Sibel Çağlar

Hayatımızdaki Matematik

Mikromort: Ölüm Riskini Ölçmenin Ürpertici Hesabı

İnsanlar riskleri çoğu zaman yanlış değerlendirir. Uçaktan korkarken, istatistiksel olarak çok daha tehlikeli olan bisiklet sürmek onları bile korkutmaz. Tehlikeleri…

Beyin Jimnastiği

100 Mahkum Problemi: Cevabını Bilseniz Bile İmkânsız Gibi Gelen Bilmece

Bu yazıda, “cevabını bilseniz bile imkânsız gibi görünen” ünlü bir matematik bilmecesinden söz edeceğiz: 100 Mahkûm Problemi. Olasılık teorisi ve…

Hayatımızdaki Matematik

Euler Karakteristiği: Dünya’nın Küre Olduğunu Kanıtlamanın Uygulaması Zor Ama Matematiksel Olarak Şık Bir Yolu

Bir gezegenin geometrik yapısını belirlemenin yollarından biri, uzaya araç gönderip yüzeyini dışarıdan görüntülemektir. Şu ana kadar yalnızca sınırlı sayıda insan…

Hayatımızdaki Matematik

Dünya Giderek Karmaşıklaşıyor, Boltzmann Denklemi Bunu Bize Kanıtlıyor.

Evrenin hiçbir yerinde tam bir denge yok — bu da entropinin, yani düzensizlik ve karmaşıklığın, sürekli arttığı anlamına geliyor. Boltzmann…

Fizik

Herkesin Bilmesi Gereken 5 Fizik Denklemi

Fizik denklemleri, doğayı çözümlemenin ve evreni tanımlamanın en sağlam yollarındandır. Bugün elinizde tuttuğunuz her teknolojik cihaz bu denklemler üzerine inşa…

Fizik

Lise Meitner: Nobel Ödülü’nü Hak Eden Nükleer Fiziğin Unutulmuş Kadını

Lise Meitner, radyoaktivite ve nükleer fizik alanında öncü çalışmalara imza atan bir fizikçiydi. Nükleer fisyonun keşfedildiği ekibin bir parçasıydı ve…

Toplum Bilimi

Apofeni Nedir? Beynimiz Neden Bazen Yanlış Noktaları Birleştirir?

İnsan zihni çoğu zaman rastlantısal olaylar arasında anlamlı bağlar kurmaya çalışır. Bu eğilime apofeni denir. Bu olgu, yaşamlarımızda anlam ve…

Sağlıklı Yaşayalım

Bilişsel Karıştırma (Cognitive Shuffling) Nedir ve Gerçekten Uykuya Dalmanıza Yardımcı Olur mu?

Son zamanlarda sosyal medyada özellikle geceleri uykusuz bir halde ekran kaydırırken, “bilişsel karıştırma” (cognitive shuffling) adı verilen bir uyku tekniğini…

Ünlü Matematikçiler

Henri Lebesgue: İntegralde Yenilik Yapan Bir Matematikçi

Henri Lebesgue, integral kavramını kökten değiştirerek matematiğe yeni bir boyut kazandırdı. Riemann yöntemlerinin yetersiz kaldığı karmaşık fonksiyonları da kapsayabilen Lebesgue…

Matematik Öğrenelim

Ölçüm Problemi: Neden Her Uzunluğu Ölçmek Mümkün Değildir?

Metre, cetvel ya da şerit ölçü kullandığımızda, ölçmeye çalıştığımız nesnenin gerçekten ölçülebilir olup olmadığını hiç sorgulamayız. Matematikçiler de 19. yüzyılın…

Tarih

Kurşun Kirliliği Tarihi Değiştirdi: Roma’dan Günümüze Sessiz Zehirin Etkisi

İki bin yıl önce Roma İmparatorluğu’nun çarkları durmaksızın dönüyordu. Yollar uzak eyaletleri merkeze bağlıyor, madenler gümüş cevheri çıkarıyor, eritme ocakları…

Toplum Bilimi

İzlenmek, Düşünce Biçiminizi de Değiştirebilir

İzlenmek sadece davranışlarımızı değiştirmiyor. Son kırk yılda biriken bulgular, bunun düşünme biçimimizi de etkilediğini gösteriyor. 1785 yılında İngiliz filozof Jeremy…