Rock yıldızı fizikçi: Brian May

Herkes onu ünlü rock grubu Queen’in efsanevi gitarcısı olarak tanıyor olabilir; ancak kendisi Imperial College’de fizik ve matematik alanlarında çift anadal yapmış, matematik bölümünü birincilik ile bitirmiş bir bilim insanı. Astrofizik doktorasına sahip Brian May, popüler bilim ve amatör astronomi alanında düzenlediği etkinliklerin yanı sıra, NASA’nın Plüton’u araştırmak üzere gönderdiği “New Horizons” uzay aracının kontrol grubunda yer almakta. Gelin birçok kişiye rol model olabilecek, bu “rock yıldızı fizikçi”yi tanıyalım.

Brian May of rock group Queen performs during the VH1 Rock Honors concert in Las Vegas on Thursday, May 25, 2006. (AP Photo/Jae C. Hong)
Brian May of rock group Queen performs during the VH1 Rock Honors concert in Las Vegas on Thursday, May 25, 2006. (AP Photo/Jae C. Hong)

Brian May, 19 Temmuz 1947’de elektrik mühendisi bir ailenin tek çocuğu olarak İngiltere’nin Hampton kentinde dünyaya gelir. May’in babası ve annesi, savaştan sonra Concorde savaş uçakları için iniş sistemi inşa eden bir fabrikada çalışmaktadırlar. Ancak babası için bu yeterli değildir. Evlerinin garajını bir atölye haline getiren baba May, o dönemde yeni yaygınlaşan elektrikli araçların gizlice tasarımlarını edinip kendisi inşa eden, üretken bir insandır. Evlerinde kullanmak üzere yaptığı araçlar arasında bir televizyon bile bulunmaktadır! Böyle bir ortamda büyüyen küçük May’in elektronik eşyalara ve fiziğe meraklı olması şaşırtıcı değildir.

Ancak ailenin elektronik haricinde başka bir tutkusu daha vardır: müzik. Piyano ve banjo çalen babası, folk müzik tutkunudur ve küçük May de dönemen eserlerini dinleyerek büyür. Çok sonraları “Ailem bana fiziğin tutkusunu, müziğin estetiğini ve disiplinin, düzenli çalışmanın, gerekliliğini öğretti” diyecektir. Okuldaki başarısı olağanüstüdür.

Lisede üst üste birincilikler elde eden, özellikle fizik dersindeki başarılarıyla dikkat çeken Brian May’in müzik kariyeri, babasının bir doğum gününde ona folk müzik için tasarlanmış bir akustik gitar almasıyla başlar. Kısa bir süre sonra Brian May, gitarının sistemi üzerinde oynayarak akustik gitarına elektrik çekmeyi başarır ve kırmızıya boyayarak “Red Special” ismini verdiği gitarını yaratır.

Brian May, rol modeli Jimi Hendrix’de şunu fark etmiştir: Jimi gitarını çalmıyor, onunla konuşuyordu. Attığı soloda adeta gitara bir şeyler söylüyor, gitar da yanıt veriyordu. Onun gibi olmak için gitarıyla saatlerce konuşmaya başlar. Bunu yaparken de gitarını her çaldığında, nota aralıklarında bulunmayan kendine özgü melodiler yaratmaya çalışır.

Müzik aşkı bir tarafta dururken Brian May’ın ise ilgisini fizik daha çok çeker. Özellikle de gökbilim… Üniversite hayatı ve ‘Smile’ Brian liseyi birincilikle bitirip dönemin Britanya’sındaki en iyi okul olan İmparatorluk Koleji’nin (Imperial College) fizik bölümüne burslu kabul edilince hem dönemin biliminin hem de müziğinin üretildiği Londra’nın yolunu tutar.tumblr_nn2g7iwm2b1us2r0to3_500

Üniversiteye başladığı yıl olan 1970’lerde Pink Floyd, Velvet Underground gibi Progressive, Psychedelic Rock müzik grupları revaçtadır ve bunlar May’in ilgisini çeker. Çok geçmeden üniversiteden tanıştığı arkadaşlarıyla ilk müzik grubunu kurar: Smile

Grup, sonrasında yoğun ders temposu nedeniyle dağılır. Brian ise bu dönemde üniversitedeki hocalarıyla yakın arkadaşlıklar kurar, bölümü üstün başarı ile okumaya devam eder. Her işe yetiştiğinden dolayı arkadaşları arasında insan olmadığı yönünde bir espriye konu da olur. Fiziği 3 yılda bitirir, matematikten de fizikten de bölüm birinciliği alır. Bunları yaparken gitarist olarak sahneye çıkıp para da kazanmıştır. Yazdığı lisans tezi o kadar başarılıdır ki, astrofizik alanında doktoraya direkt olarak kabul edilir. Doktorasını yaptığı sırada hayatındaki en yakın arkadaşı olacak Freddie Mercury ile tanışır.

Freddie Mercury ile birlikte çalmaya başlayan Brian May, iki çocukluk tutkusu arasında bir seçim yapmak zorunda kalır: Rock müzik mi astrofizik mi?

Yeni grup Queen, ünlendikçe konser turları da artar. Dönemin ünlü rock gruplarından Mott the Hope ile çıktıkları tur, Brian May’in ailesiyle arasının açılmasına ve doktorasını tümüyle çöpe atmasına yol açar.

Queen rüyası, ünlerinin zirvesindeyken trajik bir biçimde sekteye uğrar. Freddie Mercury AIDS yüzünden ölür. Grup dağılmamasına karşın eskisi gibi değildir artık. Bohemian Rhapsody, Under Pressure ve We Will Rock You gibi hemen herkesin melodisini tanıdığı şarkıları ve efsanevi albümleriyle yavaş yavaş bitmektedir Queen. Günümüzde ara sıra tek konser için yeniden bir araya gelen grup, aktif olarak “We Will Rock You” müzikaline destek olmaktadır.stephen-hawking-medal-01

Brian May, 2000’lerde müzik kariyerinden ötürü yarıda bıraktığı astrofiziğe geri döndü.  “Güneş Sistemi’nin dış kısımlarındaki toz yığınlarından yansıyan ışığın yapısı” ile yakından ilgilenerek Oort Bulutu’nun yapısını araştıran 4 makale yazdı. Mayıs 2008 yılında İmparatorluk Koleji’nden mezun olarak “Doktor” unvanını alan May, 2007 yılından itibaren “Imperial Astrophysics Group”ta araştırmacı asistan olarak çalışma yürütmektedir. Okulun Astronomi Topluluğu ile yakından ilgilenmekte ve Londra’da amatör astronomi etkinlikleri düzenlemektedir. Astrofizikçi Patrick Moore’un 1974’ten 2013’e kadar kesintisiz devam ettirdiği “The Sky at Night” belgesel serisinin 3 bölümünde yer almıştır. 2007 ile 2008 yılları arasında Liverpool John Moores Üniversitesi’nde Yardımcı Doçent olarak ders veren Brian May, halen İmparatorluk Koleji’nde araştırmacı olarak görev yapmaktadır.

On 28 and 29 September 2015, ESO’s Paranal Observatory welcomed a very special visitor — British rock guitarist, singer, songwriter and astrophysicist, Brian May. Famed for being the lead guitarist of the legendary rock band Queen — May also has a passion for astronomy. This picture shows Brian May in one of the domes of the ESO Very Large Telescope.
On 28 and 29 September 2015, ESO’s Paranal Observatory welcomed a very special visitor

Brian May’in en son katıldığı çalışma, NASA’nın Plüto keşif araçlarının rotasının belirlenmesidir. Bu araçların, Plüto uçuşları sırasında Oort Bulutu’nun bulunduğu bölgeler hakkında yeni bulgular ortaya çıkarabileceğini öngören Brian May, bu konu hakkında 2015 yılına kadar Johns Hopkins Üniversitesi Uygulamalı Fizik Laboratuvarında çalışmıştır.

Hem rock müzik alanında, hem de astrofizikte oldukça önemli katkıları bulunan Brian May, bu yazıyı yazan ben de dahil olmak üzere, pek çok genç biliminsanına yahut müzisyene esin kaynağı olmakta.

Özgür Can Özüdoğru

KAYNAKLAR

– http://www.theguardian.com/lifeandstyle/2014/oct/ 18/brian-may-queen-guitar-red-special-dad

– http://brianmay.com/brian/biog.html

Bu makale Bilim ve Gelecek Dergisi 142. Sayıda yayınlanmıştır.

Matematiksel

Yazıyı Hazırlayan: Sibel Çağlar

Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi İngilizce Matematik Öğretmenliği, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim… Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere... Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bunlara da Göz Atın

Cem Yalçın Yıldırım ve İkiz Asallar

Bugün size bizden birilerini tanıtalım bu yazımızda: Cem Yalçın Yıldırım’dan bahsediyoruz elbette. Ankara Fen Lisesi …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir