Hayatımızdaki Matematik

Arrow İmkansızlık Teoremine Göre Adaletli Bir Seçim Yoktur!

Her oylama sistemi, kaçınılmaz olarak kendi sorunlarıyla birlikte gelir. Bu nedenle matematikçiler yüzyıllar boyunca adil bir seçim sistemi bulmaya çalışmıştır.…

Atletizm Pistinde Neden Herkes Aynı Yerden Yarışa Başlamaz?

Yarışlarda temel amaç, tüm sporcuların mümkün olduğunca adil koşullarda yarışmasını sağlamaktır. Atletizmde bu, herkesin aynı mesafeyi koşması anlamına gelir. Bu…

Black Scholes Denklemiyle Piyasaların Matematiğini Öğrenelim

Finans piyasaları karmaşıktır ve fiyatlar sürekli olarak değişir. Yatırımcılar, bu dalgalanmalar karşısında risklerini yönetmek ve kazançlarını en üst düzeye çıkarmak…

Bayes Teoremi: Düşüncelerimizi Ne Zaman Güncellemeliyiz?

Dünyayı algılayış biçimimiz ve buna bağlı olarak verdiğimiz kararlar, çoğu zaman 250 yıldan daha uzun bir süre önce, sessiz sedasız…

Galton Kutusu Kullanarak Geleceği Nasıl Görebilirsiniz?

Dünya çoğu zaman rastlantılarla ve öngörülemez olaylarla ilerliyormuş gibi görünür. Oysa matematiksel olasılık ve istatistik, bu karmaşanın altında işleyen birçok…

Hava Tahmini Nasıl Matematiksel Bir Bilime Dönüştü?

Bugün dünyanın hemen her yerinde havanın nasıl olacağını öğrenebiliyoruz. Ancak Jack ve Vilhelm Bjerknes’in katkıları olmasaydı, hatta iki dünya savaşı…

72 Kuralı: Paranızı İki Katına Çıkarmanın Ardındaki Basit Matematik

72 Kuralı, herhangi bir büyüme oranının etkisini hızlı ve pratik biçimde tahmin etmeye yarayan güçlü bir zihinsel kestirme yöntemidir. Finansal…

Graf (Çizge) Teorisi Dünyamızı Nasıl Şekillendiriyor

Matematikte graf ya da çizge, düğümler ve bu düğümleri birbirine bağlayan kenarlardan oluşan bir tür ağ yapısıdır. Sosyal ağlar, ulaşım…

Stefan Mandel: 14 Kez Büyük İkramiye Kazanan Matematikçi

Bir piyangoda kazanma olasılığını hesapladığımızda karşımıza çıkan sayı, tüm hayalleri silip süpürecek kadar büyüktür. Ancak Stefan Mandel sistemi “hacklemeyi” başardı…

80/20 Pareto İlkesi Hayatınızı Nasıl Değiştirebilir?

Mükemmel bir dünyada her çalışan eşit katkı sağlar, her hata aynı derecede önemli olur, her özellik kullanıcılar tarafından eşit ölçüde…

Simpson Paradoksu: İstatistiklere Neden Her Zaman Güvenmemeliyiz?

Karmaşık istatistiksel olguları anlamak çoğu zaman zordur. Bu zorluk özellikle sağduyuya ters düşen durumlarda daha da belirginleşir. Simpson Paradoksu bu…

Bir Sırrı Saklamak İçin Shamir’in Sır Paylaşımı Algoritmasını Öğrenin!

“Güven, ama doğrula.” Bu ifade, başkalarına güvenme gereği ile kontrolü tamamen elden bırakmama isteği arasındaki hassas dengeyi anlatır. Matematikçi Adi…