Ay’ı yalnızca geceleri gördüğümüzü sanmak oldukça yaygın bir yanılgıdır; ancak bu doğru değildir. Aslında Ay, çoğu gün gündüz saatlerinde de gökyüzündedir. Yalnızca dolunay ve yeniay evrelerine yakın günlerde gündüz görünme olasılığı azalır. Peki, Ay neden bazen Güneş’le birlikte gündüz vakti görülebilir?
Ay’ı genellikle geceleri görülen bir gök cismi gibi düşünürüz. Çünkü kitaplarda ve filmlerde çoğu zaman bize bu şekilde gösterilir. Hava durumu sunumlarında bile Güneş gündüzü, Ay ise geceyi simgeler. Oysa Ay, gündüz gökyüzünde de neredeyse geceki kadar zaman geçirir. Onu görmek için yalnızca biraz daha dikkatli bakmak gerekir.
Peki, Ay’ı gece neden görebiliriz?
Güneş’in aksine Ay kendi ışığını üretmez. Onu görebilmemizin nedeni, Güneş’ten gelen ışığın yüzeyinden yansımasıdır. Bu durum yalnızca gece için geçerli değildir. Ay, gökyüzünde uygun bir konumdayken gündüz de görülebilir.
Yıldızlar da gündüzleri gökyüzündedir, ancak Güneş ışığı atmosferde dağıldığı için gökyüzü çok parlak görünür ve yıldızları seçemeyiz. Ay ise Dünya’ya yakın olduğu için bu parlaklık içinde bile fark edilebilecek kadar ışık yansıtır.
Ay’ı her zaman aynı şekilde görmememizin nedeni, onun Dünya çevresindeki hareketidir. Ay yaklaşık bir ay boyunca Dünya’nın etrafında dolanır. Bu sırada gökyüzündeki konumu ve bize görünen şekli değişir.
Ay, gökyüzünde Güneş’e yakın olduğunda onu görmek zorlaşır. Yeniay evresinde Ay, Dünya ile Güneş arasındadır. Aydınlık yüzü Güneş’e dönük olduğu için Dünya’dan bakanlar çoğunlukla karanlık yüzünü görür. Üstelik bu sırada Ay, gökyüzünde Güneş’e çok yakın konumdadır. Bu yüzden Güneş’in parlaklığı içinde neredeyse tamamen kaybolur.
Yeniaydan sonra Ay, her gün gökyüzünde Güneş’ten biraz daha uzaklaşır. Önce ince bir hilal olarak görünür. Ardından aydınlık kısmı giderek artar. İlk dördün evresinden sonra gündüz gökyüzünde onu fark etmek daha kolay hâle gelir.
Ay her gün bir önceki güne göre yaklaşık 50 dakika daha geç doğar. Bu yüzden onu gördüğümüz saatler ay boyunca değişir.
Dolunay evresinde Ay, Güneş batarken doğar ve Güneş doğarken batar. Bu nedenle dolunay genellikle bütün gece gökyüzündedir, gündüz ise görülmesi daha zordur. Son dördün evresinde ise Ay gece yarısı doğar ve sabah saatlerinde gökyüzünde kalabilir.
Sonuç Olarak;
Kısacası Ay yalnızca geceye ait bir gök cismi değildir. Onu gündüz görüp göremememiz, Ay’ın evresine, Güneş’e göre konumuna, doğuş ve batış saatlerine, havanın açıklığına ve gökyüzünün parlaklığına bağlıdır.. Ayrıca çok daha zor olmakla birlikte, Venüs gezegeni de nereye bakacağımızı bilirsek gündüz gökyüzünde çıplak gözle görmek mümkündür.
Kaynaklar ve ileri okumalar
- Ever wondered why you can see the moon sometimes during the day? Yayınlanma tarihi: 20 Temmuz 2020; Bağlantı. Ever wondered why you can see the moon sometimes during the day?
- Why Can You See the Moon During the Day? We Asked a NASA Scientist: Episode 19. Kaynak site: Nasa. Yayınlanma tarihi: 5 Haziran 2022. Bağlantı: Why Can You See the Moon During the Day? We Asked a NASA Scientist: Episode 19
Size Bir Mesajımız Var!
Matematiksel, matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmak ve ilgiyi arttırmak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Sitemizde, öncelikli olarak matematik ile ilgili yazılar yer almaktadır. Ancak bilimin bütünsel yapısı itibari ile diğer bilim dalları ile ilgili konular da ilerleyen yıllarda sitemize dahil edilmiştir. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki günümüzde oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım.
Matematiksel
