Psikoloji

Fregoli Sendromu Diğer Adıyla Birbir Surat Sendromu Nedir?

Fregoli Sendromu, çok az rast­lanan, kişinin etrafındaki bütün insanların, kılık değiştirmiş tek bir insan olduğu yanılgısına kapılma­sına sebep olan bir hastalıktır. Hasta­lık, ismini oynadığı filmler için usta bir şekilde kılık değiştirebilen İtalyan aktör Leopoldo Fregoli’den almıştır. Hastalık ilk olarak 1927’de 27 ya­şında Londra’da yaşayan bir kadının, tiyatroda izlediği iki insan tarafından sürekli takip edildiğini ve etrafındaki tanıdığı ya da bildiği insanların, o iki oyuncunun değişik kılıkları olduğuna inandığını, eziyet gördüğünü düşün­düğünü bildirmesiyle keşfedilmiştir.

Leopoldo Fregoli,PsikolojikSendromlar
Fregoli sendromu binbir surat İtalyan aktör Leopold Fregoli’den ismini almıştır. Bu nedenle birbir surat sendromu olarak da bilinir. Sahnede sürekli kılık değiştirip onlarca yüze bürünen Leopoldo Fregoli bu bağlamda Guinness Rekorlar Kitabı’na geçmiştir. Bahsi geçen 27 yaşındaki kadın ise, Leopoldo Fregoli’yi izledikten sonra her yerde onu gördüğünü ve kendisini takip ettiğini söylemiş ve sonrasında Fregoli Tanısı ilk kez 1927 yılında bu kadına konmuştur.

Bu sendrom literatürde sıklıkla Capgras sendromunun bir varyantı olarak tartışılmıştır. Ancak bu iki sendromun farklı fenomenolojik yapıları ve yaş ve cinsiyet dağılımları vardır. Capgras sendromu Sanrısal Yanlış Tanıma Sendromla­rı’nın en iyi bilinen ve en sık rastlananıdır. Capgras sendromu, hastanın genellikle yakın akraba oldu­ğu bir kişinin tıpatıp benzeriyle yer değiştirdiğine inandığı bir sendromdur. Bu bağlamda Fregoli Sendomuna benzerlik göstermektedir. Ancak, Capgras sendromunda ‘negatif benzerler yanılsaması’ ve Fregoli de ise ‘pozitif benzer­ler yanılsaması’ vardır. İlkinde, var olmayan bazı farklılıkların algılanması sonucunda kimlikler yadsı­nırken, ikincide imgelemsel benzerliklerin doğrulanması söz konusudur. Capgras sendromunda tanıdık iyi bilinen bir kişi sahte bir kimlik kazanır. Fregoli sendromunda ise çevresinden tanınan biri tanımadığı birinin görünümüne bürünür.

Capgras Sendromu
Bu sendroma sahip kişiler bir kişinin yüzünü dışardaki herkesin yüzünde görür. Hatta herkesin birbirinin kopyası olduğunu sanır.

Fregoli Sendromu Nedenleri

Bu sendroma sebep ola­bilecek birçok sebep vardır. Bunlar­dan biri Parkinson hastalığı tedavisinde kullanılan bazı ilaçlardır. Yapılan teda­visi esnasında hastalarda bazı belir­tiler görülmüş ve hormon tedavisi ke­sildikten sonra bu belirtilerin kaybol­duğu gözlenmiştir. Bunun dışında travmatik beyin sarsıntıları, beynin ön tarafındaki iğsi beyin kıvrımlarındaki bozukluklar Fregoli Sendromu’nun sebepleridir. Beyin travması yaşayan kişiler hatıralarındaki yerleri, nesneleri ve olayları tam olarak hatırlayamayabilirler. Buradan yola çıkarak bilim insanları bağlantı merkezlerindeki sorunların Fregoli sendromuna yol açabileceğini düşünmektedir.

Hastalığın başlıca belirtileri ise, yanılgılar ve halüsinasyon görme, görsel hafızada zayıflık, kendi kendi­ni denetleyememe, bilinçsizlik, dav­ranışları kontrol edememe ve nöbet geçirmedir. Fregoli Sendromu, teda­visi olan bir hastalıktır. Genellikle antipsikotik ve antidepresan ilaçların birlikte kullanımıyla tedavi edilebilir.

Fregoli ilk tanımlandığından beri, dünya çapında sadece yaklaşık 40 vaka rapor edilmiştir. Ancak psikiyatristler,  sendromun muhtemelen fark edilenden çok daha yaygın olduğunu düşünmektedir. Fregoli Sendromu da daha fazla araştırılıp bilgi sahibi olunması gereken bir has­talıktır. Birçok mental hastalık gibi bu­ nun da sebebi tam olarak bilinme­mektedir. Tedavide de tam başarıya henüz ulaşılmamıştır. Ayrıca, hastalık çok ender görüldüğü için araştırma yapılabilecek örnek sayısı da oldukça kısıtlıdır. Bu sebeplerden ötürü, Fre­goli Sendromu büyük merak konusu olmaya devam emektedir.

Kaynaklar ve İleri Okumalar

  • Yahya Karaman; Parkinson Hastalığında Fregoli Sendromu; https://jag.journalagent.com/
  • M. David Enoch – Hadrian N. Ball; İlginç Psikiyatrik Sendromlar; ISBN: 978-605-4054-99-2; 2013

Matematiksel

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.
Başa dön tuşu