Mor Renkli Ülke Bayrakları Neden Nadirdir?

Geçtiğimiz yıllarda yayınlanan bir videoda “Bugün dünyada 196 ülke var ve neredeyse hiçbirinin ulusal bayrağında mor renk yok.” cümlesi yer almıştı. Buradaki “neredeyse hiçbirinin” ifadesi daha sonra yanlış yorumlanarak, “hiç bir ülkenin bayrağında mor renk bulunmamaktadır” biçiminde bir habere dönüştü. Bunun sonucunda da bir çok web sitesi kopyala yapıştır mantığı ile aynı haberi farklı başlıklar altında pazarlamayı tercih etti.

Ülkelerin ulusal bayrakları karşımıza çoğu zaman çeşitli tasarımlar ile çıkar. Bazı ülkeler bayraklarında kırmızı, sarı ve turuncu gibi parlak renkleri, bazıları ise çok çarpıcı olmayan renkleri tercih etmiştir. Ancak gerçekten de mor renk, ulusal bayraklardaki en nadir bayrak renklerinden biridir. Bunu aşağıdaki yüzdelere bakarak da görmeniz mümkündür.

Aslında mor renk güç, bağımsızlık, kraliyet, asalet, zenginlik, bağlılık, barış, gurur ve diğer olumlu niteliklerle ilişkilidir. Bu nedenle, herkes onu çoğu ülkenin bayraklarında bulmayı beklerdi. Ancak durum böyle değil. 

Ancak daha önceleri farklı teyit sitelerinde de konu ele alındığı gibi, ülkelerin bayraklarında mor renk bulunur. Aşağıdaki ülke bayrakları buna bir örnek olacaktır.

Mor renkli ülke bayrakları nadir rastlanmakla birlikte mevcuttur.

İster inanın ister inanmayın, bayraklarda mor renge fazla rastlanmamasının nedeni öncelikle deniz salyangozlarından kaynaklanmaktadır.

Bayraklarda Mor Renk Neden Nadirdir?

Bir zamanlar mor boya yaygın olarak Lübnan’ın Akdeniz kıyısında yer alan Tyre şehrinden elde edilmekteydi.( Bugünkü adıyla Sur şehri.) Yunanlılar bu bölgeye mor renkten esinlenerek Phoenicia, yani “Mor diyarı” anlamına gelen “Fenike” adını vermişlerdi.

Murex salyangozu endokrin bezlerinden mor mukus salgılar. O dönemlerde boya üreticileri sadece 1 gram mor boya elde etmek için on binlerce yumuşakçayı toplamak zorunda kalırdı. Daha sonra bu canlıların salgı bezlerini çıkartır ve yaklaşık 10 gün boyunca kaynatılırdı. Uzun işlemden sonra tencerede kalan, boya yapmak için kurutulması ve ezilmesi gereken kokulu bir yapışkan maddeydi.

Mor pahalı bir renkti. MS 1. yüzyılda Roma’da, bir pound Tyrian mor boyası, Romalı bir askerin yıllık maaşının yaklaşık yarısına veya günümüz bir elmas yüzüğün maliyetine eşdeğerdi. Bunun nedeni de elde edilmesinin çok zor olmasıydı. Boyanın kaynağı yukarıda görselini gördüğünüz Akdeniz’de bulunan yırtıcı deniz salyangozlarının ürettiği bir özsıvıydı.

Kısacası bu nadir renk tonunun, tarih boyunca en çok rağbet gören ve pahalı renklerden biri olması şaşırtıcı değildir . Sonuçta bir zenginlik ve güç göstergesiydi. Zaman içinde Roma, Mısır ve Pers imparatorluklarında bu renge bir saygı duyulmaya başlandı. Mor renk bu zamanlarda, maneviyatı da temsil etmeye başladı. Onu giyen eski liderler, tanrıların torunları olarak kabul edildi.

Kraliçe I. Elizabeth’in Sumptuary Kanunları, kraliyet ailesinin yakın akrabaları dışında kimsenin mor giymesini yasaklar. Bu nedenle mor renk yalnızca kullanıcının zenginliğini değil, aynı zamanda kraliyet statüsünü de yansıtır.

Sentetik Mor Renginin Bulunması İşi Kolaylaştırdı

1856’da August Hoffman adlı bir kimyager, kömür katranından kinin elde edip edemeyeceğini düşündü. Kinin elde etme çalışmalarına 18 yaşındaki William Perkin’de dahil oldu. Sonuçta Perkin kinin elde edemese de hiç beklemediği bir sonuca ulaştı. Bir gün anilin ile çalışmalarını yaparken potasyum bikromat ile tepkimesinden bir çökelti oluştuğunu gördü. Sonrasında bu çökeltinin rengini değiştirmek adına karışıma etanol ekledi. Böylelikle sentetik biçimde mor rengi elde etti.

William Perkin boyanın adına “Mauvenie” koydu. Rengin adı daha sonra 1859’da mor ebegümeci çiçeğinin Fransızca adına dayanarak “leylak rengi” olarak değiştirildi.  

Boyasının patentini aldı ve sentetik bir boyayı ticarileştiren ilk kişi oldu. Bunun sonucunda yüzyıllar boyunca ilk kez, mor tekstiller sıradan insanlar için uygun fiyatlı hale geldi. Perkin’in buluşuyla birlikte mor renk de yavaş yavaş statü sembolü olmaktan çıktı ve herkesin kullandığı bir renge dönüştü.

Mor Neden Yaygın Bir Bayrak Rengi Değildir?

Mor bayrakların yaygın olmamasının en önemli nedeni, 19. yüzyılda mor rengi üretmek için yeterli kaynağın olmamasıdır. Ülkelerin bayraklarının oluşum sürecinin sentetik mor rengin keşfedilmesinden önceye dayanması, mor renkli bayrak sayısının az olmasının en temel sebebi olduğu kabul edilmektedir. Bu arada kaç ülkenin bayrağında mor renk vardır biçiminde bir arama yaparsanız çoğunlukla iki cevabına erişeceksiniz. Ancak aşağıdaki listede bayraklarında mor renk bulunan ülkelerin tamamını görebilirsiniz.

Detaylar için: https://en.wikipedia.org


Kaynaklar ve ileri okumalar


Dip Not:

Matematiksel, 2015 yılından beri yayında olan ve Türkiye’de matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmak ve ilgiyi arttırmak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Sitemizde, öncelikli olarak matematik ile ilgili yazılar yer almaktadır. Ancak bilimin bütünsel yapısı itibari ile diğer bilim dalları ile ilgili konular da ilerleyen yıllarda sitemize dahil edilmiştir. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki günümüzde oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım

Matematiksel

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.
Başa dön tuşu