Eğitim Bilimleri

30 Milyon Kelime Farkı Ne Anlama Gelmektedir?

1990’ların başlarında, Rice Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, sosyo-ekonomik durumun okul öncesi dönemde bir çocuğun gelişimini nasıl etkilediğini ortaya şok edici istatistikler buldular. Düşük gelirli ailelerin çocukları, üç yaşından önce yüksek gelirli ailelerin çocuklarına göre yaklaşık 30 milyon daha az kelime duymaktaydı. Bu çalışma literatüre “30 Milyon Kelime Farkı” araştırması olarak geçti.

Betty Hart ve Todd Risley tarafından gerçekleştirilen bu araştırma insan beyninin en hızlı geliştiği dönemde ebeveynlerin çocuklarının bilişsel gelişimine katkılarını anlamak için yapılmıştı. Araştırma kapsamında üç farklı sosyoekonomik seviyeden 42 aileyi* seçip onların evinde belli aralıklarla ses kaydı almışlardı. Çocukları iki buçuk yıl boyunca, her ay bir saat gözlemlemişlerdi. Araştırma tamamlandığında ortaya çıkan sonuç bize ailelerin gelir seviyesi ne olursa olsun çocukların birbiri ile aynı gelişimsel süreci gösterdiğini ortaya koymuştu. Ancak önemli bir fark vardı. Varlıklı ve eğitimli ailelerden gelen çocuklar 3 yaşına geldiğinde toplam 45 milyon kelime, orta eğitim ve gelir seviyesine sahip ailelerde yetişen bir çocuk ise ortalama 30 milyon kelime duymuş oluyordu.

Düşük eğitim ve gelir seviyesinden gelen bir çocuk ise 3 yaşına gelene kadar yalnızca 15 milyon kelime ile tanışıyordu. Yani alt ve üst grup arasındaki fark tam “30 milyon kelime.” kadardı. Literatüre “30 milyon kelime farkı” olarak giren bu fenomenin** nedeni, üst sosyoekonomik seviyeden ailelerin çocuklarıyla daha çok “kaliteli” zaman geçirmesi, daha çok diyalog kurması ve o diyaloglarda daha çok kelime sarf etmesi idi.

Son yıllarda yapılan ek çalışmalarla da biliyoruz ki sadece konuşma değil, konuşmanın niteliği de önemli bir faktör. Gelişimin ilk yılları beyinde hızlı bir büyüme dönemidir. Yaşamın ilk üç yılındaki gelişmeler, bir çocuğun tüm yaşamı için potansiyel akademik başarının belirlenmesine yardımcı olur. Bir çocuğun bu ilk yıllarda yaptığı her eylem, beyinden sinir sistemine bir sinyal iletimi ile sonuçlanır. Çocuk belirli eylemleri defalarca tekrarladığında, beyin ve sinir sistemi arasındaki bağlantı katılaşır ve içgüdüsel hale gelir. Acı olan, ilk 36 ayda ortaya çıkan kelime farkının sonraki yıllara etkisi. Daha çok kelimeye aşina çocuklar okula başladıklarında öğrenmeye hazır olurlar ve fark artarak devam eder.

Aradaki Gelişimsel Fark Kapanabilir mi?

okumak, kitap

Çocukların erken yaşta kelime haznesi elbette sadece konuşmak ile gelişmez. ​Kelime hazinesini genişletecek en önemli faaliyetlerden birisi de çocukları kitaplarla buluşturmak. Çocuklara kitap okumak, hem ebeveyn ve çocuk arasındaki iletişimi güçlendirecek, kaliteli vakit geçirmelerini sağlayacak hem de her kitapta farklı kelimeler öğrenmesini sağlayacaktır. Bu alandaki en önemli araştırmalardan biri olan, Nevada Üniversitesi’nden Sosyolog Mariah Evans’ın 42 ülke arasında yaptığı çalışma. Sonuçlarına göre evdeki kitap sayısı çocuğun bilişsel becerilerinin gelişmesi ve akademik performansı üzerinde çok güçlü bir etkiye sahip.

Araştırmadaki dikkat çeken bir diğer nokta ise kitapların özellikle eğitim seviyesi ve geliri düşük olan dezavantajlı ailelerin çocukları için daha da çok faydalı olması. Konu ile ilgili daha kapsamlı yazımızı incelemek isterseniz: Çocuğun Başarısı Evdeki Kitap Sayısı İle Doğru Orantılı. Sosyoekonomik durum ne olursa olsun, ailelerin yaşam biçiminde yapacakları küçük farklar çocuklarının geleceğinde büyük farklar yaratabilir. Çocuklarımızla kaliteli diyalog kurmak, zaman geçirmek, ona hikayeler anlatmak ve kitaplar ile dolu bir evde büyümelerini sağlamak onlara sunacağımız en önemli katkımız olacaktır.

Dip Not: *Daha sonra bu araştırmaya bazı eleştiriler yapılmıştır. İlk eleştiri seçilen aile sayısının (42) bu kadar geniş kapsamlı bir araştırma açısından yeterli olmaması hakkında olmuş. **Ayrıca 30 milyon gibi bir rakamın doğruluğu sorgulanıyor. Muhtemel biraz da dikkat çekmek açısından rakam abartılı! Bu eleştirilerin toplu olarak ele alındığı yazıya göz atmak isterseniz: Let’s Stop Talking About The ’30 Million Word Gap’

Kaynaklar ve İleri Okumalar:

Matematiksel

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.
Başa dön tuşu