Sosyoloji
-
Son Kuruş Etkisi: Cebimizdeki Parayı Harcamak Neden Acı Verir?
Son Kuruş Etkisi, bütçemizin sonuna geldiğimizde yaptığımız harcamalardan daha az memnun kalma eğilimimizi ifade eder. Bir ürün ya da hizmet,…
-
Nakitsiz Etkisi: Her Ayın Sonunda Parasız Kalmanızın Nedeni
Nakitsiz Etkisi (cashless effect), bir işlemde fiziksel para kullanılmadığında ödeme yapmaya daha istekli olmamızı tanımlar. Yani, kredi kartı veya başka…
-
Bilimde Ayrımcılık Olur mu? Matta Ve Matilda Etkisi Evet Diyor!
Bilim tamamen nesnel değildir. Hem Matthew etkisi hem de Matilda etkisi, bilimsel başarıların adil biçimde tanınmaması sorununa işaret eder. Zamanlama…
-
Sosyal Kanıt: Başkalarının Ne Yaptığından Bize Ne!
Sosyal kanıt, hem psikolojik hem de toplumsal bir olgudur. İnsanlar, içinde bulundukları duruma uygun olduğunu düşündükleri davranışlara uyum sağlamak için,…
-
Kronik Geç Kalma Alışkanlığınız Var İse Nedeni Kişiliğiniz Olabilir
Herkes zaman zaman işe, okula ya da bir randevusuna geç kalabilir. Bu, özellikle yoğun trafiğe sahip bir şehirde yaşıyorsanız ve…
-
Abilene Paradoksu: İstemediğimiz Şeylere Neden Evet Deriz?
Herkes bir fikrin kötü olduğunu düşünüyorsa, kimse onu uygulamaya kalkmaz — değil mi? O kadar da emin olmayın. 1974 yılında,…
-
Kabilecilik Nedir? İnsanlar Neden Gruplar Halinde Hareket Ederler?
Siyasetten kültüre uzanan pek çok sorunda insanlık, “kabilecilik” kavramını suçluyor. Oysa bu açıklama hem hatalı hem de yanıltıcıdır. Desmond Morris,…
-
Örümcek Adam Kime Oy Verir? Siyasi Kutuplaşma Kurgusal Kahramanlara da Yansıyor
Harry Potter, Spider-Man ve Gandalf kesinlikle sizinle aynı partiye oy verirdi, değil mi? Öte yandan Darth Vader, Cruella de Vil…
-
Hırsızlar Mağarası: Sineklerin Tanrısı Ve Survivor’a İlham Veren Deney
Robbers Cave (Hırsızlar Mağarası) deneyi, sosyal psikolojinin en bilinen çalışmalarından biridir ve Muzafer Sherif ile meslektaşları tarafından yürütülmüştür. Bu çalışma,…
-
Sıfır Toplam Yanılgısı: Hayatta Her Şey İçin Yarışmak Gerekmez!
Sıfır Toplam Yanılgısı (Zero-Sum Bias), insanların birçok durumu sıfır toplamlı bir oyun gibi algılama eğilimi göstermesidir. Yani, birinin kazancının diğerinin…
-
Eylem Önyargısı: Neden Bir Şey Yapmayı Hiçbir Şey Yapmamaya Tercih Ederiz?
Dilimize yerleşmiş “harekette bereket vardır” biçiminde bir söylem vardır. Bu söylem “durmadan çalışılan yerde verim artar, bolluk olur.” anlamına gelir.…
-
Kıyamet Saati 89 Saniyeye Geriledi. Peki Ama Bu Ne Anlama Geliyor?
Her yıl nükleer, iklim ve teknoloji uzmanlarından oluşan seçilmiş bir grup, Kıyamet Saati’nin akrep ve yelkovanının nereye yerleştirileceğini belirlemek için…
