Sanat ve Edebiyat

A Hard Day’s Night: Beatles’ın Gizemini Matematikle Çözmek

Beatles’ın tek bir notasının sırrının açıklanması 45 yıldan fazla sürmüştür. Müziğin yarattığı tınıyı matematik çözmüştür.

Beatles’ın 1964 yılında yaptığı “A Hard Day’s Night” adlı şarkıyı bilenler olacaktır. Grubun görece daha az dinlenen şarkılarından biri olan bu şarkı belki de müzik tarihinin en büyük gizemlerinden birini 45 yılı aşkın bir süre taşımıştır. Şarkının gizemi girişinden kaynaklanmaktadır. Grubun gitaristleri George Harrison, John Lennon ve Paul McCartney gitarlarına hafifçe dokunarak bir ses çıkarırlar, kısa bir sessizlikten sonra ise şarkı başlar. Dinlemek isterseniz: https://soundcloud.com/ Bu arada hangi şarkıdan bahsedildiğini hatırlayamayanlar için buraya da ekleyelim videosunu. Ancak başlangıca dikkat edelim.

Bir akordun nasıl bir gizem olabileceğini merak ediyor olabilirsiniz, aslında bu merakınızda pek de haksız sayılmazsınız. Belki, müzik teorisi eğitimi almış herhangi bir kimse, belirli bir sesi oluşturmak için hangi notaların birbirine uyduğunu anlayabilir? Ancak bu o kadar da kolay değildir. En iyi eğitimli müzisyenler bile, akortları çözümlemeye çalışırken bazen aynı fikirde olmazlar. Bu durum sıra dışı olanlarda ise daha da zordur. Kanada’daki Dalhousie Üniversitesi’nde matematik profesörü ve kendisi de bir müzisyen olan Jason Brown, “Neyin çalındığını tam olarak söylemek zor” diyor. Şüphesiz müzik teorisi eğitimi almış herhangi biri, belirli bir sesi çıkarmak

Zaman içinde bu akort sadece bir gizem değil, Beatles taraftarları ve müzisyenleri arasında favori tartışma konusu haline geldi. Daha sonra müzik uzmanları konuya el attı. Stüdyolarda en gelişmiş tekniklerle aynı sesi çıkartmaya çalıştılar. Ancak şarkının giriş notası tüm denemelere rağmen aynı tınıda oluşturulamadı ve 45 yıl boyunca gizem sürdü.

Müzik + Matematik

Müzikteki en ünlü akordun tam olarak nasıl çalındığından kimse emin değilken 2004 yılında, albümün 40. yıl dönümü kutlamaları zamanında profesör Jason Brown konuya farklı bir biçimde yaklaşmaya karar verdi. Akordun esrarını çözmek için herkes gibi eline 3 adet gitar almadı. Müziği, matematik yardımıyla çözmenin bir yolu olup olmadığını düşünmeye başladı. Sonrasında da aklına 19. yüzyılın büyük Fransız matematikçilerinden Joseph Fourier’ın “Fourier dönüşümü” adlı formülünü kullanmak geldi. Bunun nasıl mümkün olduğunu daha detaylı anlamak isterseniz bu yazımıza göz atabilirsiniz: Fourier Dönüşümü: Bir Ses Kaydı Nasıl Dijital Müzik Dosyasına Dönüşür?

Jason Brown Fourier dönüşümü sayesinde ve elbette gelişmiş bilgisayar yazılımları kullanarak Beatles’ın giriş akordunu öncelikle yapı taşlarına ayırdı. Bu sayede George, John ve Paul’ün gitarlarından çıkan notaları ayrı ayrı analiz edebilir hale getirdi. Ancak tüm bu çabalardan sonra bile bir şeyler hala yanlıştı. Dr Brown verilerini hangi şekilde düzenlerse düzenlesin, akordu çaldığı varsayılan enstrümanlarla hiçbir zaman tam olarak aynı hizaya gelmedi. Bu ses üç gitardan gelemiyordu ve en sonunda doğru cevabı buldu. Ortada 4. bir enstrüman vardı. O da bir piyanoydu. Muhtemelen Beatles’ın kompozitörü George Martin tarafından çalınan ve Fa notasına basan bir piyano!


BUNLARA DA GÖZ ATABİLİRSİNİZ


Kaynaklar:

Matematiksel

Sibel Çağlar

7 yıl Kadıköy Anadolu Lisesinin devamında lisans eğitimimi Marmara Üniversitesi İng. Matematik öğretmenliği üzerine tamamladım. Devamında 20 yıl çeşitli özel eğitim kurumlarında matematik öğretmenliği ve eğitim koordinatörlüğü yaptım. 2015 yılında matematiksel.org web sitesini kurdum. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.