-
Matematik
100 Mahkum Problemi: Cevabını Bilseniz Bile İmkânsız Gibi Gelen Bilmece
Bu yazıda, “cevabını bilseniz bile imkânsız gibi görünen” ünlü bir matematik bilmecesinden söz edeceğiz: 100 Mahkûm Problemi. Olasılık teorisi ve…
-
Matematik
Euler Karakteristiği: Dünya’nın Küre Olduğunu Kanıtlamanın Uygulaması Zor Ama Matematiksel Olarak Şık Bir Yolu
Bir gezegenin geometrik yapısını belirlemenin yollarından biri, uzaya araç gönderip yüzeyini dışarıdan görüntülemektir. Şu ana kadar yalnızca sınırlı sayıda insan…
-
Matematik
Dünya Giderek Karmaşıklaşıyor, Boltzmann Denklemi Bunu Bize Kanıtlıyor.
Evrenin hiçbir yerinde tam bir denge yok — bu da entropinin, yani düzensizlik ve karmaşıklığın, sürekli arttığı anlamına geliyor. Boltzmann…
-
Fizik
Herkesin Bilmesi Gereken 5 Fizik Denklemi
Fizik denklemleri, doğayı çözümlemenin ve evreni tanımlamanın en sağlam yollarındandır. Bugün elinizde tuttuğunuz her teknolojik cihaz bu denklemler üzerine inşa…
-
Fizik
Lise Meitner: Nobel Ödülü’nü Hak Eden Nükleer Fiziğin Unutulmuş Kadını
Lise Meitner, radyoaktivite ve nükleer fizik alanında öncü çalışmalara imza atan bir fizikçiydi. Nükleer fisyonun keşfedildiği ekibin bir parçasıydı ve…
-
Sosyoloji
Apofeni Nedir? Beynimiz Neden Bazen Yanlış Noktaları Birleştirir?
İnsan zihni çoğu zaman rastlantısal olaylar arasında anlamlı bağlar kurmaya çalışır. Bu eğilime apofeni denir. Bu olgu, yaşamlarımızda anlam ve…
-
Psikoloji
Bilişsel Karıştırma (Cognitive Shuffling) Nedir ve Gerçekten Uykuya Dalmanıza Yardımcı Olur mu?
Sosyal medyada dolaşırken, “bilişsel karıştırma” (cognitive shuffling) adı verilen bir uyku tekniğiyle karşılaşmış olabilirsiniz. Kısa videolarda oldukça etkili olduğu söyleniyor.…
-
Matematik
Henri Lebesgue: İntegralde Yenilik Yapan Bir Matematikçi
Henri Lebesgue, integral kavramını kökten değiştirerek matematiğe yeni bir boyut kazandırdı. Riemann yöntemlerinin yetersiz kaldığı karmaşık fonksiyonları da kapsayabilen Lebesgue…
-
Matematik
Ölçüm Problemi: Neden Her Uzunluğu Ölçmek Mümkün Değildir?
Metre, cetvel ya da şerit ölçü kullandığımızda, ölçmeye çalıştığımız nesnenin gerçekten ölçülebilir olup olmadığını hiç sorgulamayız. Matematikçiler de 19. yüzyılın…
-
Tarih
Antik Roma’daki Kurşun Kaynaklı Hava Kirliliği, Ortalama IQ’nun 3 puan Düşmesine Yol Açmış Olabilir
İki bin yıl önce Roma İmparatorluğu yoğun bir üretim ve ticaret faaliyeti yürütüyordu. Yollar uzak eyaletleri merkeze bağlıyor, madenler gümüş…
-
Sosyoloji
İzlenmek, Düşünce Biçiminizi de Değiştirebilir
İzlenmek sadece davranışlarımızı değiştirmiyor. Son kırk yılda biriken bulgular, bunun düşünme biçimimizi de etkilediğini gösteriyor. 1785 yılında İngiliz filozof Jeremy…
-
Fizik
Teorik Fizik Örgü Örmek Hakkında Bize Neler Öğretebilir?
Örgü örmek basit gibi görünür, ama arkasında oldukça karmaşık bir yapı vardır. Antik Mısır’dan kalma yün çoraplar, bu pratiğin en…