Fizik

Bir Saniyenin Ne Kadar Uzun Olduğunu Gerçekten Biliyor muyuz?

Saat, dakika, saniye biçiminde zamanı tanımlarız. Ancak zaman ölçümünün en temel birimlerinden olan bir saniyenin tam olarak ne olduğunu, ne kadar olduğunu ve neye göre belirlendiğini bir çoğumuz bilmeyiz. Aslında bu oldukça normal bir durum. Sonuçta bir saniyenin tanımı, tarih boyunca çeşitli değişiklikler geçirdi.

Bin yıl boyunca birincil ölçü birimimiz Güneş zamanıydı. Güneş’in doğudan doğup batıdan batması ve yeniden doğması bir gün sürer. Saniyenin uzunluğu da, temel matematik kullanılarak esasen güneş zamanına göre belirlenmişti. Yani saniye Dünya’nın kendi etrafındaki dönüşüne dayanıyordu. Bir gün ise 24 saate, bir saat 60 dakikaya ve bir dakika 60 saniye oldu. Bunun sonucunda da bir güneş gününde 86.400 saniye vardı.

Bu, bilim insanlarının Dünya’nın dönüşünün yeterince kesin olmadığını fark ettikleri 1950’lere kadar saniyenin resmi tanımıydı. Ancak bir sorun vardı. Dünya sabit bir hızla dönmüyordu. Gerçekten de gelgit sürtünmesi gibi etkenler yüzünden Dünya’nın dönüşü her 10.000 yılda 30 saniye kadar yavaşlar. Bu soruna bir çözüm olarak bir saniyeyi tam bir yılın, yani Güneş’in tam bir turunun, alt bölümü olarak hesaplamaya başladık.

Ancak yılların uzunlukları da değişkendir. Nihayetinde, 1960 yılında saniyenin belirli bir yılı, tam olarak söylemek gerekirse 1900 yılını, temel alarak hesaplanması kararlaştırıldı. 1900 yılı 365,242198 gün yapar. Böylece bir saniye bir yılın 1/31 556 925,9747’si olarak tanımlandı. Ancak bu çözüm de beraberinden bazı sorunlar taşıyordu. Ayrıca zamanla saati daha doğru hesaplama ve bu nedenle saniyeden daha küçük alt birimleri belirleme ihtiyacı ortaya çıktı. İşte o zaman dünyanın resmi zaman tutucularının makro yerine mikro olmasına karar verdik.

Bir elektron belirli miktarda enerji kazanır veya kaybederse atom içindeki başka bir kabuğa geçebilir. Atom saati, elektronların geçişini ölçerek çalışıyor. Elektromanyetik radyasyon halinde açığa çıkan enerji ölçülerek kabuk geçiş frekansı kaydediliyor. sezyum atomu içinde saniyede 9.192.631.770 geçiş gerçekleşir. Bu bir saniyedir.
Görsel Kaynak: https://www.britannica.com/

Günümüzde Bir Saniye Ne Kadardır?

Saniye hesabı için 1967 yılından beri, atom zamanı temel alınıyor. Atom zamanı, belirli bir elementin (genellikle sezyum veya rubidyum) atomundaki enerji geçişlerine dayanıyor. Saniyeyi bu geçişlerin sayısını göre tanımlayarak, bir milyon yılda tek bir saniyeden daha küçük bir hata payıyla zamanı ölçebiliyoruz. Dünya yörüngesinde dönen GPS uydularının tamamı, konumları doğru bir şekilde izlemek için atom saatlerini kullanıyor. Dünya’da ise tek amacı zamanı en doğru şekilde hesaplamak olan bilimsel merkezler kuruluyor. Bu merkezlerde bir sezyum atomunun içindeki geçişler ölçülüyor. Bunların sonucunda günümüzde saniye, “sezyum atomu içinde 9.192.631.770 geçişin gerçekleştiği süre” olarak tanımlanıyor.

How Long Is One Second, Really?; https://www.seeker.com/how-long-is-one-second-really-1870836923.html

Matematiksel

Sibel Çağlar

Yola Kadıköy Anadolu Lisesi ile başladım. Ardından gelen tesadüfler, zamanında pek de sevmediğim, matematik ile yolumu kesiştirdi. Sonucunda Marmara Üniversitesinde İng. Matematik öğretmenliğinden mezun oldum. Zaman akıp gitti; bu süreçte ben de çeşitli özel eğitim kurumlarında matematik öğretmenliği ve eğitim koordinatörlüğü yaptım. Bu esnada da bol bol matematik ile ilgili serzenişlere şahit oldum. Ne yapmalı diye düşünürken, aklıma bu site fikri geldi. 2015 yılında matematiksel.org web sitesini kurdum. Amacım bilime ve özelinde matematiğe ilgiliyi arttırmaktı. Matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarının da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Yolumuz uzun ama kesinlikle çok keyifli.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu