Sosyal Bilimler

Kiki Bouba Etkisi: Geometrik Şekiller Düşüncelerimizi Nasıl Etkiler?

Bouba–kiki etkisi, insanlara aşağıdaki şekildekine benzer iki şeklin gösterildiği ve hangisinin “bouba”, hangisinin “kiki” olduğu sorulan deneyleri ifade eder. Sizce…

Kumarbaz Yanılgısı: Rastgele Bir Olayın Tekrarlama Olasılığını Neden Yanlış Hesaplarız?

Kumarbaz yanılgısı, rastgele bir olayın gelecekte gerçekleşme olasılığının, aynı türdeki önceki olaylara bağlı olduğuna inanma eğilimimizi tanımlar. Başka bir deyişle,…

Sıklık Yanılsaması: Baader-Meinhof Olgusu Nedir?

Baader–Meinhof olgusu, sıklık yanılsaması diğer adıyla mavi araba fenomeni, çoğu insanın en az bir kez yaşadığı bir deneyimi tanımlar. Bir…

Gerçeklik Yanılsaması: Neden Yanlış Bilgilere Tekrarlandıkça Daha Kolay İnanırız?

Yanıltıcı gerçeklik etkisi, diğer adıyla gerçeklik yanılsaması, yanlış bir bilginin tekrar tekrar duyulduğunda zamanla doğruymuş gibi algılanmasını ifade eder. Daha…

Mozart Etkisi: Klasik Müzik Dinlemek Sizi Daha Akıllı Yapar mı?

Bir çok toplumda zekâ ve akademik başarı büyük önem taşır. Bu nedenle ebeveynler, çocuklarının yaşıtlarına göre bir avantaj elde etmesini…

Sağ – Sol Beyin Nedir? Beynin Yarısının Baskın Olması Mümkün mü?

Yaygın bir efsaneye göre, insanlar ya “sol beyinli” ya da “sağ beyinli” olarak sınıflandırılır. Sağ beyinli insanlar genellikle yaratıcı ve…

Beynimizin Yüzde 10’unu mu Kullanıyoruz? Yüzde 100’ünü Kullanırsak Ne Olur?

Bazı iddialar zamanla unutulur. Bazıları ise baştan çıkarıcı cazibeleri sayesinde varlığını sürdürür. Hepimizin duyduğu “İnsanlar beyinlerinin yalnızca yüzde 10’unu kullanıyor”…

Carlo Cipolla’ya Göre Aptallığın Temel Yasaları Nelerdir?

1976 yılında iktisatçı ve tarihçi Carlo M. Cipolla “İnsan Aptallığının Temel Yasaları” başlıklı bir deneme kaleme aldı. Başlangıçta yalnızca arkadaş…

Kontrol Yanılsaması: Dünya Neden Çalışmayan Düğmelerle Dolu?

Dünya, çalışmayan düğmelerle doludur. Görünüşte diğer düğmelerden farksız olan bu düğmelere “plasebo düğmeleri” denir ve kontrol yanılsaması için kullanılırlar. Asansörlerdeki…

Plasebo Etkisi: Beklentiler Vücudunuzu Nasıl Kandırır?

Plaseboların “gerçekte” ne olduğu ve nasıl çalıştığına dair tartışmalar yüzyıllardır sürmektedir. “Placebo” kelimesi Latince’de “hoşnut edeceğim” anlamına gelir. Terimin kökeni…

Bundan Sonra Bundan Ötürü: Post Hoc Mantık Hatası Nedir?

Diyelim ki bir hafta sonu piknik yapmaya karar verdiniz. Hava bir aydır bulutsuzdur, fakat tam da piknik sabahı yağmur başlar.…

Benjamin Franklin Etkisi: Birinin Sizi Sevmesi İçin Ona İyilik Yaptırın

İyilik yapmak, yalnızca yardım edilen kişinin değil, yardım eden kişinin de bakış açısını değiştirir. Bu ilginç psikolojik etkiye Benjamin Franklin…