Matematik Kamp Ateşi Yakarken de İşinize Yarayacaktır

Fosil kayıtlarına göre ateş dünyada en azından 440 milyon yıldır var. Ancak önemli olan ateşi bulma değil onu kontrol etme becerisi kazanmak idi. İnsanlar çakmak taşlarını vurarak ya da odun parçalarını birbirine sürterek ateş yakmayı öğrendiklerinde yeni bir çağ başlamış oldu.

Ateş, insanlığın keşfettiği en eski teknolojilerden birisi olsa da, bir kamp ya da şenlik sırasında büyük bir ateş yakmak ve en önemlisi bu ateşi kontrol altında tutmak hala kolay bir iş değildir. Kamp alanınızdan kuru odun veya dalları topladıktan sonra, onları en uygun yanma için nasıl düzenleyeceğinize karar vermelisiniz.

İyi bir kamp ateşi nasıl yakılır diye sorulduğunda, bir çok cevap duyabilirsiniz. Ancak iyi bir kamp ateşi yakmanın püf noktası temelde matematiktir. Bu noktada bazı uzmanların fikirlerine göz atalım.

Kamp Ateşi Yakmanın Sırları Nelerdir?

kamp ateşi yakma

Bu sorunun cevabını Oregon State Üniversitesi Orman Mühendisliğinde yardımcı doçent olan Daniel Leavell, “Yüzey alanı daha uzun süreli bir ateşin anahtarıdır” diyor. Bunu şu şekilde açıklıyor…

Diyelim ki boyları 30 cm olan 20 tane kütük topladınız ve bunları ateşin etrafına güzelce dizdiniz. Muhtemel gece boyunca sizi bekleyin, sürekli ateşi canlandırma çabası, tüten duman ve eğer soğuk bir gece de iseniz üşüme olacaktır.

Ancak boyları 10 cm olan 60 tane kütük bulabilseydiniz bu çubuk demetini tutuşturmak ve sonuçtan verim almak çok daha kolay olacaktı. Bunun nedeni, demetin yüzey alanının tekli kütüklerden çok daha büyük olması elbette…

Topladığımız kütükler ateşi başlatmak ve beslemek için gerekli oksijen akışını oluşturmak için temeldir. Ateş ortaya çıktıktan sonra da yüzey alanı ateşin sönmeden uzun süre var olabilmesi için önemli bir faktördür.

Birçok kişi, ateşi yaktıktan sonra büyük kütükler ekleme hatasını yapar. Bu, daha az yüzey alanına sahip bir ateşe neden olur, ısıyı düşürür ve verimliliği azaltır. Tükenmeyen yakıtta bizi rahatsız eden dumana dönüşür.

Kamp ateşi yakma konusunda Duke Üniversitesi’nde makine mühendisliği profesörü olan Adrian Bejan ise başka bir hatırlatma yapıyor. Yakıtınız geniş olduğu kadar bir piramit gibi yüksek biçimde istiflenmelidir. Bejan 2015 tarihli bir makalesinde de bunun matematiksel formülünü ortaya koyuyor. ( Makaleye kaynaklardan erişebilirsiniz)

Ateş Neden İsviçre Peyniri Gibidir?

Bir ateş yakmak istediğimiz zaman öncelikle işin arkasındaki fiziksel süreçler hakkında bilgi sahibi olmamız gerekmektedir. Başka etkenler olsa da bu fiziksel süreçlerin başını, termodinamik ve akışkanlar dinamiği çekmektedir.

Termodinamik, gücün bilimidir, bu durumda ise güç kaynağımız ateştir. Ateş sonucunda bir hava akışı oluşur, bu hava akışı yanma reaksiyonunu besler ve ardından ortaya çıkan ısı, hava akışı tarafından taşınır. Ateşi bir parça İsviçre peyniri gibi düşünebilirsiniz. İsviçre peyniri görselde de gördüğünüz biçimde içinde boşluklar barındıran bir peynir türüdür.

Aslında ateş yaktığını zaman, kömür, odun gibi farklı yakıt parçaları arasında, havanın geçebileceği çok sayıda delik veya boşluk vardır. Yakıtınızı çok yoğun biçimde istiflerseniz, yanmayı sağlayan hava akımı rahat hareket edemez. Tam tersine, çok gevşek olursa da hava hareket etmek için yeterli gücü elde edemez. Bunun için orta yolu planlamanız gerekmektedir. Başta da dediğimiz gibi yakıtı en verimli istifleme biçimi, alt kısım geniş, üst kısım dar bir piramit formatında olacaktır.

H yüksekliği, D taban boyutunu ve T sıcaklığı sembolize ediyor.

Ateşi Yaktıktan Sonra Söndürmeyi de Bilmek Gereklidir

Bir ateş yaktıktan sonra, onu güvende tutmak ve etkili bir şekilde söndürmek için işin içindeki matematiği anlamak, yalnızca itfaiyeciler için değil, aynı zamanda doğa tutkunları için de çok önemli becerilerdir. Hatta bunun için internetten online olarak dahil olacağınız bir kurs bile mevcut. ( https://www.nwcg.gov/course/ffm)

Ancak kursu inceleyecek vaktiniz yok ise en azında akılda tutulması gereken şey şudur. Yaktığınız ateşin yayılmasını engellemek için çevresini emniyete almanız yeterlidir. Yani yakıt kaynağının yakınında başka bir yakıt kaynağı daha olmamalıdır. Ayrıca elbette ateşi yanından ayrılmadan önce kesin bir biçimde söndüğünden de emin olmak gereklidir. Bunun için su bulamıyorsanız, ateşi boğarak yani hava ile temasını keserek de sönmesini sağlayabilirsiniz.

Ateş yakmayı ve söndürmeyi anladıktan sonra en kısa zamanda bir kampa giderek bunu deneyimlemenizi öneririz.



Kaynaklar ve ileri okumalar:


Dip Not:

Matematiksel, 2015 yılından beri yayında olan ve Türkiye’de matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmak ve ilgiyi arttırmak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Sitemizde, öncelikli olarak matematik ile ilgili yazılar yer almaktadır. Ancak bilimin bütünsel yapısı itibari ile diğer bilim dalları ile ilgili konular da ilerleyen yıllarda sitemize dahil edilmiştir. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki günümüzde oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım

Matematiksel

Sibel Çağlar

Merhabalar. Matematik öğretmeni olarak başladığım hayatıma 2016 yılında kurduğum matematiksel.org web sitesinde içerikler üreterek devam ediyorum. Matematiğin aydınlık yüzünü paylaşıyorum. Amacım matematiğin hayattan kopuk olmadığını kanıtlamaktı. Devamında ekip arkadaşlarımın da dahil olması ile kocaman bir aile olduk. Amacımıza da kısmen ulaştık. Yolumuz daha uzun ama kesinlikle çok keyifli.
Başa dön tuşu