Einstein’ın Bulmacası Olarak Ünlenen Soruyu Çözebilecek misiniz?
Efsaneye göre Einstein bu bilmeceyi gençlik yıllarında hazırlamıştı. Hatta bazıları, onun bu soruyu öğrencilerine yönelttiğini ve bunu yaparken amacının onları zorlamak, hatta biraz da gözlerini korkutmak olduğunu ileri sürer. “Einstein’ın Bulmacası” adıyla ünlenen bu soru hakkında anlatılan ikinci iddia ise daha da çarpıcıdır: Rivayete göre dünya nüfusunun yalnızca yüzde 2’si bu bilmeceyi çözebilir.
Tahmin edebileceğiniz gibi bu iddiaların sağlam bir dayanağı yoktur. Yazıda okuyacağınız ve benzerlerine farklı kaynaklarda rastlayabileceğiniz bu bulmaca, büyük olasılıkla 1960’lardan kalmadır. İlk olarak kimin tarafından kaleme alındığı ise bilinmemektedir.
Bulmaca, 1962 yılında Life International dergisinde yayımlandı. Daha sonraki yıllarda bazı kaynaklar onu Einstein’a atfetti ve zamanla “Einstein’ın Bulmacası” adıyla ünlendi. Ancak Einstein’ın 1955’te öldüğü düşünülürse, bu iddia pek olası görünmez.
Sonuç olarak bu bulmacanın Einstein ile bilinen bir bağlantısı yoktur. Yine de okurların onu tanıyabilmesi için biz de yaygın kullanılan adı tercih ettik. Bu kısa bilgilendirmenin ardından artık bulmacaya geçebiliriz.
Einstein’ın Bulmacası Nedir?
Bir mahallenin sokağında yan yana dizilmiş beş ev vardır. Bu evlerin sahipleri farklı milletlerdendir. Evlerin duvarları farklı renktedir. Her ev sahibi farklı bir içecek içer, farklı bir sigara markası kullanır ve farklı bir evcil hayvana sahiptir.
Bulmaca ise şu senaryo ile başlar: Dünyanın en nadir bulunan balığı şehir akvaryumundan çalınmıştır. Polis, izleri yan yana duran beş özdeş evin bulunduğu bir sokağa kadar takip eder. Ancak ekiplerin bütün evleri aynı anda araması mümkün değildir. Üstelik yanlış evi seçerlerse hırsız takip edildiğini anlayacak ve kaçacaktır.
Elinizde yalnızca bazı ipuçları var. Bu ipuçlarını doğru biçimde değerlendirerek balığın hangi evde olduğunu bulabilir misiniz?
Bulmaca ile ilgili bildiklerimiz şunlardır:
- Sokakta yan yana dizilmiş beş ev vardır. Bu evlerin duvarları farklı renktedir: kırmızı, yeşil, sarı, mavi ve beyaz.
- Her evde farklı milletten biri oturur: İngiliz, İsveçli, Danimarkalı, Norveçli ve Alman.
- Her biri farklı bir içecek sever: su, kahve, çay, süt ve bira.
- Her ev sahibinin farklı bir evcil hayvanı vardır: kedi, kuş, köpek, at ve akvaryumdan çalınan balık.
- Ayrıca her biri farklı bir sigara markası kullanır: Blue Master, Dunhill, Blends, Pall Mall ve Prince.
Verilen ipuçları ise şunlardır:
- İngiliz, kırmızı duvarlı evde oturur.
- İsveçlinin köpeği vardır.
- Danimarkalı çay içer.
- Yeşil duvarlı ev, beyaz duvarlı evin hemen solundadır.
- Yeşil duvarlı evin sahibi kahve içer.
- Pall Mall içen kişinin bir kuşu vardır.
- Ortadaki evde oturan kişi süt içer.
- Sarı duvarlı evde oturan kişi Dunhill içer.
- Norveçli birinci evde oturur.
- Blends içen kişi, kedisi olan kişinin yanındaki evde oturur.
- Atı olan kişi, Dunhill içen kişinin yanındaki evde oturur.
- Blue Master içen kişi bira içer.
- Norveçli, mavi duvarlı evin yanında oturur.
- Alman, Prince içer.
- Blends içen kişinin yan komşusu su içer.
O hâlde soru şu: Akvaryumdan çalınan balık kimin evindedir?
Bulmacanın Çözümü
Bilgiler ilk bakışta oldukça karışık görünebilir. Bu nedenle çözümü kolaylaştırmak için bir çizelge hazırlamanız iyi olur. Evlerin numaralarını üst kısımda yatay bir sıraya yazın. Evlerin özelliklerini ise sol tarafta, satır başlarına yerleştirin. Ardından elinizdeki bilgileri tabloya işlemeye başlayın.
Öncelikle kesin olarak bildiklerinizden başlamanız gerekir. Norveçli birinci evde yaşıyor ve ortadaki evde yaşayan kişi süt içiyor. Bu iki bilgiyi çizelgeye yerleştirin. Bunlar, tıpkı Sudoku bulmacasındaki başlangıç sayıları gibidir.
Ayrıca Norveçlinin mavi evin yanında yaşadığını biliyoruz. Birinci evin yanında yalnızca ikinci ev bulunduğu için, ikinci evin mavi olması gerekir. Bu üç bilgiyi yerleştirdiğinizde bulmacanın ilk kısmı ortaya çıkar.
Şimdi yeşil ve beyaz evlerle ilgili ipuçlarına bakalım. Yeşil evin sahibi kahve içiyor ve yeşil ev, beyaz evin hemen solunda yer alıyor. Kahve içen kişinin bulunduğu yeşil ev ikinci ev olamaz, çünkü ikinci ev mavidir. Ortadaki ev de olamaz, çünkü orada yaşayan kişi süt içiyor.
Bu durumda yeşil ev ve kahve içen kişi için geriye 1, 4 ve 5 numaralı evler kalır. Ancak yeşil evin, beyaz evin hemen solunda olması gerekir. Bu nedenle yeşil ev 5 numaralı ev olamaz. Birinci ev de uygun değildir, çünkü yeşil evin hemen sağında beyaz ev bulunmalıdır; oysa ikinci evin mavi olduğunu zaten biliyoruz.
Sonuç olarak 4 numaralı ev yeşildir ve bu evde yaşayan kişi kahve içer. Buna bağlı olarak 5 numaralı ev de beyazdır. Çizelge tamamlandığında balığın 4. evde yaşayan Alman’a ait olduğu görülür. Bu nedenle bilmecenin cevabı Alman’dır.”
Biz çözümü yayınladık. Ancak öncelikle kendinizin denemesini öneririz. Yazının bitiminde ayrıca göz atmak isterseniz: Dünyanın En Zor Mantık Bulmacasını Çözebilecek misiniz?.
Kaynaklar ve ileri okumalar
- Can you solve “Einstein’s Riddle”. Bağlantı: https://www.youtube.com/watch?v=1rDVz_Fb6HQ
- Riddle of the Week #10: Einstein’s Riddle. Yayınlanma tarihi: 6 Ocak 2017. Bağlantı: Riddle of the Week #10: Einstein’s Riddle
Size Bir Mesajımız Var!
Matematiksel, matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmak ve ilgiyi arttırmak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Sitemizde, öncelikli olarak matematik ile ilgili yazılar yer almaktadır. Ancak bilimin bütünsel yapısı itibari ile diğer bilim dalları ile ilgili konular da ilerleyen yıllarda sitemize dahil edilmiştir. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki günümüzde oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım.
Matematiksel
