Mühendislik ve Teknoloji

Neden Q (QWERTY) Klavye Kullanmaktan Vazgeçemiyoruz?

Popüler bir söz vardır: “Değişmeyen tek şey değişimdir” Gerçekten de günümüzde biz insanlar dahil her şey son derece hızlı bir biçimde değişiyor. Bununla birlikte, her zaman sabit olan ve muhtemelen bir süre daha olmaya devam edecek bir aracımız var. Benim de bu yazıyı yazmak için kullandığım klavyeden bahsediyorum. Bulunmasının üzerinden neredeyse 150 yıl sonra, hala aynı eski QWERTY yani bilinen adıyla Q Klavye kullanıyoruz. Üstelik bu kadar yaygın kullanmamıza rağmen klavyedeki tuhaflık da pek dikkatimizi çekmiyor. Peki bu Q klavye nasıl ortaya çıktı ve değişmeden günümüze gelmeyi nasıl başardı dersiniz?

QWERTY Yani Q Klavye Tarihçesi

Dünyanın QWERTY klavyeyle sevgi- nefret ilişkisi 1866 yılında küçük bir atölyede başlamıştır. Bu atölyede Christopher Latham Sholes adlı bir yayıncı kitapların sayfalarını otomatik olarak numaralandıran bir makine üzerinde çalışıyordu. Tesadüf eseri bir gün arkadaşı Carlos Glidden ile birlikte bir dergide daktilonun kısa bir tanımı ile karşılaştılar. Onlar da fikir değiştirip insan düşüncelerini el yazısından iki kat daha hızlı yazmasına olanak sağlayan bir aygıt geliştirmeye karar verdiler.

Klavyenize dikkatle bakarsanız harflerin hiçbir alfabe düzenine uygun biçimde olmadığını fark edersiniz. Oysa ki Christopher Latham Sholes ilk klavyeyi İngiliz alfabesine uygun biçimde tasarlamışlardı. Bu sayede kişilerin yazı yazmasının daha kolay olacağını düşünüyorlardı. Ama sonuç bekledikleri gibi gelişmedi.

Amerikalı mucit Christopher Latham Sholes, QWERTY klavyeyi icat etmesi ile tanınır.

Bir yıl sonra 28 tuşlu piyano benzeri yazı makineleri için 3 patent almışlardı. Ancak alet sürekli sıkışıyor ve satırları kaydırıyordu. Sholes 1872 yılında piyano tuşu yerine yuvarlak tuş takımı içeren bir klavye için yeni bir patent başvurusunda bulundu. Devamında Scientific American dergisi bu yeni yazı makinesi hakkında övgü dolu bir yazı yayınladı.

QWERTY Harfleri Neden Bir Araya Geldi?

Piyano tipi klavyede en sık kullanılan İngilizce harf dizileri olan “th”, “st” ve “re” birbirine yakındı. Sholes, bu sorunu çözmek için klavyede bu harfleri birbirinden ayırmaya çalıştı. Harflerin dizilimi ile ilgili bir çok şehir efsanesi mevcuttur. Ancak aslında QWERTY klavyesi, iki elle hızlı yazmada en iyi alfabe yerleşimini belirlemek için birçok daktilo uzmanına danışıldıktan sonra ortaya çıktı.

Bu yazı makinesi devamında ev aletleri üretim işine girmiş olan Remington şirketinin dikkatini çekti. Remington, aleti pazarlamak için bir anlaşma imzalayarak, harf sıralaması QWERTUIOPY şeklinde olan ilk prototipi üretti. Ancak bu sıralamadan memnun kalmayan Sholes Y harfinin yeniden T ile U arasına konmasını istedi. Remington kabul etti ve ilk yazı makinesi 1874 yılında QWE.TY harf dizilimi ile piyasaya çıktı. Noktanın yerine dikkat etmenizi öneririz. Yerinin neden burası olduğu tam olarak bilinmiyor. Neyse ki ilerleyen süreçte R ile yer değiştirdi ve nokta sağ alt köşedeki yerine geçti.

Remington No. 2, shift tuşuyla hem büyük hem de küçük harfleri kullanan ilk daktiloydu.

Klavye Savaşları

Q klavye hızlı yazmayı sağlamak için geliştirilmişti. Günümüzde de bu inancımız hala devam ediyor. Bu nedenle de bu klavyeyi kullanmaktan vazgeçemiyoruz. Bununla birlikte, bu klavyeden daha hızlı yazma sağladığını iddia eden birçok başka klavye icat edilmiştir. Bunların içinde en çok bilineni DVORAK klavyedir.

Dvorak klavyesi ile QWERTY klavye karşılaştırması

1930’larda daktilo ile yazmak yaygınlaştıkça araştırmacılar klavyenin kullanışlılığını sorgulamaya başladılar. Augost Dvorak bir mühendis ekibi klavyenin olası 250 varyasyonunu test etti. Sonunda QWERTY tasarımının olası en kötü dizilimlerden biri olduğuna karar verdi. DVORAK klavyesi, 1936’da piyasaya sürüldü. Dvorak’ın klavyesinin en önemli özelliği, en sık kullanılan harflerin, geleneksel QWERTY klavyesine kıyasla kullanıcının parmak hareketini azaltacağını iddia ettiği ana satırlarda olmasıydı. Ancak bu klavye fazla rağbet görmedi. Günümüzde bazı işletim sistemleri, Dvorak’a geçme seçeneği sunar.

Q klavye ise mekanik daktilodan bilgisayarlara, oradan da dokunmatik dünyamıza sorunsuz bir biçimde geçiş yaptı. Sonucunda Latin alfabesinin standart olduğu her yerde kullanılmaya başlandı. Çok iyi bildiğimiz gibi, insanlar genellikle değişime karşı dirençlidir. QWERTY klavyenin en yaygın kullanılan klavye stili olmasının bir nedeni de budur. Sonuçta bir aleti tuşlamak gerekliliği devam ettiği müddetçe Q klavyeden vazgeçilemeyecek gibi duruyor.

Kaynaklar ve İleri Okumalar:

Matematiksel

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.
Başa dön tuşu