Tarih

Hayalet Fotoğrafçılığının İlginç Tarihi

Şubat 2015’te Londra’daki Hampton Court Palace’ta, 12 yaşındaki Holly Hampsheir, görkemli King’s Apartmanı’nda tek başına yürürken kuzeninin fotoğrafını çekmek için telefonunu eline aldı. Ertesi gün, fotoğraflarını incelerken, kuzeninin resimde yalnız olmadığını fark etti. Aslında, resimde gördüğü gri giysili gizemli kadın, hayalet fotoğrafçılığı tarihinin en son görüntüsüydü. Gizemin cevabı ise yazının sonunda…

İnsanlık var olduğundan beri hayalet hikayeleri dinliyoruz, hayaletleri gerçekten gördüğüne inanan insanlara şahit oluyoruz. Korku temalı kitaplar ve filmler sayesinde, gerçek hayatta bu tür doğaüstü şeylerle karşılaşmamış olsak bile ürkütücü fikirler bilinçaltımıza sızabiliyor. Biz korkarken bir kısım insanda bu korkumuzdan kar ediyor.

Karlı Bir İş: Hayalet Fotoğrafçılığı

Kamera icat edildiğinden beri, fotoğraflarda hayaletler hep belirdi. Ve kamera teknolojisindeki her ilerlemeyle birlikte, yeni türden hayalet izler ortaya çıktı. 1850’ler ve 60’lar boyunca, birçok fotoğrafçı stereoskopik görüntüler ve çift pozlama gibi yeni efektler deniyordu. Ancak bazı fotoğrafçılar bu tekniklerin kâr amacıyla kullanılabileceğini fark etti. William Mumler adlı girişimci bir amatör fotoğrafçının, fotoğraflarda hayalet yakalayan ilk kişidir. Mumler çalışmalarını spiritüalizmin ABD’de güç kazandığı 1800’lerin ortalarında yapmıştır. Amerikan İç Savaşı sonucunda artan ölü sayısı ona çalışmaları için uygun ortamı hazırlamıştı. Bu sayede yeni bir portre türü ortaya çıkmıştı.

Mumler’in otoportresinde arkasında genç bir kızın soluk görüntüsü görünüyor.

Bu fotoğraflarda yaşayan bir kişi bir fotoğrafta otururdu. Daha sonra fotoğrafçı tarafından ölen bir eşin veya çocuğun yarı şeffaf bir resmi fotoğrafa monte edilirdi. Mumler bunu ilk olarak yukarıda gördüğünüz portre ile denedi. Sonra da bu görüntüyü spiritüalizme ilgi duyan bir arkadaşına gönderdi. Bu yeni bir akımın başlangıcı olacaktı. Başlangıçta bu prodüksiyonlar hatıra olarak kabul edildi. Ancak daha sonra hayaletlerin ziyaretlerini gösterdiği iddia edilen sahtekarlıklara yol açtı

Abraham Lincoln’ün “hayaleti” Mary Todd Lincoln ile birlikte görünüyor.

Devamında kaybettikleri sevdikleri ile fotoğraflarının çekilmesini isteyen diğerleri çıkageldi. Bunlardan birisi de kocasının suikast sonucu hayatını kaybetmesinin ardından stüdyoya gelen Mary Todd Lincoln oldu. Muller eski ABD başkanı ile eşinin aşağıdaki fotoğrafını hazırladı. Bu çalışması ile birlikte müşterilerinin listesi de büyüdü. Mumler’in hilesi, bazı kişilerin görüntülerde yer alan ruhların Boston’da yaşayan sağ salim insanlar olduğunu fark etmesiyle suya düştü. Mumler 1869’da dolandırıcılıktan tutuklandı. Duruşmada onun hilesini açıklama işi başka fotoğrafçılara düştü.

Barnum ve Lincoln

Mahkemede fotoğrafçı Abraham Bogardus, P.T. Baryum’un omzunun arkasında Abraham Lincoln’ün hayalet görüntüsünün bulunduğu “sahte” bir hayalet fotoğrafı hazırladı. Yargıç Mumler’in bir sahtekar olduğuna ikna olsa da onu delil yetersizliğinden serbest bıraktı. Bu olaydan sonra Mumler’in kariyeri düşüşe geçti. 1884’te beş parasız olarak öldü. Ancak ölümünden sonra onun bıraktığı bayrağı devralacak başkaları olacaktı.

Yeni Bir Hayalet Fotoğrafçısı: William Hope

Birinci Dünya Savaşının devamındaki yıllar, spiritüalizmin yeniden canlanma zamanıydı. O dönemlerde Mumler’in izinden giderek çoklu pozlama teknikleri kullanan paranormal araştırmacı William Hope’un (1863–1933) ürkütücü fotoğrafları yeniden etrafta dolaşmaya başladı. Kendisi zamanla ruhlarla iletişimde olan bir medyum olarak anılmaya başlandı. Sonunda Mumler gibi Hope da dolandırıcılık ile cezalandırıldı. Ancak Mumler’in aksine Hope, ateşli takipçilerinin çoğunun desteğiyle, sonrasında da medyum olarak çalışmaya devam etti.

Bir seansta toplanan bir grubun fotoğrafı. Masanın altında görülen hayalet kol görüntüsü, çift pozlama yoluyla yerleştirilmiştir Fotoğraf: William Hope
Fotoğraf çektiren bir çiftin üzerinde görünen bir kadının kafası 
Hope’un iki arkadaşı, direksiyonda çiftin ölen oğlu ile görülüyor. Fotoğraf: William Hope

Günümüzünde dijital kameralar aracılığıyla farkında olmadan ya da isteyerek benzer fotoğraflar yaratmak daha kolay. Örneğin, yazının başında paylaşılan Hampton Court’taki gri elbiseli kadın buna bir örnek. Analog filmden farklı olarak, telefonlar bir fotoğrafı aşamalı olarak çekme eğilimindedir. Bunu bir tarayıcının kağıt üzerinde hareket etmesi gibi düşünebilirsiniz. Özellikle karanlık ortamlarda bu oldukça yavaş bir süreçtir. Sonuç olarak, o anda çekimde hareket eden herhangi bir şey bozuk, hayaletimsi bir biçimde görünebilir.

Kaynaklar ve ileri okumalar:

Matematiksel

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.

Bu Yazılarımıza da Bakmanızı Öneririz

Başa dön tuşu