SOSYAL BİLİMLER

Sağ – Sol Beyin: Siz de Hangisi Baskın? Belki İkisi de Değil

Başlıkta sormuş olduğumuz soruya çoğu zaman internette gezinirken rastlarız. Hatta bunu ölçebildiğini iddia eden sağ sol beyin testleri de oldukça popülerdir.

Mesela matematikte başarılı olan birinin sol beyni baskın, müzikte başarılı birinin ise sağ beyni baskın denir. Hatta bu durum kişilik özellikleriyle bile ilişkilendirilir.

Aslına bakılırsa beynin herhangi bir tarafını “daha fazla kullanma” şehir efsanesinden öte bir şey değil. Ancak bu efsane ortaya atıldığı tarihten itibaren kişisel gelişim guruları için iyi bir malzeme olmuş ve günümüzde de olmaya devam etmektedir. Sonuçta kim etkin olmayan yarı küresini çalıştırarak başarıyı yakalamak istemez ki…

Odaklanmış rasyonel bir sol beyinle, açık fikirli ve yaratıcı sağ beyin fikrinin cazibesi eğitim ve iş dünyasında da yer edinmiş, hatta kimileri bunu bir adım öteye taşıyarak cinsiyetle ilişkilendirilmemiştir. ” Erkekler tipik olarak sol beyinlidir” diyen bir web sitesi kadınları da sağ beyinli olarak nitelemiştir.

Sağ – Sol Beyin Efsanesinin Başlangıcı

1960’lı yıllarda belirli işlevlerin, beynin sadece bir bölümünde gerçekleştiği keşfedilmişti. Çoğu insanda sol yarım küre dil fonksiyonlarını yerine getirirken, duygulardan da sağ yarım kürenin sorumlu olduğu düşünülüyordu.

Kısa bir süre sonra mantık, akıl ve dil yeteneklerimiz tamamen sol yarım küreyle ilişkilendirildi; beynin sağ bölümünün ise duygulardan, müzik yeteneğinden ve dürtülerden sorumlu olduğu düşünüldü. Sonra da beynin hangi tarafının daha fazla kullanıldığının kişiliği ve yetenekleri belirlediği görüşü popülerleşti.

Ne var ki araştırmalara göre gerçek çok daha farklı. Örneğin, sol yarım küre konuşma yeteneğimizden sorumlu olsa da sağ yarım küre kullandığımız kelimelerin duygusal ve mecazi içeriğini anlamanızı sağlıyor, yani dille ilgili becerimizi kazandırıyor.

Yaratıcı düşünceye gelince, bu herhangi bir yarım kürenin değil aksine her iki yarım kürenin de işin içinde olduğu yaygın bir hücre ağının harekete geçmesiyle ortaya çıkabilen bir özellik.

Yani özetle beynin iki yarı küresi birbirinden farklı olsa da, bir yarım küresinin diğerine göre daha baskın olduğuna dair henüz kesin bir kanıt yok. Bilgi ve bilişsel beceriler işbirliği halinde çalışan yarımküreler arasında paylaşılıyor

Bu durumu kanıtlamak için 2013 yılında, Utah Üniversitesinden Dr. Jeff Anderson MRI (manyetik rezonans görüntüleme) tekniğini kullanarak yaşları 7 ve 29 arasında değişen 1011 kişinin beyin görüntülerini inceledi. Her katılımcının beyninde özelleşmiş olduğu düşünülen binlerce bölge üzerinde ölçümler yaptı.

Elde ettiği  sonuçlara göre, evet, bazı işlevler beynin sadece bir yarım küresinde gerçekleşebiliyordu. Örneğin dil fonksiyonları solda ve dikkat ile ilgili fonksiyonlar da dağda idi. Ancak katılımcıların hiçbirinde beynin bir yarımküresinin diğerinden daha etkin olduğu tespit edilemedi.

Beynin sadece bir yarımküresine özelleşmiş işlevler olabilir, ama bu kişinin beynin o yarımküresini daha etkin kullandığı anlamına gelmiyor. Anderson, kişiliklerimizin muhtemelen beyin bölgelerinin birbirleriyle olan bağlantılarının çeşitli ve zengin olmalarından kaynaklandığını söylüyor.

Bu Kavram Yanılgılarının Tehlikeleri


Sol beyinli insanlar, mantıksal, analitik ve detay odaklı olarak tanımlanır. Dünya görüşleri nesnel ve olgusaldır, bu nedenle matematik, mühendislik ve diğer gerçeklere dayalı görevlerde ve kariyerlerde iyidirler.

Sağ beyinli insanlar yaratıcı, algılayıcı, sezgisel olarak düşünülür. Dünya görüşleri özneldir, bu yüzden yaratıcı görevler ve buna uygun kariyerlerde başarılı olurlar.

Bu ayrımlar potansiyelinizi sınırlayabilir. Evet, bazı insanlar özellikle mantıklı veya yaratıcıdır, ancak bu, beyinlerinin bir tarafının diğerinden daha baskın olduğu anlamına gelmez. Birçok mantıksal görev de yaratıcılık gerektirir. İnsanların beynini ve kişiliklerini böyle bölücü bir çerçevede düşünmek yanlış ve kısıtlayıcıdır.

Peki bu yanlış düşünceye nasıl kapıldık, onca sağ sol beyin testini boşuna mı çözdük derseniz, aşağıdaki videoya da göz atabilirsiniz. Otomatik açılmaz ise altyazı seçeneklerinde Türkçe mevcut.

Kaynak: https://now.northropgrumman.com/the-left-brain-right-brain-myth-is-it-true

Matematiksel

Sibel Çağlar

Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim… Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere... Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu