Pencereden dışarı korkuyla bakan bazı insanlar, uçakların artık insanlığa bilerek tehlikeli kimyasallar püskürttüğüne inanıyor. Onlara göre bu durum gizli bir nüfus azaltma planının işareti ya da dev ölçekli bir iklim mühendisliği deneyinin parçası.
“Chemtrail” denen bu inanç, komplo odaklı korkuların en hızlı yayılan başlıklarından biri hâline gelmiş durumda. Dünyanın dört bir yanından gökyüzlerini gösteren karamsar gönderiler her gün çoğalıyor. Bu iddia güçlü bir etki yaratıyor. Çünkü havanın bizzat gizli güçler tarafından kirletildiği düşüncesi, kaçacak hiçbir yer kalmadığı anlamına geliyor.
Chemtrail Nedir?
Oysa uçakların arkasında oluşan yoğunlaşma izleri gökyüzü için yeni değil. Su buharı ve çeşitli gazlar, sıfırın altındaki sıcaklıklarda yoğunlaşıp buz kristallerinden oluşan bulutlara dönüşür ve bu izleri meydana getirir. 1940’lı yıllara ait savaş fotoğraflarında bile bunları görmek mümkündür. Uluslararası uçuş rotalarının altında yaşayan insanlar da yıllardır bu ince, şerit hâlindeki bulutlara alışkındır.
Buna karşın komplo çevreleri, son dönemde bu izlerin “farklılaştığını” öne sürer. İddialara göre izler artık daha uzun süre kalmakta, daha geniş alanlara yayılmakta ve gökyüzünde puslu bir örtü oluşturmaktadır. Hatta bunun insanlarda hastalık ve halsizliğe yol açtığı söylenir.
Kimyasal Püskürtme Uygulaması Yüksek İrtifada Mantıksızdır
İnsanların buhar izlerini kimyasal izler olarak yorumlamasına zemin hazırlayan kişisel ve görsel deneyimler gerçekten var. Tarım uçaklarının tarlaları ilaçlaması, orman yangınlarında alev geciktirici madde bırakılması, bulut tohumlama deneyleri ya da hava gösterilerinde bırakılan dumanlar hem doğrudan görülmüş hem de medyada sıkça yer almıştır.
Bu örnekler, uçaklardan atmosfere bir şeyler bırakılabildiğini gösterdiği için, gökyüzündeki izlerin yalnızca buz kristallerinden ibaret olmadığı düşüncesine psikolojik bir dayanak sağlar.
Ancak aynı örnekler, chemtrail iddiasına karşı güçlü bir karşılaştırma da sunar. Tarım ilaçlamasında, yangın söndürmede ya da bulut tohumlamada oluşan kimyasal bulutlar nasıl davranır? Neredeyse hemen aşağı doğru çökerler. Yatayda geniş bir yayılım göstermezler, dikeyde yukarı doğru dağılmazlar. Temel hareket yönleri aşağı doğrudur. Oysa yüksek irtifadaki yoğunlaşma izleri zamanla her yöne doğru yayılır.
Bir başka sorun da 10 kilometrenin üzerindeki irtifalardan bırakılan bir maddenin gerçekten yere ulaşıp ulaşamayacağı ve belirli bir bölgeyi hedefleyip hedefleyemeyeceğidir. Bu yükseklikte rüzgâr akımları son derece karmaşıktır ve bırakılan bir maddenin nereye gideceği üzerinde neredeyse hiçbir hassas kontrol sağlanamaz. Yere ulaştığında hangi yoğunlukta kalacağı da büyük ölçüde belirsiz olur.
Nüfusu herhangi bir kimyasala maruz bırakmak gibi bir amaç varsayılırsa, bunun yüksek irtifadan püskürtme yoluyla yapılmasının gerçekten en uygun yöntem olup olmadığı da ciddi bir soru işaretidir.
Uçaklardan salım yapılıyorsa, bunu sağlayacak nozulların da aynı yoğun maddeyle temas edeceği açıktır. Bu da havaalanlarında koruyucu ekipmanlı personelin düzenli temizlik yapmasını gerektirir. Böyle bir durum, plandan haberdar olması gereken kişi sayısını hızla artırır.
Ticari uçakların kullanıldığı iddiası, pilotları ve üreticileri de bilgi zincirine ekler. Sık personel değişiminin olduğu geniş bir ağda böyle bir sırrın hiç açığa çıkmaması pek olası görünmez.
En büyük çelişki ise yöntemin görünürlüğüdür. Kitleleri gizlice etkilemek isteyen bir yapı, bunu herkesin görebileceği izler bırakarak ve açık gündüz saatlerinde yapmayı neden seçsin sorusu cevapsız kalır. Bulutlu havalar ya da gece çok daha az dikkat çekerdi. Bu yönüyle iddia, kendi içinde de tutarsızlıklar barındırır.
Sonuç olarak
Peki bunun iklim kontrolü yöntemi olduğu düşüncesi ne kadar geçerli? Bu iddianın içinde küçük bir gerçek payı vardır, ancak bunun için gizlice kimyasal püskürtmek gerekmez. Uçakların bıraktığı yoğunlaşma izleri yayılıp birleşerek ince sirüs benzeri bulut tabakalarına dönüştüğünde, yeryüzüne ulaşan güneş ışınımını ve ısı kaybını etkileyebilir.
Sonuç olarak insan faaliyetlerinin hava koşulları üzerinde sınırlı da olsa ölçülebilir etkiler yaratabildiğine dair geçerli bilimsel bulgular vardır. Ancak bu, yalnızca bölgesel ölçekte ve birkaç derecelik değişimlerle sınırlıdır. Kasırgaları yönlendirmek, hortum oluşturmak ya da belirli bölgelere felaket boyutunda kış koşulları göndermek gibi iddiaları destekleyen bir kanıt bulunmamaktadır.
Kaynaklar ve ileri okumalar:
- What Are Chemtrails Made Of?; yayınlanma tarihi: 22 Eylül 2018; Bağlantı: https://www.scientificamerican.com/made-of/
- Llanes, Carlos & Uría, A. & Nancabu, P. & Gippini, M. & Landeiro, P. & Martín, M.Á. (2016). Chemtrails: An Overview of The Phenomenon. European Psychiatry. 33. S450. 10.1016/j.eurpsy.2016.01.1635.
Size Bir Mesajımız Var!
Matematiksel, matematiğe karşı duyulan önyargıyı azaltmak ve ilgiyi arttırmak amacıyla kurulmuş bir platformdur. Sitemizde, öncelikli olarak matematik ile ilgili yazılar yer almaktadır. Ancak bilimin bütünsel yapısı itibari ile diğer bilim dalları ile ilgili konular da ilerleyen yıllarda sitemize dahil edilmiştir. Bu sitenin tek kazancı sizlere göstermek zorunda kaldığımız reklamlardır. Yüksek okunurluk düzeyine sahip bir web sitesi barındırmak ne yazık ki günümüzde oldukça masraflıdır. Bu konuda bizi anlayacağınızı umuyoruz. Ayrıca yazımızı paylaşarak da büyümemize destek olabilirsiniz. Matematik ile kalalım, bilim ile kalalım.
Matematiksel
