Albert Einstein’ın Marie Curie’ye Mektubu

Nobel tarihinin iki ayrı bilim dalında ödül alabilen tek bilim insanı olan Marie Curie’nin sadece azmi ve bilimsel başarıları ile yaşadığı dönemde toplumun ilgi odağı olduğunu düşünüyorsanız yanılıyorsunuz.

Kendisi özel hayatı ile de bir dönem basını uzun süre meşgul etmişti. Ancak Curie’nin gazete sayfalarına yansıyan özel yaşamının skandal yaratan ayrıntılarının arkasında elbette basının magazinsel açgözlülüğü yatmaktaydı.

Curie ile Einstein’ı aynı karede gösteren ender fotoğraflardan; İkilinin arasındakiler ise sırasıyla Robert Milikan ve Gilbert Murray Cenova, 1925

Curie’nin Fransız Akademisindeki boşalan üyeliğe seçilmesinin gündemde olduğu zamanlarda, onun bu mevkiye uygun olmadığını düşünen basın organları Curie’nin özel yaşamını didiklemeye başlamışlardı. Onu kamuoyu önünde itibarsızlaştırma çabalarının bir parçası olarak “iffetsiz kadın” olması ön plana çıkarılmaya çalışılmıştı.

Marie Curie’ye saldıran gazetelerden Excelsior’un döneme ait bir nüshası.

Bilimsel çalışmaları yerine, Curie aşk hayatını dillerine dolayan gazeteler Pierre Curie’nin eski asistanı Paul Langevin ile Marie Curie’nin ilişkisini dramatik başlıklar ile sayfalara malzeme ediyorlardı. Pierre Curie’nin 1906’da ölümünden birkaç yıl sonra ikili arasında oluşan romantik ilişki, Langevin karısından resmi olarak ayrılmadığı için basına iyi malzeme veriyordu.

1911 sonbaharında Brüksel’de gerçekleştirilen bir bilimsel çalıştayda Paul ile Marie’nin bir araya gelecek olması olayların bir başka boyuta taşınmasına neden olacaktı. Durumdan hoşnut olmayan Paul’un eşi; Marie ile Paul arasındaki özel mektupları gazetecilere dağıtacak, Fransız kamuoyu da Curie’ye ateş püskürecekti.

1911 Solvay
1911 Solvay Konferansı’ndan bir kare; Marie Curie çalıştaya katılabilen tek kadın. Curie, Einstien ve Langevin bir arada.

İşte tam da bu anda, Marie Curie’ye tarihin gördüğü en büyük deha Albert Einstein’dan unutulmaz bir destek geldi.

Aşağıda tam metnini okuyabileceğiniz kısa mektubunda Einstein, basının ve kamuoyunun haksız tutumlarıyla yalnız bırakılmış bir bilim insanına desteğini ifade ediyor.

Albert Einstein'ın Marie Curie'ye Mektubu
Daha sonra Einstein’ın yazmaları arasında yayınlanan mektup.

Her ne kadar tam çevirisi mümkün olmasa da 23 Kasım 1911 tarihli mektupta şunlar yazmaktadır:

Çok saygın Bayan Curie,

Söyleyecek herhangi bir mantıklı sözüm olmamasına rağmen size yazdığım için bana lütfen gülmeyin. Ancak halkın hakkınızda şu sıralar umursamazca söyledikleri şeyler beni öfkelendirdi. Bu duyguları bir şekilde yatıştırmak zorundayım. Hakkınızda çıkan, gerek size olan saygıyı azaltmak için, gerekse de sırf sansasyona duyulan şehveti tatmin etme amaçlı bu dedikodulardan nefret ediyor olduğunuza ikna olmuş vaziyetteyim. Sizin zekanıza, güdülerinize, dürüstlüğünüze olan hayranlığımı belirtmek zorundayım ve Brüksel’de sizinle şahsen tanışma şansına eriştiğim için kendimi şanslı hissediyorum. Bu sürüngenler arasında bulunmayan herkes kesinlikle mutlu olacaktır. Tıpkı eskiden olduğu gibi, aramızda halen sizin ve Langevin gibi irtibatta olmaktan ayrıcalık duyduğum gerçek kişiliklerin olması sevindiricidir. Eğer ki bu söylentiler sizi meşgul etmeye devam ederse, lütfen bu saçmalıkları okumayınız. Bunun yerine bunlarla uğraşmayı, bu söylentileri uyandıran sürüngene bırakın gitsin.

Langevin’e, Perrin’e ve size, en derin ve içten saygılarımla.

A. Einstein

Dipnot: Komik bir alaycılıkla, Planck radyasyonu içerisindeki diatomik moleküllerin hareket yasalarının istatistiğini belirledim. Bu yapıların hareketi, standart mekaniğin yasalarını doğal olarak takip etmektedir. Ancak buna rağmen, yasanın gerçekte çok az düzeyde geçerli olduğunu umuyorum.”

5 Aralık 2014’te, Albert Einstein’ın yazıları ve mektuplaşmalarıyla ilgili bir dizi veri internet üzerinden halka açıldı. Yukarıdaki mektup, bu arşivde astrobiyolog David Grinspoon tarafından tespit edilmiştir.

Kaynaklar:

http://www.gunceltarih.org/2014/12/albert-einsteinn-marie-curieye-mektubu.html#more

http://www.iflscience.com/physics/albert-einstein-told-marie-curie-ignore-haters

https://evrimagaci.org/einstein-1911de-marie-curieye-trolleri-umursamamasi-nasihatini-verdi-3116

http://einsteinpapers.press.princeton.edu/vol8a-doc/79

Matematiksel

Sibel Çağlar

Kadıköy Anadolu Lisesi, Marmara Üniversitesi, ardından uzun süre özel sektörde matematik öğretmenliği, eğitim koordinatörlüğü diye uzar gider özgeçmişim…Önemli olan katedilen değil, biriktirdiklerimiz ve aktarabildiklerimizdir bizden sonra gelenlere...Eğitim sisteminin içinde bulunduğu çıkmazı yıllarca iliklerimde hissettikten sonra, peki ama ne yapabilirim düşüncesiyle bu web sitesini kurmaya karar verdim.Amacım bilime ilgiyi arttırmak, bilimin özellikle matematiğin zihin açıcı yönünü açığa koymaktı.Yolumuz daha uzun ve zorlu ancak en azından deniyoruz.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Başa dön tuşu
Kapalı