Sosyoloji
-
Kiki Bouba Etkisi: Geometrik Şekiller Düşüncelerimizi Nasıl Etkiler?
Bouba–kiki etkisi, insanlara aşağıdaki şekildekine benzer iki şeklin gösterildiği ve hangisinin “bouba”, hangisinin “kiki” olduğu sorulan deneyleri ifade eder. Sizce…
-
Kumarbaz Yanılgısı: Rastgele Bir Olayın Tekrarlama Olasılığını Neden Yanlış Hesaplarız?
Kumarbaz yanılgısı, rastgele bir olayın gelecekte gerçekleşme olasılığının, aynı türdeki önceki olaylara bağlı olduğuna inanma eğilimimizi tanımlar. Başka bir deyişle,…
-
Carlo Cipolla’ya Göre Aptallığın Temel Yasaları Nelerdir?
1976 yılında iktisatçı ve tarihçi Carlo M. Cipolla “İnsan Aptallığının Temel Yasaları” başlıklı bir deneme kaleme aldı. Başlangıçta yalnızca arkadaş…
-
Kontrol Yanılsaması: Dünya Neden Çalışmayan Düğmelerle Dolu?
Dünya, çalışmayan düğmelerle doludur. Görünüşte diğer düğmelerden farksız olan bu düğmelere “plasebo düğmeleri” denir ve kontrol yanılsaması için kullanılırlar. Asansörlerdeki…
-
Bundan Sonra Bundan Ötürü: Post Hoc Mantık Hatası Nedir?
Diyelim ki bir hafta sonu piknik yapmaya karar verdiniz. Hava bir aydır bulutsuzdur, fakat tam da piknik sabahı yağmur başlar.…
-
Beklenti Teorisi Nedir? Neden Kazanç Yerine Kaybetmekten Kaçınırız?
Beklenti teorisi, insanların belirsizlik altında nasıl karar verdiklerini açıklar. Bu teoriye göre, insanlar eşdeğer kazançlar elde etmekten çok, kayıplardan kaçınmaya…
-
Çapa Etkisi İle Nasıl Kolayca İkna Edilirsiniz?
Çapalama ya da çapa etkisi, karar verirken karşılaştığımız ilk bilgiye gereğinden fazla önem verme eğilimimizi ifade eder. Bu ilk bilgi,…
-
İnsanlar Hangi Yaşta En Mutlu Olurlar? Cevap Düşündüğünüz Gibi Olmayabilir!
Hayatınızın geri kalanını tek bir yaşta geçirme şansınız olsaydı, bu hangi yaş olurdu? En mutlu hissettiğiniz dönem hangisiydi? Eğer geçmişe…
-
Hatalı Bir Düşünce Biçimi Olan Sıfır Risk Yanılgısı Nedir?
İnsanlar çoğu zaman, riski bir miktar azaltan ama sıfırlamayan seçenekler yerine, “hiç risk yok” duygusu veren tercihlere yönelir. Ancak bu…
-
Çoğulcu Cehalet: İnanmasak da Diğerinin İnandığını Sanma Durumu
Bir şeyi kişisel olarak kabul etmeseniz bile, etrafınızdaki insanların kabul ettiğini düşünerek onay verirseniz çoğulcu cehalet ( Pluralistic Ignorance) adı…
-
Statüko Yanlılığı: Neden Her Şeyi Olduğu Gibi Bırakma Eğilimindeyiz?
Değişim birçok insan için korkutucu bir şeydir. Çoğu kişinin her şeyin olduğu gibi kalmasını tercih etmesinin nedeni budur. Statüko yanlılığı, mevcut…
-
Cunningham Yasası: Aptal Numarası Yapmak Bazen Fayda Sağlar
Yanlış bir bilgiyi düzeltme motivasyonumuz, başkalarına yardım etme motivasyonumuzdan daha yüksektir. Başka bir deyişle düzeltme, ders verme vb. konusunda, yardımseverlikten…
