Fizik

Deniz Kabuğunda Okyanusun Sesini Duyabilir miyiz?

Çocukluğumuzda ve muhtemelen hala çoğumuzun sevdiği alışkanlıklardan bir tanesi deniz kıyısına gittiğimiz zamanlarda deniz kabuğu toplamak olmuştur. Eğer yeterince büyük bir tanesine de denk geldiyseniz muhtemel kulağınıza götürüp yaygın bir söylenceyi denemiş olabilirsiniz. Bu söylenceye göre denizden ne kadar uzak olursanız olun deniz kabuğunda okyanus dalgalarının sesini duyabilirsiniz. Peki bu ne kadar doğru? Kulaklarımızı kapattığımız zaman duyduğumuz ses aslında nedir? Bu ses elbette tam olarak okyanusun sesi değildir. Aslında bu sakinleştirici fenomenin arkasında basit bir akustik açıklama vardır. Üstelik aynı sesi bir deniz kabuğu olmadan duymanız da mümkündür.

Bazı insanlar, duyulan bu sesin damarlarımızdaki kan akışının yankısı olduğunu düşünse de bu da doğru değildir. Eğer doğru olsaydı, herhangi bir egzersiz yaptıktan sonra kan akışı hızlandığı için sesin şiddetinde artış olması gerekirdi. Oysa ki böyle bir değişim olmaz dolayısıyla bu varsayım da başarısız olur. Son iddia ise vınlama biçimindeki bu sesin deniz kabuğu içerisine giren hava akışından kaynaklandığını öne sürer. Bu açıklama ilk bakışta ikna edici görünse de, izolasyon yapılmış olan bir odada denendiği zaman, ortamda hava olmasına rağmen bu ses duyulmaz. Dolayısıyla sebebi bu da değildir.

Her zaman çevremizde bir ortam gürültüsü vardır. Deniz kabuğu da yapısı nedeniyle bu ortam gürültüsünü yakalar ve sesi farklı frekanslara çevirerek iletir.

Deniz Kabuğundan Neden Ses Gelir?

Çocukluğumuzun bu akustik gizeminin ardındaki sebep yani okyanus sesi olarak tanımladığımız bu ses, aslında sadece ortam gürültüsü yani çevremizdeki sestir. Kulağınızın biraz üzerinde tuttuğunuz deniz kabuğu, yapısı nedeniyle bu ortam gürültüsünü yakalar. Sesi farklı frekanslara çevirerek iletir. Yani ses kabuğun içerisinde yankı yapar. Kabuğun boyutu ve şekli bu nedenle duyduğunuz ses üzerinde bir miktar etkiye sahiptir. Farklı kabuklar farklı sesler çıkarır çünkü farklı kabuklar farklı frekansları vurgular. Ayrıca kabuğu kulağınızdan biraz uzaklaştırırsanız çıkan sesin, daha yüksek olduğunu da fark edebilirsiniz.

Kabuğun duvarlarını bir rezonans odası olarak düşünülebilirsiniz. Bu tip bir yapı akustik bir dalgayı yansıtan iç yüzeylere sahiptir. Bir dalga bir rezonans odasına girdiğinde, düşük kayıpla oda içinde ileri geri sıçrar. Günlük yaşantımızın gürültüsü içerisinde genelde çevremizdeki tüm seslere, özellikle de çok düşük olanlara pek dikkat etmeyiz. Bu tür sesleri duymak için, onları güçlendirmemiz gerekir. Deniz kabuğu, avuç içiniz ya da boş bir fincan gibi boşluklar doğal olarak bu iş için işe yarar ve etraftaki gürültüyü yakalar. Bu ortamlarda sesler boşluğun duvarlarına çarptığında, birden çok yansımaya maruz kalırlar. Bu durumda hapis kalan ses dalgaları şiddetlenir. Sonuçta okyanus sesi zannettiğimiz o sesi ortaya çıkartırlar.

Bu durumda bir okyanusun yakınında olduğunuzda ve kulağınıza bir deniz kabuğunu tuttuğunuzda, işittiğiniz ses ortamın gürültüsü olduğuna göre okyanus dalgalarının sesini de içerecektir. Ancak bu sesi sadece deniz kabuklarının üretmediğinin anlamak önemlidir. Avuç içimiz ya da boş bir kahve fincanıyla çevremizdeki ortam gürültüsünü yakalayabiliriz. Dalgaların sesi olmasa da benzer bir uğultuyu yine duyabiliriz.


Kaynaklar ve İleri Okumalar:

Ana sayfa » DOĞA BİLİMLERİ » Fizik » Deniz Kabuğunda Okyanusun Sesini Duyabilir miyiz?

Sibel Çağlar

Yola Kadıköy Anadolu Lisesi ile başladım. Ardından gelen tesadüfler, zamanında pek de sevmediğim, matematik ile yolumu kesiştirdi. Sonucunda Marmara Üniversitesinde İng. Matematik öğretmenliğinden mezun oldum. Zaman akıp gitti; bu süreçte ben de çeşitli özel eğitim kurumlarında matematik öğretmenliği ve eğitim koordinatörlüğü yaptım. Bu esnada da bol bol matematik ile ilgili serzenişlere şahit oldum. Ne yapmalı diye düşünürken, aklıma bu site fikri geldi. 2015 yılında matematiksel.org web sitesini kurdum. Amacım bilime ve özelinde matematiğe ilgiliyi arttırmaktı. Matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarının da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Yolumuz uzun ama kesinlikle çok keyifli.
Başa dön tuşu