Pi’nin Peşinde Bir Yaşam: Chudnovsky Kardeşler

Chudnovsky kardeşlerİki muhteşem matematikçi, şu an her ikisi de New York Üniversitesinde görev yapmakta. İkisi de hayatta karşılarına çıkan zorluklara rağmen, tutkuları olan matematiğe sıkı sıkıya asılmışlar. En çok da ilgilerini pi sayısı çekmiş matematikte, hatta bu tutkuları onları kendi süperbilgisayarlarını yapmaya kadar götürmüş. Her ikisi de dünya çapında önemli sayı kuramcısı olan bu kardeşler, kendilerini basamaklara gömerek, bu büyülü sayıyı anlamak, doğası ve kişiliği hakkında daha çok şey öğrenmek için harcamışlardır ömürlerini. Bu ilginç ikiliyi tanımalısınız…

Her devirde bir avuç insan, ya daha çok basamak hesaplayarak, ya da formüller aracılığı ile pi sayısını anlamaya çalışmıştır. David ve Gregory Chudnovsky Pi sayısının en çok basamağını hesaplamada Dünya rekoruna sahip ayrıca bu ikili pi’yi tanımlayabilmek için son derece incelikli denklemler de geliştirmişler günümüzde halen kullandığımız.

Ancak bu iki matematikçi bu çalışmalarını teknoloji ile donatılmış laboratuvarlarda değil bunun aksine evlerinde sağdan, soldan topladıkları parçaları birleştirip, bir süper bilgisayar yaparak yapmışlardır. Onları asıl özel ve önemli kılan hedefleri uğruna verdikleri mücadele.

Chudnovsky’ler Eski Sovyetler Birliği’nde Kiev yakınlarında, 2. Dünya savaşının ardından gelen yıllarda doğdu. Bilim ile içiçe olan ailesi, onları erken yaşta matematikle tanıştırdı. David’den 5 yaş küçük olan Gregory biraz daha fazla yetenekli çıkıp, ilk makalesini 16 yaşında yayınladı. Ardından, her iki kardeş de matematik eğitimi görerek Ukranya Bilimler Akademisi’nden doktoralarını aldılar.

Ne var ki bu zamanlarda bir kas hastalığına yakalanan Gregory, kısa sürede zayıf düşerek yatağa bağımlı hale geldi. 1976 yılında hastalık tehlikeli seviyeye ulaşınca aile, Sovyetler Birliği’nden ayrılma talebinde bulunsa da hükümetten gerekli desteği göremediler. Neyse ki bu sorun önce matematikçiler arasında, sonra da politik platformda duyuldu. Baskının artmasıyla 1977 yılında ailenin yurtdışına çıkmasına izin verildi. Aile önce Paris’e, devamında da Amerika’ya göç etti. Bu tarihten sonra iki kardeş birbirinden hiç ayrılmaz oldu ve tüm çalışmalarını biraz da Gregory’nin özel durumu nedeniyle dışardan sürdürmeye başladılar.

Tedavi sürecinin devamında, Manhattan’da çalışmalarına devam eden kardeşler biraz da Gregory’nin evden çıkamaması sonucunda, evlerini bir süperbilgisayara çevirmeye karar verdiler. İnanılmaz ölçüde hızlı bir biçimde, saniyede bir çok milyar işlem yapabilen, çok işlemcili bir bilgisayar yaptılar: M – Zero. Bahsedilen bilgisayar elbette masaüstü bir bilgisayar değildi, neredeyse evin tamamı bilgisayara dönüşmüştü. Bunu başarabilmek için bilgisayar donanımı tasarımı ve bilgisayar programlamanın inceliklerini öğrendiler elbette öncelikle.

Chudnovskys, aralarında, çoğunlukla birbirleriyle işbirliği içinde ve çoğunlukla sayı teorisi veya matematik fiziği konusuna yüz elli dört kağıt ve on iki kitap yayınladılar. Bu kadar çok birlikte çalışarak, tek bir matematikçi olduklarını iddia etmek mümkündür – her neyse, iddia ettikleri şey budur.

141/5000 Chudnovsky algoritması pi’nin rakamlarını hesaplamak için hızlı bir yöntemdir. Serilerin her bir terimi ek bir 14 ondalık basamak üretir.

Bir keresinde kardeşlerin “Biz pi’nin basamaklarını arıyoruz. Bu, yazarları, kullandıkları yazım kurallarına göre incelemeye benzer. Eğer Rusça bir cümlenin, bir tane bile virgül kullanılmadan bütün bir sayfayı doldurduğunu görürseniz, onun yazarı kesinlikle Tolstoy’dur. Eğer birisi, pi’nin ondalık açılımının bir yerinden, size bir milyon basamak verse, onun pi’den geldiğini anlayabilir misiniz? Biz örüntüler değil, kurallar arıyoruz.” dediği söylenir. Ancak sık sık birbirlerinin sözünü kesip, cümlelerini tamamladıkları için, neyi hangi kardeşin söylediği çoğu zaman bilinemez.

Ne var ki, Chudnosky kardeşlere yaşamlarını kolaylaştıracak çok az fırsat verilmiştir matematik dünyasında. Dünyanın önde giden matematikçilerinin bir çoğu Gregory’nin çağımızın akıllara durgunluk verecek beyinlerinden biri olduğu konusunda fikir birliği içindedir. Kardeşi David’de parlak bir matematikçidir ancak Amerika’da bulundukları ilk 20 yıl zarfında her ikisi de kalıcı bir iş bulamamıştır.

Gregory 1981’de MacArthur Vakfı bursunu kazanınca hayatları biraz daha kolaylaştı. Bu, bir kaç yıl boyunca geçerli bir yıllık ödeme ve tam kapsamlı sağlık sigortası anlamını taşıyordu. İkili bu burstan ve eşlerinin aylıklarından arttırdıkları parayı yıllarca m- zero’yu geliştirmek için harcadılar.

1989 yılında iki kardeş evlerinde, pi’nin 480 milyon basamağını hesaplayarak dünyayı şaşırttı. Elbette, sadece pi sayısı ile ilgilenmediler matematik kariyerleri sürecinde bu kardeşler, uzun süre Columbia üniversitesi uygulamalı matematik bölümü ile yaptıkları resmi olmayan çalışmalarda, doğrusal olmayan dinamiklerin her türüne odaklandılar ve bir çok konuda yazılar yazdılar. 2000’li yıllarda Mathematics and Advanced Supercomputing adıyla açtıkları bürolarında çalışmalarına devam ettiler. Bu esnada rekorlarını biraz daha geliştirdiler. Sekiz milyardan fazla basamak hesaplanmış ve doğrulamıştı.

Bu ikilinin olağanüstü matematik anlayışının yanısıra amaçlarına olan yılmayan bağlılıkları, ev yapımı bir bilgisayarın ürünü bulunan rekor hesaplamaları ve zarif matematik formülleri, pi tarihinde Chudnovsky kardeşlere kalıcı bir yer kazandırmıştır.

Kaynaklar:

Pi Çoşkusu – David Blather

https://en.wikipedia.org/wiki/Chudnovsky_brothers

The Chudnovsky Brothers and the Mountains of Pi

Matematiksel

Yazıyı Hazırlayan: Sibel Çağlar

Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim… Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere... Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bunlara da Göz Atın

Bilgisayar Biliminin Öncü Kadınları

Bilim dünyasında kadınların öncülüğünü bilgisayar bilimiyle sürdüren, bilgisayar biliminin ‘anneleri.’ Ada Lovelace: 10 Aralık 1815 – …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

ga('send', 'pageview');