Zamanı söylemek çoğu durumda kolaydır. Ancak üzerinde sayı bulunmayan ve rastgele bir açıyla döndürülmüş bir saat söz konusu olduğunda işler zorlaşır. Üstelik akrep, yelkovan ve saniye ibreleri de aynı uzunluktaysa, problem daha da karmaşık hâle gelir.
Görselde tam olarak böyle bir saat var. Bu tür bulmacalar, Rusya’da lise düzeyindeki mantık derslerinde öğrencilere yöneltilir. Bu nedenle “Rus saati problemi” olarak bilinir.
Şimdi saate dikkatle bakın. Kadranda saat ve dakika işaretleri bulunur, ancak sayılar yoktur. Bu yüzden 12’nin hangi işarete karşılık geldiğini belirlemek mümkün değildir. Ayrıca akrep, yelkovan ve saniye ibreleri birbirinin aynıdır.
Soldaki iki ibre, saat işaretlerinden birini tam olarak gösterir. Sağdaki ibre ise ne bir saat işaretine ne de bir dakika işaretine tam olarak denk gelir; ikisinin arasında kalır. Peki, saat kaç?
Solda sola doğru uzanan iki ibreden alttakini A, üsttekini C olarak adlandıralım. Sağa doğru uzanan ibreye ise B diyelim. A ve C ibreleri, kadrandaki saat işaretlerinden birinin tam üzerine denk gelir. Eğer bu iki ibreden biri akrep olsaydı, yelkovan ile saniye ibresinin üst üste gelmesi ve birlikte 12’yi göstermesi gerekirdi. Ancak böyle bir durum yoktur. Bu nedenle akrep, B ile gösterilen ibredir. Artık A veya C ibrelerinden birinin saniye olduğunu biliyoruz, fakat hangisi?
Saat Problemin Çözümü
A ve C ibreleri kadrandaki ana işaretlerin tam üzerine geldiğine göre, bu ikisinden biri mutlaka dakika ibresi olmalıdır. Bu da dakika değerinin 25, 30 ya da 35 gibi tam bir değere karşılık geldiğini gösterir. Böyle bir durumda saniye değeri de sıfır olmalıdır. Dolayısıyla saniye ibresi tam olarak 12’nin üzerinde bulunmalıdır.
Bu aşamadan sonra problemi iki ayrı olasılık üzerinden incelemek gerekir. Hangi ibrenin saniye, hangisinin dakika ibresi olduğunu varsayarak ilerleriz.
1.seçenek: A’nın saniye ibresi olduğunu varsayalım ve kadranı buna göre yorumlayalım. Bu durumda C dakika ibresi olur ve 2’nin üzerinde bulunduğu için saatin 10 dakika geçtiğini anlarız.
Ancak burada bir tutarsızlık ortaya çıkar. Saat 10 geçiyorsa, akrep henüz bulunduğu saatten çok uzaklaşmamış olmalıdır. Yani iki saat işareti arasında yolun sadece küçük bir kısmını almış olması gerekir. Bu da akrebin, örneğin 6 ile 7 arasındaysa, 6’ya daha yakın bir konumda olması anlamına gelir.
Fakat görselde akrep buna hiç uygun değildir. Neredeyse bir sonraki saat işaretine ulaşmış gibidir. Bu nedenle bu varsayım gözlemle çelişir ve elenir.
2. seçenek: Bu kez C’nin saniye ibresi olduğunu varsayalım ve kadranı buna göre yorumlayalım. Bu durumda A, dakika ibresi olur ve 10’un üzerinde bulunduğu için saatin “10 kala” olduğunu anlarız.
Şimdi akrebe bakalım. Bu durumda akrebin, bulunduğu saatten bir sonrakine oldukça yaklaşmış olması gerekir. Gerçekten de görselde ibre 4 ile 5 arasındadır ve 5’e daha yakındır. Bu, “10 kala” durumuyla tam olarak örtüşür. Dolayısıyla doğru yorum budur ve saat 4:50’yi göstermektedir.
Kaynaklar ve İleri Okumalar:
- What Time Is It on This Russian Clock?; Kaynak site: Popular Mechanics. Yayınlanma tarihi: 20 Kasım 2020. Bağlantı: What Time Is It on This Russian Clock?/
- What Time Is It? Puzzle From Russia. Yayınlanma tarihi: 1 Temmuz 2019. Kaynak site: Mind Your Decision. Bağlantı: What Time Is It? Puzzle From Russia
Size Bir Mesajımız Var!
Matematiksel, matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmak ve ilgiyi arttırmak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Sitemizde, öncelikli olarak matematik ile ilgili yazılar yer almaktadır. Ancak bilimin bütünsel yapısı itibari ile diğer bilim dalları ile ilgili konular da ilerleyen yıllarda sitemize dahil edilmiştir. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki günümüzde oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım.
Matematiksel
