Kentucky’nin Mavi İnsanları Fugate Ailesinin Arkasındaki Bilim

1975 yılında Benjamin Stacey adında bir bebek dünyaya geldiği zaman doktor ve hemşireler oldukça şaşırmıştı. Bunun nedeni bebeğin koyu mavi bir ten rengi ile doğmasıydı. Çeşitli testler yapmalarına rağmen, doktorlar bu bebeğin ten renginin neden normalden farklı olduğunu anlayamadılar.

Gerçekte Stacey, Fugate ve Smith’in beşinci göbekten torunuydu. O doğana kadar Kentucky’nin Appalachian dağlarında yaşayan mavi ten renkli insanlar sadece bir anıdan ibaretti. Benjy Stacy, aslında Fugate ailesinin kendine özgü genetik mirasını taşıyordu.

Kentucky’nin Mavi İnsanları Fugate Ailesinin Hikayesi Nasıl Başladı?

Dow Fugate ve Eleanor Fugate’in fotoğrafı.

Amerika Birleşik Devletleri’ndeki ilk Fugate, 1820’de Kentucky, Troublesome Creek’e yerleşen Fransız bir yetim olan Martin Fugate idi. Fugate cildini göz alıcı çivit mavisi bir renge dönüştüren genetik bir rahatsızlıktan mustaripti. Tuhaf bir tesadüf eseri Fugate, sahip olduğu aynı nadir genetik özelliğe sahip bir kadınla evlenecekti. Aslında Elizabeth Smith solgun ve beyaz tenli bir kadındı. Ancak o da yedi çocuğundan dördünün mavi tenli olarak doğmasına yol açan çekinik bir gene sahipti.

Yerleştikleri yer olan Troublesome Creek, diğer kasabalara kara ve demiryolları ile ulaşımı olmayan küçük bir yerleşim yeriydi. Kasabadaki genç kızların ve erkeklerin eş seçmek için kısıtlı imkânları olduğu için akraba evliliği oranı yüksekti. Topluluğun böylesi olağanüstü şekilde kapalı olması, mavi ten rengine neden olan bu bozukluğun gelişebilmesi için eşsiz bir yuva bulmasına yol açtı.

Aile toplum tarafından dışlandıkları için izole bir ortamda yaşamayı tercih edecekti. Fugate Ailesinin evi

Sonraki yüz yıl boyunca, Fugate ailesi görece tecrit içinde yaşamaya devam ettiler ve Troublesome Creek halkı tarafından da mavi insanlar olarak kabul edildiler.

Fugate Ailesinin Mavi Cilt Renginin Sebebi Neydi?

Bu mavi renk, methemoglobinemi adı verilen bir hastalığın sonucuydu. Methemoglobinemi, vücuttaki methemoglobin düzeyinin artması sonucunda hücrelere çok az oksijen ulaştırıldığında ortaya çıkan bir tür kan hastalığıdır. Methemoglobinemin doğuştan ya da edinilmiş olabilir.

Fugate aile ağacı. Fugate ailesi genellikle akraba evliliği yapmıştır. .

Doğuştan olması durumunda sebep genetik unsurlardır. Doğuştan olan durumda cildi maviye, dudakları mora, kanı ise çikolata kahverengisine çevirir. Bu durum mavi bebek sendromu olarak da bilinmektedir. Methemoglobin düzeyinin artışına yol açan diğer faktörler ise çeşitli ilaçlar ve kimyasallardır. Nedeni ortadan kaldırıldıktan sonra kısa sürede düzelir.

Fugate ailesinin mavi renkleri paylaşılan genler sonucundaydı. Aslında ailenin başka bir sağlık sorunu yoktu. Ancak 1960’lara gelindiğinde ailenin genç fertleri cilt renklerinden dolayı rahatsızlık duymaya başladılar. Bu nedenle de Kentucky Üniversitesi’nin tıbbi kliniğinde bir hematolog olan Madison Cawein’e ulaştılar.

Luna Fugate ve John Stacy

Cawein, izole Alaska Eskimo popülasyonları üzerine yapılan çalışmalardan toplanan araştırmaları kullanarak, Fugate ailesinin bu fertlerinin nadir bir kalıtsal kan bozukluğu taşıdığı sonucuna vardı. Aslında mavi Fugate’ler diyaforaz enziminden yoksundu.

Mavi Ten Renginin Tedavisi Mavi Boya İdi

 Mantığa aykırı olarak, vücudun methemoglobini hemoglobine dönüştürme sürecini aktive etmek için en iyi kimyasal metilen mavisi boyadır. 

Cawain, Patrick ve Rachel’in mavi ciltlerini pembeye çevirmek için ilaç ve boya bileşimi metilen mavisi iğneleri kullandı. Yani mavi ten rengini tedavi etmek için vücuda daha fazla mavi verdi. Sonuç olarak Fugate ailesi artık mavi değildi. Ayrıca düzenli olarak ilaçlarını aldıkları sürece hayatlarını normal bir şekilde yaşayabilirlerdi.

Benjamin Stacy

Küçük Benjamin’e gelince, doğumundan birkaç ay sonra ten rengi bir bebek için ortalama renge dönmeye başladı. Yedi yaşına geldiğinde, mavi renk tonunun neredeyse tamamını kaybetmişti. Bugün Benjy ve Fugate’in soyundan gelenlerin çoğu mavi renklerini kaybetmiş olsalar da, üşüdüklerinde veya öfkeyle kızardıklarında ciltlerinde mavi renk tonu belirmeye devam ediyor.



Kaynaklar ve ileri okumalar


Dip Not:

Matematiksel, 2015 yılından beri yayında olan ve Türkiye’de matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmak ve ilgiyi arttırmak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Sitemizde, öncelikli olarak matematik ile ilgili yazılar yer almaktadır. Ancak bilimin bütünsel yapısı itibari ile diğer bilim dalları ile ilgili konular da ilerleyen yıllarda sitemize dahil edilmiştir. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki günümüzde oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım.

Matematiksel

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.

Bu Yazılarımıza da Bakmanızı Öneririz