Sanat ve Edebiyat

Da Vinci’nin Vitruvius Adamı Neden Önemlidir?

Vitruvius Adamı mimari, anatomi ve geometrinin bir kombinasyonunu temsil etmektedir.

Günümüzde bir deha olarak tanınan Leonardo da Vinci hem sanatta hem de bilimde eşsiz yeteneklere sahip idi. Onun üstün yeteneği ve hayal gücü Mona Lisa’dan uçan makine tasarımlarına kadar bize miras bıraktığı bir çok eserde günümüzde gözlemlenebilmektedir. Da Vinci aynı zamanda anatomi ile de ilgili idi. İnsan bedeninin kusurluğu ve barındırdıkları oran onu yakından ilgilendiriyordu. Onun günlüklerinden birinde bulunan, aldığı notların yanında çizdiği bir eskiz olan “Vitruvius Adamı” bu konudaki görüşlerini ortaya koymaktadır.

 Vitruvius
İtalya’nın Venedik kentindeki Gallerie dell’Accademia’nın mülkiyetinde olan çizim, genellikle mükemmel orantılı bir insan vücudunu resimsel olarak tasvir etmenin ilk örneklerinden biri olarak kabul edilir.

Marcus Vitruvius Pollio

Resmin adı Antik Romalı ünlü mimar ve yazar Marcus Vitruvius Pollio (MÖ.80-15) dan esinlenilmiştir. Modern mimarinin temelleri Marcus Vitruvius tarafından 10 ciltlik önemli eseri “De Architectura”( Mimarlık Üzerine) ile 1. yy’da atıldı. Vitruvius kitabında “Utilitas, Firmitas, Venustas” kavramları üzerine mimarinin kurulması gerektiğini belirtti. Vitruvius’un kitabı 1520 yılında Cesare Cesariano tarafından Latinceden İtalyancaya çevrildi. Tapınakların inşası ve tasarlanması konusundaki tartışmalarında simetri ve oranın önemini büyük ölçüde vurguladı. Vitruvius, Leonardo Da Vinci‘yi derinden etkileyen kişilerden biri olmuştur.

Vitruvius’un kitapları mimaride kullanılan oranlarının yanında, insan vücudu hakkında yaptığı çok sayıda ilginç gözlemi içeriyordu. Vitruvius’a göre göbek insan vücudunun merkeziydi. Göbeği merkez olarak kabul ederseniz vücudun etrafına mükemmel bir çember çizmek mümkündü. Çalışmalarında bulunan bir başka ilginç nokta, bir adamın boyunun neredeyse kol açıklığına eşit olduğuydu. Bu da adamın bir karenin içinde olmasını gerektiriyordu. Bir çok sanatçı, Vitruvius’un işaret ettikleri orantılara uyan insan figürleri çizmeye çalıştıysa da, bu çizimlerin hepsi biçimsiz gözüküyordu.

Francesco di Giorgio tarafından çizilen Vitruvius Adamı

Vitruvius Adamı Çiziminin Ardındaki Geometri

Da Vinci matematik eğitimi almamasına karşın, dönemin saygın matematik öğretmenlerinden biri olan Luca Pacioli’den dersler almış ve kendini geliştirmişti. Da Vinci ise, doğru çizimin ancak çemberin ve karenin merkezinin farklı noktalar alınmasıyla yapılabileceğini fark etti. Çünkü hem çember hem de kare aynı merkez alındığında çözümü imkansız olan çemberin karelenmesi sorunu ortaya çıkıyordu. Leonardo çizimini, diğer tüm sanatçıların aksine titizlikle yaptı. Dahası, çizime eşlik eden notlarıyla, kullanılan klasik mimari kavramlarının yanı sıra gözlemlerini de dile getirdi. Leonardo da Vinci bir bilim ve sanat adamıydı. Vitruvius Adamı ise bu ikisinin birleşimi biçimindedir. Leonardo, insan vücudunun ideal oranlarına hayran kaldığı için, Mona Lisa ve Son Akşam Yemeği gibi diğer ünlü resimlerde olduğu gibi altın oran kavramını Vitruvius Adamı’na uyguladı

Çizimde altın oran, adamın ayaklarının tabanından göbeğine olan mesafenin, göbek deliğinden başının tepesine olan mesafeye bölünmesiyle hesaplanır. Bu biçimde elde edeceğimiz sayı yaklaşık 0,656 olacaktır. Gerçek altın oranın yaklaşık 0,618 olduğunu bildiğimize göre bu sonuç oldukça yakındır.

Sonuç olarak, Vitruvius Adamı mimari, anatomi ve geometrinin bir kombinasyonunu temsil etmektedir. Çizimin orjinali şu anda Venedik’te bulunan Gallerie dell’Accademia‘da sergilenmektedir.

Kaynaklar ve ileri okumalar:

Matematiksel

Sibel Çağlar

7 yıl Kadıköy Anadolu Lisesinin devamında lisans eğitimimi Marmara Üniversitesi İng. Matematik öğretmenliği üzerine tamamladım. Devamında 20 yıl çeşitli özel eğitim kurumlarında matematik öğretmenliği ve eğitim koordinatörlüğü yaptım. 2015 yılında matematiksel.org web sitesini kurdum. Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı. Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler