SOSYAL BİLİMLERSosyoloji

Başarılı Ve Zengin Olmanın Sırrı Yetenek Değil Sadece Şans Olabilir!

Başarılı olmak için ne gerekiyor? En başarılı ve zengin insanların sırları nelerdir? Success, Forbes gibi dergilerin popülaritesine bakılırsa, bu gibi sorulara ilgi oldukça yüksek. Herkes işin sırrını öğrenme peşinde. Bu kişilerin özel bir yetenekleri olmalı. Zihinsel dayanıklılık, çok çalışma, duygusal zeka, azim ya da bunların bir karışımı. Ancak ya yanılıyorsak. Bu kişilerin özel bir yeteneği yoksa. Elde ettiği başarı da sadece şanslı olmaları ile ilgili ise…

Genellikle başarılarımızı şansa değil, zekâmıza, yeteneklerimize ve çok çalışmaya bağlarız. Peki, başarı ile yetenek arasında doğru orantı olsa, neden birçok zengin kişi orta düzeyde yeteneklidir? Ya da neden en zeki insanlar en zenginler değildir? Son yıllarda, yapılan bir dizi çalışma şans ve fırsatın, yaşantımızda şimdiye kadar fark ettiğimizden çok daha büyük bir rol oynayabileceğini gösteriyor. İtalya’daki Catania Üniversitesi’nden araştırmacılar bir nüfusun 40 yıllık çalışma hayatı boyunca (20-60 yaş arası) evrimini simüle eden bir matematiksel model geliştirildi. Çalışmanın amacı, hayatın boş olduğunu gösterip sizi ümitsizliğe sürüklemek değil; zaman ve kaynak yatırdığımız birçok alanda şansın oynadığı rolü anlamaktı.

Zengin Olmanın Sırrı Yetenek mi Yoksa Şans mı?

Örnekler, belli miktarda şanslı (yeşil halkalar) ve şanssız (kırmızı halkalar) olaylara maruz bırakıldı.

Araştırmacılar, rastgele şanslı ve şanssız olaylara maruz kalan rastgele pozisyonlarda değişen yetenek seviyelerine sahip 1000 kişiyle dolu hayali bir dünya yarattılar. Her kişi aynı miktarda (10 birim) sermaye ile başladı. Yetenek düzeyleri (zeka, beceri veya çaba gibi özellikler), şanslı bir fırsatı daha fazla sermayeye dönüştürme olasılığını etkiledi. Bir kişinin kariyerini temsil etmesi amaçlanan 40 yıllık bir simülasyondan sonra, servet dağılımı, gerçek dünyada olduğu gibi korkunç görünüyordu ve küçük bir insan yüzdesi en fazla sermayeyi elde ediyordu.

Üç araştırmacıdan biri olan fizikçi Alessandro Pluchino, normalde en yetenekli kişilerin en başarılı olmasının bekleneceğini, ama genellikle orta düzeyde yetenekli fakat çok şanslı insanların en başarılılar olduğunun görüldüğünü söylüyor.

“Şans ile başarı arasında kesin bir bağlantı olduğunu gördük. Bireylerin yeteneği orta derecede olsa bile bir dizi şanslı olayla karşılaşmaları başarılı olmalarını sağladı.”

Önünüze çıkan fırsatları değerlendirmek için elbette belli bir yetenek seviyesinin olması gerekir. Bu yetenek çok çalışmaktan zekaya kadar birçok özellikten kaynaklanabilir. Ancak yetenek tek başına yeterli değildir. Simülasyonda, en üst düzeyde yeteneğe sahip kişiler, başarılı insanların yalnızca küçük bir bölümünü oluşturuyordu.

Simülasyonda,  yeşil renkteki başarılı insan hayatında bir dizi çok şanslı olay yaşarken, kırmızılı az başarılı olan (diğerinden daha yetenekli olan) hayatında çok sayıda şanssız olay yaşadı

Zenginliğin Paylaşımı

Çalışmayı yürüten ekip, başarılı insanları ödüllendirme biçimimizi değiştirmemiz gerektiğini düşünüyor. Örneğin, en çok satış yapan elemanlara prim verilmesi yerine, herkese az miktarda para dağıtma stratejisini öneriyor. Simülasyonda , performanslarına bakmadan, rastgele seçilmiş yüzde 25’e para verilmesi, daha fazla oranda yetenekli insanın başarılı olmasını sağladı. Araştırmayı yürütenlerden ekonomist Alessio Biondo, ayrıca geçmişteki performansın gelecekteki performans için garanti olamayacağını söylüyor. “Bu başarının nedeni yetenekten çok şansla ilgili ise o zaman aslında şansı ödüllendirmiş oluyorsunuz.

Gerçek dünya verilerine dayanan artan sayıda çalışmayla örtüşen bu simülasyonun sonuçları, şans ve fırsatın bireysel başarının düzeyini belirlemede yeterince dikkate alınmayan bir rol oynadığını göstermektedir. Araştırmacıların belirttiği gibi, ödüller ve kaynaklar genellikle zaten ödüllendirilenlere verildiğinden, bu genellikle en yetenekli olanlar için fırsat eksikliğine neden olur.

Araştırmacılar, insanlara daha fazla başarı şansı vermede şu faktörlerin önemli olduğunu savunuyorlar. Fırsatlar açısından zengin teşvik edici bir ortam, kaynakların dağıtımı için verimli bir strateji ve iyi bir eğitim. Yazıyı araştırmacılardan Andrea Rapisarda’nın sözü ile bitirelim. “İnsanları daha şanslı olaylara maruz bırakarak, toplumda gizli yeteneklerin ortaya çıkması için daha fazla fırsat sağlarsınız.”.

Şansınız bol olsun…

Kaynaklar ve İleri okumalar:

Matematiksel

Sibel Çağlar

Yola Kadıköy Anadolu Lisesi ile başladım. Ardından gelen tesadüfler, zamanında pek de sevmediğim, matematik ile yolumu kesiştirdi. Sonucunda Marmara Üniversitesinde İng. Matematik öğretmenliğinden mezun oldum. Zaman akıp gitti; bu süreçte ben de çeşitli özel eğitim kurumlarında matematik öğretmenliği ve eğitim koordinatörlüğü yaptım. Bu esnada da bol bol matematik ile ilgili serzenişlere şahit oldum. Ne yapmalı diye düşünürken, aklıma bu site fikri geldi. 2015 yılında matematiksel.org web sitesini kurdum. Amacım bilime ve özelinde matematiğe ilgiliyi arttırmaktı. Matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarının da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Yolumuz uzun ama kesinlikle çok keyifli.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu