Sanat ve Edebiyat

Melencolia 1: Yarım Milenyumluk Bir Muamma

Alman Rönesans’ının usta ressamı, baskı sanatçısı ve eş zamanlı matematikçisi Albrecht Dürer (1471 – 1528), Melencolia I adlı eserini 1514 yılında, beş yüz yıldan biraz daha uzun bir süre önce yaptı. Gravürün boyutları 24 x 18.8 cm.’dir. Bu eser günümüzde, tüm zamanların en parlak ve hakkında en çok tartışılan gravürlerinden biri olarak bilinir. Bu alegorik çalışma muammalarla doludur. Bazı sanat uzmanları bu çalışmayı Dürer’in bir oto portresi olarak tanımlar. 

Albrecht_Durer_-_Melencolia

Melencolia I özellikle sembolik dili bakımından zengindir

Gravürde, kanatlı figür Melankoli, halsiz ve düşünceli bir biçimde sanki entelektüel kaygılar nedeniyle ağırlaştırılmış gibi oturmaktadır. Bu esnada, Dürer’in matematiğe olan ilgisini yansıtan eserdeki birçok sembol ve motiflerden biri olan bir pusula sağ elinde bulunmaktadır. Erken Rönesans sanatçıları tasvir ettikleri dünyayı anlamaya çalıştılar. Mevcut bilimsel bilgi ile anatomi, geometri ve optik bilgilerini geliştirmeye çabaladılar. Nitekim görsel sanatçıların araştırmalarıyla bazı bilimsel gelişmeler başlatıldı. Bu alanlardan birisi de perspektif idi. Dürer, perspektif ilkelerine aşinaydı; Bu geometrik ilkeleri genç sanatçılara aktarabilmek için de “Ressamın El Kitabı” ( The Painter’s Manual ) adlı kitabı kaleme aldı.

İlginç Bir Gökkuşağı

Melencolia’nın sol tarafında, deniz ufkunun üzerinde tuhaf görünümlü bir gökkuşağı ve arkasında, merkezin dışında, parlak ışınları olan bir kuyruklu yıldız görüyoruz. Bu, Dürer’in doğum yılı olan 1471 Noelinde gözlemlenen kuyruklu yıldızdan ilham almış olabilir. Gökkuşağı ufku dikey olarak kesmekte, bu da ışık kaynağının ufka yakın olduğunu ima etmektedir.

Kesilmiş Rhombohedron

Melencolia I (B. 74; M., HOLL. 75) *engraving *24 x 18.8 cm *1514

Geometride, bir rhombohedron, yüzleri dikdörtgenler değil eşkenar dörtgen olmak dışında, küboid gibi üç boyutlu bir figürdür. Tüm kenarların aynı uzunlukta olduğu özel bir paralel boru örneği gibi düşünülebilir. Gravürde, sol merkezdeki büyük çok yüzlünün dört görünür yüzü, üç beşgeni ve bir eşkenar üçgeni vardır. Çokyüzlünün gizli tarafının benzer biçimde olduğunu varsayarsak, altı beşgen ve iki üçgenimiz var. Bu şekli çizmesi için Dürer’e ilham veren şey ise tam bir gizemdir.. Çokyüzlünün ön tarafında, bir yüzün hayaletimsi görüntüsü görülebilir. Bunun ne olduğu hakkında henüz bir teori geliştirilememiştir.

Sihirli Kare

Melencolia I (B. 74; M., HOLL. 75) *engraving *24 x 18.8 cm *1514

Ana şeklin arkasında, birden 16’ya kadar sayıların bulunduğu dörde dörtlük bir tablo vardır. Her satır ve her sütun ve her köşegenin toplamı tabloda 34’e eşittir. Bu, batı sanatında sihirli bir karenin ilk oluşumudur. Tablo ayrıca başka birçok ilginç matematiksel simetriye sahiptir. Karenin ilginç bir yönü, gravürün yapıldığı yıl olan 1514’e karşılık gelen, alt sıranın orta hücrelerinde 15 ve 14 sayılarının görünüşüdür.

Sol altta küresel bir top var. Aydınlatması, izleyicinin arkasındaki ve sağındaki ışığın kaynağını gösterir. Bazı marangoz veya ahşap tornacı aletleri yerde yatar. Figürlerin arkasındaki duvara bir terazi, bir kum saati, bir güneş kadranı ve bir zil asılmıştır. Melencolia’yı incelerken başka pek yeni şey keşfedebilir veya eserde saklı anlamlar hakkında yeni bir teori hayal edebilirsiniz. Belki çokyüzlüde görünen gölgeli figürü bile açıklayabilirsiniz.

Kaynaklar:

Matematiksel

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu