Matematik
-
Hipotenüs Nedir? Pisagor Karısının Adını Dik Üçgene Vermiş Olabilir mi?
Hipotenüs kelimesinin ne anlama geldiğini hiç merak ettiniz mi? Bazı iddialara göre hipotenüs, matematikçi Pisagor’un karısının adıdır. Oysa gerçek bundan…
-
Krotonlu Theano: Pisagor Okulunu Yöneten İlk Kadın Filozof
Yunan bilimi Pisagorcularla başladı. Kadınları gelişmekte olan doğa felsefesi ve matematiğin ana akımına dâhil eden hareket de bu oldu. Bu…
-
Maria Agnesi Neden Agnesi Cadısı Eğrisi İle Hatırlanıyor?
Kadınların matematik yeteneğinden yoksun olduğuna dair modası geçmiş cinsiyet stereotipi, 2014 yılında Maryam Mirzakhani‘nin matematiğin en prestijli ödülü Fields Madalyasını alan…
-
On Liranın Ardındaki Matematikçi Cahit Arf Kimdir?
Cahit Arf, yalnızca büyük bir matematikçi değil, aynı zamanda bilimin ne olduğunu, nasıl gelişmesi gerektiğini ve toplum için ne anlam…
-
Kart Karıştırmanın Matematiği Neredeyse Bir Poker İmparatorluğunu Çökertiyordu
Bir deste iskambil kâğıdını karıştırdığınızda, büyük olasılıkla eşi benzeri olmayan bir sıra oluşturursunuz. Yani, o dizilişi sizden başka hiç kimse…
-
Kuantum Bilişim Nedir ve Gerçek Hayatta Ne İşe Yarar?
1981’de Amerikalı fizikçi ve Nobel ödüllü Richard Feynman, Boston yakınlarındaki MIT’de verdiği bir konferansta çığır açıcı bir fikir ortaya attı.…
-
Basel Problemi Matematik Tarihini Nasıl Değiştirdi?
Basel Problemi, ilk bakışta yalnızca sonsuz bir toplamın değerini bulma sorusu gibi görünür. Ancak Euler’in çözümü, sayı teorisi ile analiz…
-
Evariste Galois’in Adını Taşıyan Galois Teorisi Nedir?
Matematik tarihindeki en dramatik ve dokunaklı hikâyelerden biri, kuşkusuz Évariste Galois’ya aittir. Bugün adı Galois Teorisi ile anımsanmaktadır. Évariste Galois’nin…
-
Banach-Tarski Paradoksu: Matematik Bir Küreden Nasıl İki Küre Çıkarır?
Normalde bir cismi döndürmek veya ötelemek, hatta parçalamak o cismin toplam hacmini değiştirmez. Bunlar bizim geometriyle ilgili temel sezgilerimizdir. Ancak…
-
Neden Dört Boyutlu Bir Düğüm Atamazsınız?
Hepimiz üç boyutlu bir uzayda yaşadığımızı biliriz. Peki insanlar dört boyuttan söz ettiğinde aslında neyi kasteder? “Dördüncü boyut” dediğimiz şey…
-
Fermat’ın 380 Yıl Önce Geliştirdiği Bir Yöntem Günümüz Güvenliğini Nasıl Tehdit Ediyor?
1600’lü yıllarda Pierre de Fermat tarafından geliştirilen çarpanlara ayırma yöntemi, günümüzde yazıcıya gönderilen veriler de dâhil olmak üzere birçok şifrelenmiş…
-
Diferansiyel Denklemler Nedir Ve Ne İşimize Yarar?
Bir cismin belirli bir sürede ne kadar yol aldığını nasıl buluruz? Radyoaktif bir madde hangi hızla bozunur? Bir kondansatör zamanla…
