilemekle kalmaz; müfredatın diğer alanlarına da yansır.
Diskalkuli genel bir zekâ düşüklüğüyle açıklanamaz. Ancak disleksi ya da DEHB gibi başka öğrenme güçlükleriyle birlikte görülebilir.
Diskalkulisi Olan Çocuğa Nasıl Yardım Edebiliriz?
Diskalkulisi olan çocuklar, en basit işlemleri yaparken bile ek ve somut desteklerden yarar görür. Hesaplama sırasında parmaklarını ya da abaküsü sıkça kullanabilirler. Sayı kavramını pekiştirmek için pullar, boncuklar veya küçük nesnelerle kümeler oluşturmak etkili bir yöntemdir. Sayı doğruları ise işlemleri adım adım görselleştirerek sonuca ulaşmayı kolaylaştırır.
Daha büyük yaştaki çocuklar için çarpım tablosu ya da temel formülleri içeren kısa başvuru notlarını yanında bulundurmak faydalı olabilir. Bilginin kolay erişilebilir olması, zihinsel yükü azaltır ve özgüveni artırır. Bu tür kapsayıcı öğretim yöntemleri yalnızca diskalkulisi olan öğrenciler için değil, tüm öğrenenler için yararlıdır.
Araştırmalar, üstbilişin matematik öğrenimi üzerinde olumlu bir etkisi olduğunu göstermektedir. Üstbiliş, en yalın hâliyle “düşünme üzerine düşünme”dir. Kişinin neyi bilip neyi bilmediğinin farkında olması ve bir problemi çözerken kullandığı stratejileri değerlendirmesi bu kapsama girer.
Çocuklara bir probleme nasıl başlayacaklarını ve matematiksel soruları nasıl daha küçük parçalara ayıracaklarını öğretmek etkili bir başlangıçtır. Ebeveynler ve öğretmenler, belirli problem türlerini çözmeyi kolaylaştıran şarkılar ya da akılda kalıcı kısaltmalar kullanmalarını teşvik edebilir.
Matematikte kullanılan dil ve semboller öğrencilerin kafasını karıştırabilir. Örneğin, negatif sayıları eksi işaretiyle gösteririz. Aynı eksi işaretini çıkarma işlemi için de kullanırız. Günlük konuşmada iki durum için de “eksi” deriz. Bu nedenle “14 eksi eksi 9” (14 – –9) dediğimizde çocuklar bu ifadeyi anlamakta zorlanır.
Bu yüzden matematik anlatırken açık ve sade bir dil kullanmalıyız. Örneğin, “14’ten negatif 9 çıkar” diyerek ifadeyi daha anlaşılır hâle getirebiliriz. Çocukların matematikle ilgili kelime dağarcığını geliştirmeli ve konuyu gerçekten anlayıp anlamadıklarını düzenli olarak kontrol etmeliyiz.
Sonuç Olarak;
Bir kişinin matematiği zor bulması her zaman diskalkulisi olduğu anlamına gelmez. Bazı çocuklar matematiği korkutucu bulur; ancak doğru desteği aldıklarında başarılı olurlar. Buna karşılık, bazı çocuklar ek matematik dersleri gibi destekler alsalar da ilerleme kaydedemez. Böyle durumlarda gelişimsel diskalkuli olasılığını göz önünde bulundurmalıyız.
Çocuğunuzda bu tür belirtiler görüyorsanız not alın ve okul çağındaysa öğretmeniyle görüşün. Ne kadar çok bilgi toplarsanız, çocuğunuza doğru ve etkili destek sunma konusunda o kadar güçlü hareket edersiniz. Gelişimsel diskalkulisi olan çocuklara yardımcı olmak için uzmanlar çeşitli müdahale yöntemleri uygular. Bu yöntemler, çocukların hem sınıfta hem de günlük yaşamda daha başarılı olmalarını sağlar.
Son olarak, matematiğe karşı olumlu duygular geliştirmeyi teşvik etmeliyiz. Bunun için kendi kaygılarımızı ve matematiğe yönelik olumsuz düşüncelerimizi çocukların yanında dile getirmemeliyiz. Bunun yerine, çocukların matematiğe ilgi duymasını sağlamalıyız. Bu ilgi, onların karşılaştıkları güçlükler karşısında sebat etmelerine ve zorlukların üstesinden gelmelerine yardımcı olur.
Kaynaklar ve İleri Okumalar İçin:
- Dyscalculia: ‘maths dyslexia’ or why so many children struggle with numbers. Yayınlanma tarihi: 24 Temmuz 2019. Kaynak site: The Conc-versation. Bağlantı: https://doi.org/10.64628/AB.vjq65e9aw
- Bugden S and Ansari D (2014). When Your Brain Cannot Do 2 + 2: A Case of Developmental Dyscalculia. Front. Young Minds. 2:8. doi: 10.3389/frym.2014.00008; https://kids.frontiersin.org/
- Mussolin, C., De Volder, A., Grandin, C., Schlogel, X., Nassogne, M.-C., Noel, M.-P. 2010. Neural correlates of symbolic number comparison in developmental dyscalculia. J. Cogn. Neurosci. 22:1–15. doi:10.1162/jocn.2009.21237
- Kroeger, L. A., Brown, R. D., O’Brien, B. A. 2012. Connection neuroscience, cognitive, and educational theories and research to practice: a review of mathematics intervention programs. Early Educ. Dev. 23:37–58. doi:10.1080/10409289.2012.617289
- Butterworth, B. 2010. Foundational numerical capacities and the origins of dyscalculia. Trends Cogn. Sci. 14:534–541. doi:10.1016/j.tics.2010.09.007
Size Bir Mesajımız Var!
Matematiksel, matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmak ve ilgiyi arttırmak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Sitemizde, öncelikli olarak matematik ile ilgili yazılar yer almaktadır. Ancak bilimin bütünsel yapısı itibari ile diğer bilim dalları ile ilgili konular da ilerleyen yıllarda sitemize dahil edilmiştir. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki günümüzde oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım.
Matematiksel
